مغناطیس حسین
صدیقه شاهسون
ـ مامان سوری تو رو خدا، تو کارم نه نیار... من امسال هر جوری شده باید برم... با خودم عهد کردم برم؛ بخوای نه بیاری راضی نباشی باز تو کارم گره...
تن صدای زن در میان گوشی تلفن بالا می‌رود و کمکم به جیغ و بغض و گریه تبدیل می‌شود.
ـ آخرش تو بابات منو دق می‌دین... اون از انتخاب رشته و درس خوندنت و شغل انتخاب کردنت، اینم از عهد بستنت... پسر چرا نمی‌خوای بفهمی بابای تو کارخونه داره. بهترین زندیگی رو برات درس می‌کنه... اونم بدون دغدغه! حواست هست الان چند روزه که من و بابات ندیدیمت؟ آخه چه احتیاجی به این شغل کوفتی داشتی که من دو ماه سه ماه باید ازت دور باشم.
ـ مامان جان بیشتر ازهزار بار این مسأله رو به شما توضیح دادم. من به خاطر دل خودم پا گذاشتم تو نیرو دریایی... خودم دوست داشتم... بعدش نمی‌خواستم مثل این بچه سوسولا دستم تو جیب پدر و مادرم باشه... باور کن مامان من اینجا بهترین غذا رو می‌خورم. بهترین جای خواب و دارم. بهترین دوستا کنارم هستن... مامان من با دریا و با شغلم عشق می‌کنم. تازه تا آخر دنیا که من پیشت نمی‌مونم... بالأخره منم باید برم دنبال زندگی خودم!
زن از این حرف تنها پسرش دلگیر می‌شود. دنداهای لمینت شده‌اش را روی هم می‌ساید و سعی می‌کند آرام باشد. عفت لیوان بزرگ پر از آب پرتقال روی میز عسلی جلوی زن می‌گذارد. زن همه خشمش را با نگاه اخم‌آلودی به پیرزن خدمتکار روانه می‌کند و بغضش به همراه آب پرتقال فرو می‌دهد.
ـ کی می‌خوای بفهمی پسر من دلم برات تنگ شده. الان نزدیک بیست روزه رفتی... با حساب کتاب من باید بیست و خورده‌ای روز دیگه مأموریتت تموم بشه بیای مرخصی تا من بتونم از نزدیک ببینمت. آخه این انصافه؟ تازه الانم که زنگ زدی می‌گی به محضی که رسیدی بندر می‌خوای از اونجا بری کربلا!
پسر جوان روی صندلی کنار تلفن می‌نشیند. از پنجره کوچک اتاق به خورشیدی که در پس زمینه آب‌ها دارد رنگ نارنجی شفقش را پر رنگ‌تر می‌کند خیره می‌شود. لحنش به التماس تبدیل می‌شود.
ـ مامان تو رو جون هر کی دوس داری بله رو بده من بهم بچسبه دارم می‌رم... آقا تو سخنرانی اخیرش گفت راهپیمایی اربعین زمینه‌سازه ظهوره... می‌دونید یعنی چی؟ من به هر چی که آقای خامنه‌ای می‌گن اعتقاد قلبی دارم... مگه نمی‌گی منو خیلی دوس داری خب راضی باش من این سفر و برم یه جوری برنامه‌ریزی می‌کنم که حتما بعدش بیام خونه یه دل سیر منو ببینید.
زن پوزخندی می‌زند و با لحن مسخره کننده‌ای ادامه می‌دهد: «زمینه‌ساز زمینه‌ساز دیگه چیه؟ پسر پاشو بیا خودم هر چی زمینه هس برات می‌چینم... مختو شستشو دادن بچه!»
