فقط کار من!
باران زعیمی
کلونی پرجمعیت مورچه‌ها یا زنبورها نمونه زیبا و جالبی از یک حرکت جمعی هدفمند است که بدون هیچ مشکل درون سازمانی جریان کلی زندگی را پیش می‌برند. تهدیدات بیرونی نیز یک امر عادی است که مبارزه با آن‌ها بر عهده بخش تعیین شده‌ای از این ریزموجودات است که در حد توان انجام وظیفه می‌کنند تا خللی بر اجتماع پرتلاش آن‌ها وارد نشود. نظام ارزش‌گذاری کاری نیز کاملا عادلانه است یعنی کار همه مهم است. هیچ کدام اولویت و اهمیت خارق‌العاده‌ای برای کار خود قائل نیست که موجب نفی وظایف بقیه شود.
اما جامعه مفتخر به ارزش افزوده «عقل» چه؟! اگر بخش تقریبا کوچک استثنائات را کنار بگذاریم در بقیه موارد با این صحنه‌ها روبرو می‌شویم: مرد خانه، خود را محور تمام کارهای مهم می‌داند و کارهای زن بیچاره کم‌ارزش یا بی‌ارزش تلقی می‌شود؛ گویا بود و نبودش اثری ندارد. جناب مدیر، کار خود را مهم‌تر از کارمند می‌داند، «پای‌تخت»نشین ارزش بیشتری برای وجود داشتن خود قائل است تا «پای‌کرسی»نشین! عدالت‌خواه، کار فرهنگ‌خواه را نفی می‌کند و «فرهنگ‌سوار»، تیغ عدالت را!
هرکس سنگ رویکرد و راهبرد خود را به سینه می‌زند و اولویت را به آن می‌دهد. درحالی که اگر درست نگاه کنی وجود تمام آن‌ها لازم و جزو ارکان اجتماعات کوچک و بزرگ ماست. مگر سقف یک خانه می‌تواند بر یک ستون استوار شود؟ همان‌قدر که تلاش مرد و وظایف تعیین شده‌اش مهم است، وظایف و فعالیت‌های زن خانه هم مهم است. کارمند نباشد، مدیر می‌خواهد بر کار چه کسی مدیریت کند؟ فرهنگ نباشد، عدالت کجا پیدا می‌شود و عدالت نباشد، فرهنگ چگونه محافظت می‌شود؟
دایره ارزش دادن به «کار خود» و نفی «کار دیگران» بسیار وسیع‌تر از چند مثال فوق است و این حاصل تزریق زیرپوستی خودبینی مفرط از سوی مکاتب دست‌ساز بشری است. همین خودبینی باعث شده تمام ساختارهای تمدنی کنونی کج و کوله و در حال سقوط باشند. راه چاره نیز اولویت بخشی یکسان به تمام وظایف و راهبردهای تعیین شده است.
نقطه آغاز هم همیشه در خانواده است. در این اجتماع بنیادی همه کارها مهم است حتی بازی کردن با فرزند. همه وظایف تعیین شده، دوست داشتنی و قابل احترام‌اند، چه خرید خانه چه پاک کردن سبزی. حضور همه اعضای خانواده برای تکمیل آرامش و نشاط جمعی لازم است، حتی حضور پنجمین نوزاد عروس خاله خواهرشوهر! این آرامش و نشاط حاصل از عدم خودخواهی و اهمیت قائل شدن برای تمام اجزای کوچک و بزرگ یک زندگی خانوادگی، پادزهر آن خودبینی اپیدمی شده خواهد بود.
تسری نگاه درست به کار و وظیفه همه اجزاء جامعه انسانی موجب حرکت متوازن و استواری پایه‌های تمدنی آن خواهد شد. هرکس باید مراقب باشد کار خود را درست انجام دهد و برای حوزه فعالیت دیگران احترام قائل باشد؛ آن‌وقت بهشت اینجاست.