چرا لازم است آقای خونه آراسته باشد؟
یک مطالبه خاص زنانه!
نیلوفر حاج‌قاضی
یکی می‌گفت: من رفیق شفیق و یار غاری دارم که اندکی تا قسمتی دچار افسردگی شده! اما فکر کنم داره زیادی حساسیت نشون می‌ده و دچار خود زشت‌بینی شده! قدش 187 سانتیمتره که خب برای یک مرد خیلی خوبه. چهارشونه است و استخوان‌بندی درشتی داره! خوش لباس و تر و تمیزه! در یک کلام خوشتیپه. از نظر ایمان و عقاید هم پسر خوبیه و اهل هیچ نوع تفریحات ممنوعه نیست اما چهره زیبایی نداره! به قول خودش مثل جوجه اردک زشته با این تفاوت که جوجه اردک زشت عاقبت بخیر شد و به قوی زیبا تبدیل شد اما این رفیق ما هنوز تو زشتی مونده! به خاطر همین جرأت نمی‌کنه بره خواستگاری. اگرچه که واقعیات جامعه مرزهای روانشناختی، عرفی و شرعی را جا به جا کرده، به قول آقا‌پسرها، موضوعی که خانم‌ها به آن خیلی توجه می‌کنند شغل و درآمد مرد است. حتی اگر یوسف پیامبر هم باشی، که ایشان به زیبایی چهره و پاکی باطن معروفند ولی شغل نداشته باشی جمیع دختر خانم‌ها بهت خواهند گفت: برو به سلامت! در این مجال می‌خواهیم ببینیم غیر از زیبایی و درآمد کدام موضوع می‌تواند روی حفظ و قوام خانواده نقش مؤثری داشته باشد. موضوعی که معمولا بیشتر آقایان بعد از ازدواج نسبت به آن بی‌توجه هستند.
این درست است که معمولا اکثر دخترهای دم‌بخت دلشان می‌خواهد در خانه‌شان باز شود و جوان خوش‌سیما و بلند قامتی وارد شود و دست آن‌ها را بگیرد و به خانه خوش و خرم بخت ببرد. اما همه آن‌ها هم خوب می‌دانند که در مورد آقایان، بیشتر از آن که زیبایی صورت حرف اول را بزند، اخلاق و سایر استانداردهای مردانه دخیل است. این‌که مرد راه و رسم کسب معاش را بلد باشد و از پس مدیریت خانه و خانواده برآید، مهرورزی بداند، خوش صحبت بوده، از همه مهم‌تر آراسته باشد. چه بسا مردان جذابی که میزان جذابیت‌شان چشم جهان را کور و گوش فلک را کر کرده اما در دایره زندگی، خوب امتحانشان را پس نداده‌اند. حتی‌تر این که، با وجود رخ زیبا! رفتار یا حرف زدن‌شان جذابیت ظاهری آن‌ها را به شدت تحت تأثیرات منفی قرار داده است و این یعنی آخر بدشانسی یک خانم برای انتخاب!
دنیای زنانه و مردانه در نگاه تخصصی
یک کارشناس روانشناسی بالینی می‌گوید: ممکن است برداشت غلط از یک رفتار، باعث خاتمه یافتن یک رابطه عاطفی و ایجاد کدورت شود و شاید علت اصلی این کدورت، تفاوت دنیای زنان و مردان باشد.
سهیلا باقری کارشناس روانشناسی بالینی در ادامه می‌گوید: اکثر مردان به دنبال این هستند که همسر آینده‌شان دارای اعتماد به نفس بالا باشد و در واقع مردان به زنانی که به خودشان محبت می‌ورزند را نسبت به زنانی که اعتماد به نفس کمتری دارند ترجیح می‌دهند. زیبایی زنان برای مردان اهمیت آنچنانی ندارد اما مردان به زنانی که به ظاهر خود رسیدگی می‌کنند توجه بیشتری دارند زیرا ظاهر آراسته اعتماد به نفس افراد را بالا می‌برد و این موضوع باعث می‌شود که بیشتر در نظر مردان جلوه کنند.