راه نفس، برای عبور از گلوی مرد جوان تنگ می‌شود. نباید از این نوع حرف‌هایی که حرص مامان سوری را درمی‌آورد، می‌زد. از سادگی خودش لجش می‌گیرد. چرا بی‌مقدمه حرف را چسبانده بود به جایی که باید در نتیجه این جملات را از مادرش می‌شنید. ولی چرا او نمی‌خواست بفهمد که اشتیاق پیاده‌روی اربعین دیگر از شرایط او زور شده و دلش به پرنده‌ای می‌مانند که انگار قفل قفسش را در فقط و فقط در آن مسیر باز می‌یابد.
ـ مامان جان گوش بده ببین چی می‌گم... گوش بده... یه دقیقه حرص نخور... حالا که تا اربعین چند روز مونده... من فقط خواستم فعلا در جریان باشید تا بعد!
ـ دیگه داری اعصابمو خورد می‌کنی آرش... بیشتر از این نمی‌تونم باهات کَل‌کَل کنم. به محض این که اومدی بندر زنگ می‌زنی بابات بیاد دنبالت یه راست بیارت خونه. بس هر چی تنهایی سفر رفتی! این سری یه راست می‌یای خونه با خواهرت روژین قرار گذاشتیم اومدی یه چند روزی با هم بریم فرانسه مسافرت...
ـ بو... بوق... بوق... بوق
و این آخرین صدایی است که از زمین به ماهواره‌‌ها ارسال و پس از آن به خط تلفن توی کشتی بزرگ تجاری در حال حرکت به سمت کشور مقصد شنیده می‌شود.
آرش دستی توی موهای کوتاهش می‌کشد. نفس پری بیرون می‌دهد. به عقربه‌های ساعتش دقیق می‌شود. چند دقیقه بیشتر به آمدن بشیری پسر جوان اهوازی نمانده است. وقتی او به اتاق آمد باید آرش تخت را تحویل بدهد و برای نگبهانی به اتاقک روی عرشه کشتی بزرگ نفتکش برود. او از جا بلند می‌شود. به صورت خادمی مرد میانسال شمالی که روی تخت رو به رو دراز کشیده زل می‌زند. مرد به زور چشم‌هایش را روی هم گذاشته تا خواب از پیله پلک‌هایش فرار نکند. ابروهای بلند و پرش بر پلک بالایی سایه انداخته است. او با همان حال می‌پرسد:«چی شد؟ آخرش دلش رضا نشد؟»
آراش هیچ جوابی برای همکارش ندارد. مرد ادامه می‌دهد: «باید دلشو نرم کنی. این راه باید توش رضایت خونواده باشه والا فایده نداره!»
حرفش که تمام می‌شود این دنده آن دنده می‌شود و صورتش را سمت دیوار می‌چرخاند. آرش یونیفرم نظامی را از شاخه چوب لباسی می‌کند. با بی‌حوصلگی تنش می‌کند.
ـ خادمی جان این چه قانون سختیه که خدا پا پیچ بچه‌ها کرده... چند ساله حسرت به دلم... از پارسال تا حالا دارم روز شماری می‌کنم... کلی برنامه چیدم... کلی دردسر کشیدم تا ملوان راضی شد بهم تو اون زمان مرخصی بده... امسال هر جوری شده باید برم... یه سالم بشینم التماس کنم مامانم راضی بشو نیست. اصلا کلا علاقه‌ای به این‌جور حرفا نداره. نه که اعتقاد نداشته باشه نه! ولی خب خیلی هم جدی نمی‌گیره...
مرد جوان با بغض ادامه می‌دهد: «چند روز دیگه تلوزیون مدام زائری اربعین نشون می‌ده... عراقی‌ها رو نشون می‌ده که دارن از جون و دل مایه می‌زارن... اون وقت من بدبخت...
سمت پنجره می‌رود.
ـ خدا کنه همه چیز جور...
