بیچاره‌تر
فاطمه قهرمانی
در خانه غوغایی به‌پا بود که نگو! نازنین پیاز‌ها را سرخ می‌کرد و بچه‌هایش فرزان و فرزانه دنبال هم می‌دویدند و خانه را روی سرشان گذاشته بودند. هر کسی مشغول کاری بود جز من که در این دنیا نبودم و گوشه‌ای بی‌هدف نشسته بودم. نگاهم روی تپه‌ای از سبزی‌های آش ثابت مانده بود. مامان و سهیلاخانم تندتند سبزی پاک می‌کردند و از زمین و آسمان می‌گفتند. مامان نگاهی به من انداخت و گفت: «نرگس‌خانم آن‌قدر فکر و خیال نکن پاشو بیا یه کمکی به ما بکن به خدا اینم کم ثواب نداره ها.»
ثواب؟ کدام ثواب؟ چه کسی دنبال ثواب بود؟ آهی کشیدم و گفتم:«باشه الان میام مامان.»
دستانم سبزی پاک می‌کرد اما خودم مصداق واقعی من در میان جمع و دلم جای دیگر است بودم! هرسال این موقع کجا بودم و حالا کجا؟ صدای گوشی رشته افکارم را پاره کرد. هم‌کلاسی‌ام سپیده بود آن‌قدر سر و صدا بود که مجبور شدم به اتاق بروم. صدای همیشه پر انرژی‌اش در گوشم پیچید:
ـ سلام به نرگس‌خانم گل و گلاب! حال شما؟ همه چیز خوبه؟
ـ سلام سپیده، مرسی تو خوبی؟
ـ ما هم خوبیم خدا رو شکر. والا مزاحمت شدم ازت یه سؤال بپرسم.
ـ چه سؤالی؟
ـ تو این سال‌ها با کاروان خاصی می‌رفتی کربلا؟
ـ کاروان؟ آره با کاروان هیئت محله‌مون.
ـ می‌تونی شماره مسئول کاروان برام بفرستی شرایطش رو بپرسم؟
ـ آره عزیزم. الان برات می‌فرستم. می‌خوای بری کربلا سپیده؟
ـ آره اگه خدا بخواد.
بغضی که مدت‌ها بود سرکوبش می‌کردم پررنگ‌تر شد. خدایا چرا اینطور شد؟ با صدایی لرزان گفتم:
ـ به‌سلامتی، التماس دعا.
ـ محتاجیم به دعا عزیزم.
ـ لباس گرم حتما با خودت ببر.
یادم افتاد که پارسال من نبردم و یک شب در سامرا باران آمد و یخ کردم.
ـ بارت زیاد سنگین نکنی‌ها تو پیاده‌روی اذیتت می‌کنه.
قطره اشکی روی گونه‌ام سر خورد. دایی هر سال می‌گفت: «نرگس این کوله خیلی بزرگه آن‌قدر با خودت بار نیار اذیت میشی!» اما کو گوش شنوا؟
ـ حواست باشه حتما کتونی راحت بپوشی.
عجب کتونی بود هم راحت بود و هم گران! به قول خانم‌جان هرچقدر پول بدهی همان‌قدر آش می‌خوری!
وقتی پرسید:«تو امسالم می‌ری؟ درسته؟» دیگر نتوانستم مقاومت کنم و جوی چشمانم راه باز کرد. هوای دلم بدجور ابری بود!
***
نسیم چادرم را به رقص درآورده بود. چادری که خاک خالی بود! یادم می‌آید سال اولی که آمده بودم از کثیف شدن چادر و کفش‌هایم حسابی حرص می‌خوردم. دایی وقتی من را این‌طوری می‌دید، می‌خندید و می‌گفت:«این‌جا هرچی خاکی‌تر خریدارت بیشتر!» حالا بعد از چند سال می‌فهمیدم چه می‌گوید. دایی و زن‌دایی همسفر تمام این سال‌ها بودند و چه همسفران خوبی!
نگاهی به جاده انداختم. از روز خلوت‌تر بود اما هنوز آدم‌های زیادی مشغول پیاده‌روی بودند. بساط پذیرایی هم یکی درمیان برپا بود. پسر جوانی با لهجه غلیظ عربی فریاد می‌زد:«چای عراقی، ایرانی، کانادایی! فرانسوی!» با کنجکاوی نگاهی روی میز انداختم کنار چای ایرانی و عراقی هات‌چاکلت و نسکافه هم داشت! اما خب چای جوشیده عراقی آن‌هم با آن میزان از شکر که دل آدم را می‌زد یک چیز دیگر بود! در این یک هفته آن‌قدر شیرینی و خرما و چای شیرین خورده بودم که از شیرینی زیاد زبانم زخم شده بود ولی حتی این زخم هم دوست داشتنی بود. درست مثل تاول‌های ریز و درشت کف پایم! نگاهم می‌افتد به تابلوی سبز رنگ مقابلم. عمود نهصد هستیم. هنوز صد تایی مانده تا به موکب مقرر برسیم. به عقب برمی‌گردم. دایی درحالیکه کوله خودش را پشتش انداخته و کوله زن‌دایی را جلو بامزه شده. می‌گویم:
ـ دایی پیاده‌روی تو شب هم عالمی داره‌ها! هم هوا خنک‌تره هم جاده‌ها خلوت‌تر.