این کارشناس روانشناسی بالینی بیان می‌کند: مردان برای آن‌که غرور مردانه
خود را در مقابل همسران خود حفظ کنند، سعی می‌کنند که هر کاری را از سوی محبوب‌شان
قبول کرده و آن را انجام دهند. مردان حس حسادت قوی در وجودشان نهفته شده است برای مثال
اگر شما با مرد غریبه‌ای شروع به صحبت کردن کنید، سریعا با سرد شدن و بی‌تفاوتی احساسات
در شریک زندگی‌تان مواجه می‌شوید همچنین باید در نظر داشته باشید همان‌گونه که زنان
به دنبال تحسین هستند، مردان نیز دوست دارند که از سوی شریک زندگی‌شان مورد تمجید قرار
بگیرند اما هیچ گاه این خواسته را به زبان نمی‌آورند.
از قدیم هم می‌گفتند مرد دوست دارد احساس کند قوی و قدرتمند است. او می‌خواهد حامی
زنش باشد. مرد می‌خواهد که دد و دیو را بکشد و زن را نجات بدهد. مرد به این نیاز دارد
که زنش نشان دهد به قدرت او برای رسیدن به خواسته‌هایش در زندگی احتیاج دارد.
مردها از زنان‌شان می‌خواهند به آن‌ها احساس قدرتمند بودن بدهند. مردها می‌خواهند رئیس
خانواده باشند. یک
مرد از زنش احترام، مهربانی، عشق و محبت می‌خواهد. مرد می‌خواهد در نظر زنش مهمترین
شخص مورد علاقه او باشد. می‌خواهد در تمام جبهه‌های زندگی مشترکش پیروز شود تا به این
باور برسد که می‌تواند اژدها را بکشد.
این‌ها یک روی قضیه در ارتباط با دنیای زنانه و مردانه است در ادامه ببینیم دین در
مورد مردان و ویژگی خاصی که لازم است رعایت کنند چه می‌گوید؟
حق بانو در دین
شاید ندانید یا کمتر بدانید که از جمله حقوق مسلم زن در شرع و عرف، این
است که همسرجان را به خصوص در خانه، آراسته ببیند. جالب‌تر این که غیر از مطالبات زنانه،
اسلام در عین تأکید بر زینت زن برای شوهر در چارچوب خانه، به آراستگی مرد توصیه کرده
است زیرا ائمه‌اطهار‌علیهم‌السلام انجام این عمل را عامل عفت زن شمرده‌اند.
در حدیثی وظایف مرد نسبت به همسرش این گونه بیان شده است: «بر مرد واجب است که غذا
و لباس همسرش را تأمین کند و با صورت و قیافه بد بر او ظاهر نشود. اگر چنین کرد، حقش
را ادا کرده است.»1 امام باقرعلیه‌السلام نیز فرموده‌اند: «زنان دوست دارند در مرد،
همان چیزی را ببینند که مردان دوست دارند در زنان ببینند؛ یعنی زینت و آراستگی را.»2
در سیره اهل‌بیت‌علیهم‌السلام هم قضیه همین بوده است. امامان معصومی که رغبتی به دنیا
و مظاهر آن نداشتند، هنگام حضورکنار همسر، به زیباترین لباس‌ها مزین بودند، چشم‌هایشان
را سرمه و محاسن‌شان را معطر می‌کردند و این‌گونه حق بانوی خانه خویش را ادا می‌کردند،
اما در غیاب همسرشان، لباس ضخیم می‌پوشیدند و در اتاق‌شان ساده و به دور از زینت بودند.3
این که بگوییم آراستگی مرد جاذبه بیشتری در خانه و خانواده و برای زن ایجاد می‌کند
بی‌راه نگفته‌ایم. آراستگی مرد باعث افزایش قوام زندگی زناشویی است. در واقع طلب
آراستگی مردانه یک نیاز روانی زنانه است و مرد موظف است آن را بکار بندد تا خطر بی‌عفتی
زن به ناممکن برسد.