در اتاق باز می‌شود. بشیری با چهره همیشه خندانش از قاب درگاهی نمایان می‌شود. با لهجه غلیظ عربی می‌گوید:« السلام علیکم...کیف حالک اَخوی؟» با دیدن بشیری و شنیدن صدایش چند قطره اشکی که در حوض چشمان آرش بازی بازی می‌کند سرریز می‌شود از گونه‌های کشیده واستخوانی‌اش سر می‌خورد و در لابه‌لای ریش‌های کوتاهش گم می‌شود. بی هیچ حرفی از اتاق بیرون می‌رود تا سر پست حاضر شود. بشیری با تعجبی که در صورتش دویده از خادمی می‌پرسد: «چش بود این پسر؟ چرا جواب نداد؟» جوادی که دارد به خواب عمیقش فرو می‌رود زیر لب می‌گوید: «نا خواسته دس گذاشتی رو درد دلش!»
ـ چه دردی؟
جوابی از خادمی شنیده نمی‌شود. بشیری کمی نزدیک می‌رود و می‌پرسد: «پرسیدم درد چی؟»
مرد که دیگر از خوابیدن در این زمان ناامید شده است غرولندکنان جواب می‌دهد: «وقتی اومد از خودش بپرس»
هنوز حرف خادمی تمام نشده که صدای آژیر خطر در تمامی قسمت‌های نفت کش از عرشه و سکوی دیده بانی تا اتاق‌های استراحت و موتورخانه شنیده می‌شود. خادمی از تخت پایین می‌پرد و ظرف چند ثانیه لباس پوشیده و اسلحه به دست دنبال بشیری از راهروی زیر اتاقک‌ها می‌گذرند و سراسیمه به عرشه می‌رسند. محوطه بزرگ و عریض عرشه را طی می‌کنند و به دماغه کشتی و اتاقک نگهبانی می‌رسند. تمام سربازها که لباس سفید و کلاه سبز نظامی به سر دارند با چشمانی عقابی دور تا دور عرشه را به فاصله سه چهار متر از یکدیگر قرق کرده‌اند. هوا دیگر دارد از رنگ نارنجی غروب خارج و جایش را به چادر سیاه شب می‌سپارد. اطراف کشتی بزرگ نفتکش به خواب‌های سیاه و سفیدی می‌ماند که بارها آرش را به درون خود کشیده است. چراغ های نفتکش یکی پس از دیگری روشن شده و خیابان عریض و طویل وسط کشتی را به روز تبدیل می‌کند.آرش اسلحه را توی دست به حالت آماده باش نگه می‌دارد. ته دلش آشوبی به پا می‌شود. نکند کلکی در کار باشد و کشتی به محاصره در بیاید. اگر این‌طور بشود هر چه رشته است پنبه می‌شود. یعنی نارضایتی مادرش از این راه دور هم کار دستش خواهد داد؟
آرش در وضعیتی که چشمی به دوربین دیدبانی و چشمی به روی عرشه دارد در جواب بشیری که پرسیده: «زیادن؟ چند تا قایقن؟» با تردید می‌گوید: «والا نمی‌دونم اعلام کردن دزد دریای نیستن، گفتن یه ناو ائتلافی هست که راه ما رو بسته و می‌خواد هر طور شده وارد کشتی بشه؟» ملوان دستور دادن به حالت آماده باش باشیم تا اگر از سر راه کنار نرفت از ناو گروه‌ها کمک بگیریم.
بشیری به خمیازه کوتاهی که قصد دارد به زور از دهانش بیرون بیاید اجازه رهایی می‌دهد.
ـ خب هیچ غلطی نمی‌تونن بکنن. گمون کردم دزدای سومالی باز قصد حمله به نفتکش رو دارن. تو ساعتی که من شیفت داشتم چند تا قایق مشکوک چند گره عقب‌تر دنبالمون می‌کردن ولی الان...
خودش را جلو می‌دهد و از شیشه دوربین جلوی آرش اطراف را دید می‌زند.
