مهری سراییفر
خلاصه قسمت قبل:
در قسمت پیش خواندیم وقتی صدای سینهزنی و نوحه جگرسوز مداح حسابی حال همه مردم را عاشورایی کرد، منیرخانم به دلش افتاد که همین الان وقتش است برود و به مداح بگوید برای او و گمشدهاش هم دعا کنند. به زحمت از لبه گلدان سنگی بلند شد. میخواست از پشت سر مردم خودش را راحتتر به مداح برساند اما همین که اولین قدم را که برداشت چیزی جلوی پایش را گرفت و با صورت به زمین افتاد و راهی بیمارستان شد... وقتی او را به خانه آوردند، قدغن کرد که کسی به ملاقاتش بیاید اما ساعتی بعد دخترش خانمی را به اتاق آورد و گفت مادر همان مداح معروف دسته است که به ملاقات او آمده...
و اینک ادامه داستان...
قسمت ششم
منیرخانم نگاه به صورت خانم عبدالعلی انداخت. خانمی خوشسیما با چادر طرح برگ، چهره نورانی و لبخندی که بهش انرژی داد. چشمانش را باز کرد. با اشاره دست از ریحانه خواست بلندش کند. خانم عبدالعلی کنار تخت منیرخانم نشست و با آرامش گفت:
ـ بلند نشید منیرخانم. منم مثل خواهر شما. اومدم فقط یه سر بهتون بزنم و برم.
منیرخانم با صدای خوابآلوده به ریحانه گفت:
ـ از مهمونمون پذیرایی کنید.
ریحانه رفت تا به دستور مادر عمل کند. منیرخانم گفت:
ـ تو رو خدا ببخشید نمیتونم مودبانه بشینم جلوی شما.
ـ راحت باشید. همینطوری خیلی هم خوبه.
ـ خانم عبدالعلی، من اون شب خواستم برم پیش پسرتون برام دعا کنه. نمیدونم بهتون گفتند یا نه. من یه گمشده دارم. خدا انشاالله سر هیچ کسی نیاره. الان 20 ساله که چشم به راهم. باور کن خانم به هر کسی که بگید رو انداختم که دعا کنه. خودم از بس از خدا خواستم خسته شدم. نمیدونم کجا چه ظلمی در حق کسی کردم که عاقبتم این شده. الان 20 ساله که چشمم به دره. از وقتی این تلفنهای شخصی هم اومده یکی خریدم همیشه هم توی جیبم هست. ببین روی تمام لباسهام یه جیب دوختم که تلفن همیشه همرام باشه. گفتم شاید بخواد زنگ بزنه. گفتم شاید شماره منو داشته باشه. آخه موقعی که رفت هنوز از این تلفنها در نیومده بود. ولی الان همه دارن. حتما اونم داره. نمیذارم بی باطری بمونه تلفنم. مبادا زنگ بزنه و تلفنم خاموش باشه. شوهرم میگه زنده است. این مردها خیلی بیرحمند. رفته دفتر اسناد رسمی رو گشته. بهش گفتند همین چند ماه پیش یه ماشین معامله کرده. شوهرم میگه پس زنده است و پول هم داره که ماشین خریده. خانم، تو رو خدا تو باشی دلت پر نمیکشه؟ نمیگی بچهمو ببینم؟ ببینم الان چه شکلی شده؟ ازدواج کرده نکرده؟ ببینم چرا دلش برای مادرش تنگ نمیشه.
خانم عبدالعلی گوش میکرد و آرام سر تکان میداد.
ـ رفتنش همش تقصیر پدرش بود. داوود گفت باید به من اینقدر پول بدی تا برای خودم کار راه بندازم، حسن آقا ماشینشو فروخت داد بهش. رشید هم یه کم کمک کرد. فقط یکم دیگه اگه میذاشتن روی پولش میتونست اون مغازه که میگفت رو راه بندازه. حسن آقا و رشید گفتند بقیهشو خودت جورکن. گفتند برو وام بگیر. دعواشون شد. گفت میرم و رفت. یه ماه بعد برگشت شناسنامه و وسایلشو برداشت و رفت. رفت که رفت. الان 20 ساله که رفته. همین چند سال پیش برادرم توی بندرعباس دیده بودش. گفته بود بیا به مادرت سر بزن داره از غصه دق میکنه. گفته بود باشه ولی دروغ گفته بود. برادرمو فرستاده بود دنبال نخود سیاه.