از چهارچوب خانه که بگذریم عفاف و خویشتن‌داری، بر حفظ خانواده و صیانت
از روابط زوجین و درنتیجه سلامت روانی جامعه اثرگذار است. از مسائلی که ممکن است نظام
خانواده را تهدید کند، بی‌توجهی مرد به نیازهای روانی و جنسی همسرش است. با این همه،
معمولا تکیه اصلی روی وظایف زن و ضرورت آرایش وی برای شوهرش است، اما همچنان که مرد
نمی‌پسندد همسرش یک زن ژولیده و نامرتب باشد، زن نیز همین توقع را از مرد زندگی‌اش
دارد. اگر مرد در منزل به وضع ظاهری‌اش نرسد، وقتی چشم همسرش در بیرون از خانه به مردان
زیبا و مرتب می‌افتد، آنان را با شوهر خودش مقایسه می‌کند، متوجه می‌شود مردان دیگر
از لحاظ ظاهری و پوشش، بهتر از همسرش است. تکرار این رفتارها، باعث می‌شود از شوهر
خودش دلسرد شود، محبتش نسبت به شریک زندگی‌اش کم شود.
روانشناسان معتقدند وقتی برخی زنان در جامعه، برای جلب نظر از خود رفتارهای افراطی
نشان می‌دهند، در بسیاری از موارد، انگیزه اصلی ناشی از بی‌توجهی مردان آن‌ها و سرخوردگی
عاطفی است. به همین دلیل، آموزه‌های ناب اسلامی‌که همیشه دغدغه حفظ و تقویت بنیان خانواده
را دارد با تشویق همسران به خودآرایی، بر حفظ روابط زوجین تأکید کرده است.
امام رضاعلیهالسلام به نقل از پدران بزرگوارشان فرمودند: «زنان یهود از عفت بیرون
رفتند و فاسد شدند و چنین نشدند مگر به دلیل کم‌توجهی شوهران به آرایش و نظافت خود
و نیز فرمودند: همسرت از تو همان را می‌خواهد که تو از او توقع داری.»4 از این روایت
استفاده می‌شود زنان یهود پس از خروج از خانه و دیدن مردان زیباتر از شوهر خود، به
فساد کشیده شدند. بنابراین یکی از راه‌هایی که به عفت زن کمک می‌کند، آراستگی شوهر
است. امام‌علیه‌السلام بی‌عفتی را با تعبیر به فساد، نکوهش کردند، در‌عین‌حال راهکاری
برای حفظ عفت زنان در عین حضور اجتماعی ارائه کردند و آن این است که شوهر با آراستگی
خود به عفت همسرش کمک کند.
آراستگی با بوی خوش
استفاده از بوی خوش نقش ویژه‌ای در بهداشت فردی و انبساط روحی دارد. در ارزش آراستگی با بوی خوش همین بس که اهل‌بیت‌علیهم‌السلام خود را با خوشبوترین عطرها معطر و به دیگران نیز سفارش می‌کردند. امام رضاعلیهالسلام عطر زدن را از اخلاق انبیاء می‌دانست. (الكافي، کلینی، جلد 5، صفحه 567) این رفتار نیکو در سیره پیامبرخاتم‌صلی‌الله‌علیه‌وآله نیز عیان بود، چنان‌که هزینه‌ای که حضرت برای بوی خوش می‌کردند، بیشتر از هزینه‌ای بود که برای غذا صرف می‌کردند.5 استفاده از بوی خوش موجب تمایل همسران به سوی یکدیگر شده و تقویت نیروی جنسی آنان را در پی دارد6 که قطعا یکی از عوامل زمینه‌ساز برای پاکدامنی زنان است. شاید به همین علت بود که امام رضاعلیهالسلام مردان را از ترک استفاده از عطر نهی می‌کردند.7
پی‌نوشت
1- الکافی، کلینی، ج5، ص511
2- مکارم‌الاخلاق، طبرسی، ص80
3- بحارالانوار، مجلسی، ج46، ص293
4- مکارم‌الاخلاق، طبرسی، ص81
5- سفینه‌البحار، قمی، ج2، ص701
6- مرآه‌العقول، مجلسی، ج22، ص415
7- عیون اخبارالرضا‌علیه‌السلام، ابن‌بابویه، ج1، ص279-