به غیر از ناو جنگی ائتلافی که با چراغ‌های روشن در مسافت چند گره دریای دورتر، در حال نزدیک شدن به کشی نفتکش است چیز دیگری روی آب‌های انبوه پیدا نیست. امواج عمیق آب گرده بر گرده یکدیگر داده و در ته مانده سرخی شفق و سیاهی شب در حال غرق شدن هستند. دقایقی به همین منوال می‌گذرد که صدای ملوان نفتکش از دستگاه بی‌سیم روی میز جلوی آرش شنیده می‌شود.
ـ کلیه نیروها به حالت آزاد. کلیه نیروها آزاد... پس از اعلام این که ناو گروه های دریای ایران در حال اسکورت کشتی نفتکش هستند؛ کشتی ائتلافی از قصد خود صرف‌نظر کرده و اعلام برگشت نمود.
آرش که دومین تجربه سفر دریایی طولانی‌مدت را می‌گذراند از بشیری که جا افتاده‌تر و با تجربه‌تر است می‌پرسد:« یعنی طرف کم آورد؟»
بشیری از این حرف آرش به تبسم می‌نشیند.
ـ خب آره دیگه... یعنی ترسید دمشو گذاشت رو کولش و فرار کرد. این روزا دیگه مثل چند سال قبل نیست... ایران برای خودش جذبه‌ای پیدا کرده... اون زمان که حضرت آقا رو قدرت نظامی تأکید می‌کرد و می‌گفت این مورد ربطی به قضیه برجام نداره و اختیارش دست خودمونه این ارمغان رو برامون آورد... الان ما دیگه برای خودمون عزت داریم... والا باید می‌ذاشتیم یارو بیاد رو عرشه راس راس راه بره نگاه سنگینشو بکشه به قد و قوارهمون و بره که چی بشه؟
حرف‌های بشیری نمک می‌شود و دوباره به جان آرش می‌نشیند. یقین دارد این حرف آقا که می‌گفت: «راهپیمایی اربعین زمینه‌سازه ظهور است هم به جای محکمی بند است.» ولی مگر می‌شود در راهپیمایی که در آن شرکت ندارد زمینه‌ای هم برای ظهور درست کند.
چهره آرش از غصه درونش توی هم می‌رود. بشیری زودتر از جوادی از اتاقک بیرون می‌رود.
ـ خب خدا رو شکر به خیر گذشت. من خیلی خوابم می‌یاد، می‌رم بخوابم.
جوادی نگاهی به آرش می‌اندازد.
ـ چیه اخوی باز که رفتی تو فکر... درست می‌شه نگران نباش.
لحظاتی بینشان در سکوت می‌گذرد.
ـ مگه نگفتی سر قضیه انتخاب رشته و آینده کاری بابات بهت کمک کرد؟ خب الانم ازش بخواه مادرتو راضی کنه. به نظرم اگر این سفر جور نشه تو ضرز نکردی. ثواب این شغل ما هم کم از پیاده‌روی اربعین نداره. ما از جون مایه گذاشتیم کشتی تجاری که داره چرخ اقتصاد یه مملکت امام زمانی رو می‌چرخونه نگهبانی می‌دیم!
جوادی با پوزخندی ادامه می‌دهد: «من تا حالا هر جا جوون هم قد تو دیدم دردشون درد دوری از عشقشون بوده. پسر تو دیگه کمکم باید بری تو کار زن گرفتن و عشق و عاشقی!»
شاید حق با جوادی باشد اما این‌ها برای زخم دلتنگی‌اش مرهم نمی‌شود. شاید هم عاشق شده و خودش خبر ندارد اما هر چه هست عشقی فراتر از این حرف‌هاست که پول پدر و اصرار مامان سوری زورشان به متقاعد کردنش نمی‌رسد.
جوادی از کسلی آرش پکر می‌شود. اسلحه‌اش را از ضامن در می‌کند و از اتاقک بیرون می‌رود. آرش می‌ماند و بیسیمی که از اتاق ملوان مدام امواج دریافت می‌کند. روبروی دریایی است که نفتکش بزرگ، چادر سیاه شبش را می‌شکافد و به پیش می‌رود.