خانم عبدالعلی آهی کشید و زیر لب گفت:
ـ هر چی خدا بخواد همون میشه. درست میشه بالأخره.
ـ نه خواهر. درست نمیشه. خدا به حرفم گوش نمیده. بهم اهمیت نمیده. براش ارزشی ندارم. هر چی التماسش میکنم فایده نداره. من از چشم خدا افتادم. حتی صدامو گوش نمیده. اون شب هم اومده بودم پسر شما برام دعا کنه. بلکه خدا نظری هم به من عاجز کنه. ولی میبینی که. حتی نخواست از طریق بنده با آبروی خودش هم بهم نگاه کنه. داشتم میرفتم پیش پسر شما که یکهو پام گرفت به جایی و افتادم زمین. اینم از حال و روزم. کمکم دارم شک میکنم که آیا اصلا منم خدایی دارم یا نه...
خانم عبدالعلی دست مادر را توی دستش گرفت:
ـ دیگه بهتره ادامه ندی. چون داری بدترش میکنی. خدا نه اینکه به حرفمون گوش نده. میخواد صبرمونو آزمایش کنه. میخواد ببینه چقدر به بندگیای که ادعاشو داریم ایمان داریم.
خیلی شمرده و با متانت حرف میزد. صدایش آهسته و نجواطور بود:
ـ مگه نمی گیم «بنده». بنده یعنی هر چی معبود امر کنه باید بگه «چشم». مگه وقتی از خدا چیزی میخوایم و بهمون میده می گیم «چرا دادی؟» پس موقع گرفتن هم نباید بگیم «چرا گرفتی؟» خدا میخواد میزان بندگی ما رو امتحان کنه که چقدر به حرفی که میزنیم ایمان داریم.
منیرخانم خواست بگوید:
ـ دیگه چقدر امتحان؟
اما زبانش قفل شده بود انگار یا اینکه توانش تمام شده بود. نگاهش به چشمان درخشان خانم عبدالعلی دوخته شده بود. چشمان روشن زیبایی که پر از صداقت و اطمینان بود. خانم عبدالعلی شاید هم سن و سال منیر خانم بود اما نور خاصی داشت چهرهاش. مثل اینکه تمام عمرش کاملا سالم زندگی کرده باشد و سالم غذا خورده باشد. نه لکی نه خالی نه فرورفتگی یا منفذی نه هیچ ایرادی روی صورتش داشت، هیچی. پوستش به تازگی دختران جوان بود ولی افتادگی گونههایش لو میداد که سنش بالای 60 است و صحبت کردن و طرز فکرش به یک عاقله زن مهربان و دوراندیش و باتدبیر و سیاست تبدیلش کرده بود. صدا و طرز بیان کلماتش چنان باوقار و باطمانینه بود که دیگر نمیشد حرف روی حرفش زد. منیرخانم نفس گرفت تا حرفی بزند اما تمام حرفهایش یادش رفته بود. دلش میخواست باز هم خانم عبدالعلی حرف بزند و او گوش کند. خانم عبدالعلی دست منیرخانم را آرام نوازش کرد:
ـ منیرخانم، بنده واقعی کسیه که به داده و نداده خدا راضی و قانع باشه. اگر بهش داده شد بگه الحمدلله، اگر هم گرفته شد بگه «رضاً برضائک». اصرار نکن خواهر. حضرت زینب تمام عزیزانش رو از دست داد ولی چکار کرد؟! بی تابی نکرد. جزع و فزع نکرد. داغ از دست دادن عزیزانش را جار نزد. بنده واقعی کسیه که تسلیم محض باشه. نه زیادی خوشحال بشه نه زیادی ناراحت. پس اصرار نکن. چیزهایی هست که ما نمیدونیم. «وظیفه ما دعا گفتن است و بس. دربند آن مباش که نشنید یا شنید»
منیرخانم در حالیکه قادر به حرکت گردن و عکسالعمل نبود همینطور که چشمش روی برگهای چادر خانم عبدالعلی و چهره فهیمش دودو میزد، اشک از گوشه چشمانش سرازیر شد:
ـ ولی من 20 ساله که پسرمو ندیدم. میخوام ببینمش. میترسم وقتم تموم بشه و نتونم.