چند روز بیشتر به اربعین باقی نمانده است. کشتی پس از طی کردن مسافتی طولانی که سی و چند روز طول کشیده تا به مقصد برسد بار را تحویل داده و امروز به بندر امام خمینی نزدیک می‌شود. تمام این روزها آرش برای رسیدن به بندر روزشماری کرده تا هر چه زودتر به ایران برگردد و پاسپورت به دست به مرز شلمچه برود و از آنجا به زائرین اربعین بپوندد.
صدای پدرش که دیشب تلفنی می‌گفت: «آرش جان تو بی‌خیال اصرار مادرت بشو... من یه جوری راضیش می‌کنم. از طرفی خودم براش برنامه مسافرت چیدم.» در گوشش مانده است. نه می‌تواند قید سفری که یک سال برنامه‌ریزی کرده را بزند و نه دلش راضی می‌شود بدون رضایت مامان سوری راه را طی کند. مثل کسی می‌ماند که برای رد شدن از مرز اهل‌بیت احتیاج به ویزای پدر و مادر دارد. طلبکار اهل بیت می‌شود. یا باید آقا مهرش را در دل او نمی‌انداخت و یا باید مادرش را راضی می‌کرد. در همین خیالات به سر می‌برد که وسایل توی کوله‌اش را یک بار دیگر چک می‌کند. همه چیز مهیاست. لیوان دردار، نقشه، حوله کوچک، وسایل بهداشت فردی، کیسه دارو و عکس کوچکی که از لای وسایل بیرون می‌زند.
تصویری از پدر با تیشرت آستین کوتاه و مادرش که روسری شالی موهای طلایی‌اش را تا نیمه پوشانده است. آن‌ها کنار گل‌های رز که وسط چمن‌های حیاط بزرگ خانه‌شان خودنمایی می‌کنند. دست دور گردن آرش انداخته و با لبخندی که صورت براق و آرایش شده مادر و چهره میانسال پدر را صفا داده کنارش عکس ثبت کردند. توی عکس کمی آنطرف‌تر هاپو سگ پشمالو و کوچولوی خانگی مامان سوری هم رو به دوربین ژست گرفته و در عکس جا دارد.
هنوز صدای مادر که آن روز مدام به هاپو کوچولو دستور می‌داد کجای صحنه قرار بگیرد را در گوشش دارد. حتما مامان سوری هم تا حالا چمدانش را بسته و با کلی لیست خرید دارد راهی سفر فرانسه می‌شود تا برای سیسمونی کودک در راه دخترش روژین از بهترین پاساژهای شهر مارسی خرید کند.
آرش در افکارش حساب سفر مامان سوری را ورق می‌زند که جوادی هم با چمدان توی دستش نزدیک آرش می‌شود. دستش را جلوی او دراز می‌کند.
ـ خب آرش جان کشتی به اسکله رسید و لنگر انداخت دیگه باید پیاده بشیم. انگار تصمیمتو گرفتی و می‌خوای از همین جا مستقیم بری مرز... داداش ان‌شاءالله که بهت خوش بگذره. برای ما هم دعا کن.
دستی روی شانه مرد جوان می‌زند و با لبخند می‌گوید: «اگه امام زمانم اونجاها دیدی سلام ما رو بهش برسون.»
آرش از جایش بلند می‌شود. شرمی خاص توی نگاهش می‌دود.
ـ ای بابا جوادی جان ما کجا، امام زمان کجا!
آن‌ها دست به بغل می‌شوند و بوسه‌هایی گرم از صورت همدیگر می‌گیرند. اشکی در چشمه چشم‌های جوادی می‌نشیند.
ـ منم خیلی دلم می‌خواست بیام ولی چه کنم که دخترم فردا نوبت عمل داره باید برم کمک خانومم دس تنهاست.
هر دو در همان حال از اتاق بیرون می‌زنند و به عرشه کشتی می‌روند. ساعت از دو گذشته و خورشید داغ اهواز بر سر اسکله می‌تابد. مرغ‌های دریای سفیرکشان بالای سر کشتی‌های بزرگ و کوچکی که در بندر توقف کرده‌اند، می‌چرخند. پرسنل کشتی نفتکش یکی یکی از همدیگر خداحافظی می‌کنند و بعضی‌ها جایشان را به نیرو‌های جدیدی که واردکشتی می‌شوند تحویل می‌دهند.
آرش و چند نفر دیگر از سرازیری پل متحرکی که بین نفتکش و اسکله انداخته‌اند می‌گذرند و به جاده آسفالته ساحلی می‌رسند. دو طرف جاده ماشین‌های جرثقیلی و حمل بار و تک و توک ماشین شخصی در حال حرکت هستند. آرش کوله‌اش را روی شانه‌می‌اندازد و با چشم دنبال جایی یا سرویس بهداشتی می‌گردد تا بتواند لباس‌های نظامی را از تن در بیاورد و لباس شخصی بپوشد. خط جاده را پیش می‌گیرد راه می‌افتد. هنوز چند صد متری از اسکله دور نشده که بوق‌های ممتد ماشینی که از پشت سرش می‌آید توجه‌اش را به خود جلب می‌کند. سرش را برمی‌گرداند. ماشین مشکی رنگ و مدل بالای سانتافه‌ای پشتش مکرر بوق می‌زند که سرنشین‌هایش از پشت شیشه‌های دودی‌اش مشخص نیستند. راننده فرمان را سمت آرش می‌چرخاند. کنارش نرم ترمز می‌کند. شیشه طرف راننده باز می‌شود. راننده سرش را بیرون می‌کند.
ـ چطوری سرباز فداکار؟ دیگه باباتم نمی‌شناسی پسر!
چشمان آرش از تجعب چاک می‌خورد.
ـ مگه قرار نبود شما الان فرانسه باشید بابا؟
درب کناری راننده هم باز می‌شود و مامان سوری در حالی که چادر دانشجویی روی سر انداخته و عینک دودی زده از ماشین پیاده می‌شود.
دیدن چادر روی سر مامان سوری که حتی یک بار هم او را با این حال ندیده بود تعجبش را دو چندان می‌کند. سر جایش خشک می‌شود. نکند آن‌ها آمده‌اند تا او را از این جا به فرودگاه و بعد هم به مسافرت فرانسه بکشانند!
مادر که تعجب جوانش را می‌بیند، عینکش را از چشم‌هایش برمی‌دارد. صورت بی‌آرایشش زیر نور خورشید پیدا می‌شود. سمت آرش می‌رود و آغوش باز می‌کند: «چت شده پسر چرا خشک شدی... بیا حسابی بوست کنم... دو ماهه ندیدمت چقد لاغر شدی آرش... نکنه از مامان سوری خجالت می‌کشی!» پدر هم در این فاصله پیاده می‌شود. با خنده‌ای که تا نزدیک شقیقه‌های آنکارد شده‌اش می‌رسد کنار آرش می‌ایستد. از نگاه‌های نگران و پر از سؤال آرش حرف دلش را می‌خواند.
ـ نترس آرش خان... مامان سوری‌تون چند روز پیش از تلویزیون یه مصاحبه دیده که یه زن فرانسوی از پاریس راه افتاده اومده عراق تو راهپیمایی اربعین شرکت کنه. از اون روز نمی‌دونم چش شده! گفت امسال با تو بیایم کربلا ببینیم چه خبره که این فرانسوی رو از اون سر دنیا کشونده اینجا... فقط همین!
آرش که هنوز در شوک است خودش را در آغوش مامان سوری که دارد بوسه بارنش می‌کند می‌بیند و به این فکر می‌کند که همکاری امام زمان و مغناطیس عشق حسین کار خودش را کرده است. صورتش از گرمای خورشید اهواز و دلش از محبت اهل‌بیت گرم می‌شود.