ـ حضرت یعقوب یک عمر گریه کرد بخاطر یوسف تا نابینا شد. زمانی که دیگه بیخیالش شد و گفت خدایا دیگه اصرارت نمیکنم. هر طور خودت صلاح میدونی، اون وقت یوسف رو بهش برگردوند. رها کرد تا بهش رسید. این یعنی بندگی. همون خدایی که خدای توست، خدای اونم هست. هر چی که قراره به دلش بیفته خدا خودش به دلش میندازه. شاید هم خدا بیشتر از شماها هوای اونو داره چون تک و تنهاست. فقط خدا رو داره.
منیرخانم دلش آرام شد.
خانم عبدالعلی که تمکین را در نگاه منیرخانم دید لبخند زد:
ـ حتما صلاحی در کاره. بهتره اصرار نکنی خواهر. اصرار نکن. راضی باش...
منیرخانم احساس سبکی و آرامش کرد. لبخند زد و دست خانم عبدالعلی را توی دستش فشرد. خانم عبدالعلی ذکری زیر لب گفت و آرام برخاست:
ـ بخواب. منم باید برم. به خدا میسپارمت.
منیرخانم احساس صمیمیت میکرد. دستهای نرم خانم عبدالعلی از دستهایش آرام بیرون کشیده شد. خانم عبدالعلی چادر را روی سرش مرتب کرد و آرام از اتاق بیرون رفت. منیرخانم منتظر بود. دخترها یا عروسش سارای حداقل از مهمان عزیزشان پذیرایی کنند ولی انگار یادشان رفته بود. حتما بیرون از اتاق پذیرایی میکردند ازش. پلکهایش به شدت سنگین بود. همان چند قطره اشک حسابی خستهاش کرده بود.
ریحانه که وارد اتاق شد صدای اذان ظهر از تلویزیون هال شنیده میشد. صدای بچهها میآمد. داشتند غذا میخوردند. سینی غذا را کنار مادرش گذاشت. منیرخانم خواست از حالت نیمخیز بلند شود، درد در گردن و کتفش پیچید. ریحانه دستش را پشت کمر منیرخانم گذاشت و کمکش کرد تا بنشیند:
ـ مامان فشار نیار به خودت. یادت رفته بود گردنت درد میکنه؟
و لبخند زد. منیرخانم گفت:
ـ از مهمون پذیرایی کردید؟
ـ گفتیم کسی نیاد برای عیادت. خودم زنگ زدم به فاطمه خانم.
ـ منظورم خانم اسمش چی بود. همین که یه کم پیش اومد.
ـ کی؟
ـ اون خانم که مادر مداح بود. اسمش چی بود؟!
ـ مامان، چی میگی؟ کسی نیومده. خواب دیدی...
ـ خودت آوردیش اینجا. گفتی که، گفتی، آهان یادم اومد «خانم عبدی» نه، نه، چیز بود «خانم عبدالعلی» مادر همون مداح. چادر سیاه برگ برگ سرش بود.
ریحانه هاج و واج مانده بود.
ـ مامان جان، خواب دیدی! هیچکس نیومده دیدنت.
منیرخانم نگاهش روی گلهای فرش چرخید:
ـ همه چیزو میدونست. درباره داوود حرفهای قشنگی زد. گفت اونم خدایی داره که شاید از ما بیشتر به فکرش هست. خیلی حرف زد. یادم نیست الان. میگفت اصرار نکن. اصرار نکن.
ریحانه تو فکر رفت. مادرش چنان واضح و هشیار صحبت میکرد انگار واقعا کسی پیشش بوده و باهاش صحبت کرده. منیرخانم گفت:
ـ فقط الان یکیتون برام فال قرآن باز کنید سر اذان ظهر. بعدش برم نمازمو بخونم.
ـ باشه مامان چشم. فقط یه کم سوپ بخور. بعد خودم برات باز میکنم.
ـ نه. اول قرآن رو باز کنید الان. همین الان. اصلا خودم میارم.
ریحانه مادر را به زحمت سر جا نشاند و خودش رفت سراغ قرآن. حسنآقا هم از راه رسیده بود. همه دور منیرخانم جمع شدند. منیرخانم گفت حسنآقا که همیشه وضو دارد قرآن را باز کند. حسنآقا عینکش را خواست. بچهها آوردند. حمد و سوره زیرلب گفت و قرآن را باز کرد. عینک را روی نوک بینیاش گذاشته بود. با دیدن آیات نفس بلندی کشید. منیرخانم بی صبرانه چشمش را طرف حسن آقا دوخت:
ـ بخون حسن آقا. بلند بخون.
ادامه دارد...