ـ آره خب ولی پیاده‌روی تو روز هم حس و حال خودش داره درسته سخت‌تره اما انگار حس و حالش آدم رو نزدیک‌تر می‌کنه.
سری تکان دادم و فکر کردم این هم نظر جالبی است سختی بیشتر و در عوض شیرینی بیشتر! زن‌دایی هنوز هم رنگ به صورت نداشت فلافل‌های این‌جا مسمومش کرده بود و ما مجبور شده بودیم از گروه‌مان جدا شویم و به موکبی برویم تا کمی استراحت کند. برای این‌هم برخلاف همیشه داشتیم شب پیاده‌روی می‌کردیم تا خودمان را به آن‌ها برسانیم از زن‌دایی می‌پرسم: «بهتری؟» بی‌حال سری تکان می‌دهد طفلکی! چقدر اذیت شد. باز هم نگاهم را به جاده می‌دوزم زن و مرد جوانی توجه‌ام را جلب می‌کنند. مرد دست دختر بچه چهار‌پنج ساله‌ای را در دست گرفته است و زن کالسکه‌ای که نوزادش در آن به خواب رفته را به جلو می‌کشد از صورتش خستگی می‌بارد اما چشمانش پر از شوق است در افکارم غرق بودم که ناگهان زیر پایم خالی شد و پای راستم در یک چاله افتاد چشمانم را بستم و از درد جیغ کوتاهی کشیدم پایم به طرز وحشتناکی پیچ خورده بود و از درد ضعف کرده بودم زن دایی در حالی که هول کرده بود پرسید: «نرگس؟ چی شد؟» بی‌حال روی زمین نشستم دایی دستی به پایم زد که فریادم به آسمان رفت:«نرگس خوبی؟ می‌تونی راه بری؟» با اینکه خیلی درد داشتم جواب دادم: «آره می‌تونم فقط چند دقیقه استراحت کنم.»
***
غرغر‌کنان گفتم: «آخه پدر من چرا بی‌خودی خودتونو از کار و زندگی انداختین؟ چند بار باید بگم من خوبم؟» بابا چینی به پیشانی‌اش انداخت و جواب داد: «پس اون کسی‌که یک ساعت طول می‌کشه تا از بیست تا دونه پله خونه بیاد بالا حتما منم؟ دختر تو چرا اینقدر لجبازی؟ به کی رفتی آخه؟ بحث سلامتی شوخی که نیست. یک سال تمام هی اصرار می‌کنم بیا بریم پات نشان دکتر بدم هی می‌گی من خوبم من خوبم کجا خوبی نرگس؟ نمی‌تونی چند قدم پیاده بیای. باباجانِ من، تو جوونی کلی راه در پیش داری باید حواست به خودت باشه. اصلا باشه قبول خوبی نهایت این که سی‌تی‌اسکن پات نشان دکتر می‌دیم میگه هیچی نیست ما هم خیالمون راحت می‌شه» نفس عمیقی کشیدم و هیچ نگفتم می‌دانستم حق با اوست اما از ترس چیزهایی که ممکن بود بشنوم دلم نمی‌خواست به این‌جا بیایم از آن روز که در مسیر نجف تا کربلا، در تاریکی شب چاله را ندیده بودم و پایم پیچ خورده بود تا الان درد داشتم و پایم ذوق‌ذوق می‌کرد و امانم را بریده بود اما از ترس راضی نمی‌شدم به دکتر بیایم ولی بالأخره مجبور شدم که حرف بابا و مامان را قبول کنم. وارد مطب شدیم چند نفری روی صندلی‌ها نشسته بودند تا نوبتشان بشود کنار بابا نزدیک میز منشی نشستم و به تابلوی منظره روبرویم خیره شدم یعنی واقعا چه بلایی به سر پایم آمده بود؟ اگر مشکل حادتر از آن چیزی بود که من فکرش را می‌کردم چه؟ خودم را دلداری دادم که ان‌شاءالله چیزی نیست بالأخره نوبت ما شد دل تو دلم نبود دکتر که مرد جا افتاده و شیک‌پوشی بود نگاهی به سی‌تی‌اسکن انداخت هرچه اخم‌های او درهم می‌رفت قلب من فشرده می‌شد بالأخره به این انتظار کشنده پایان داد و با لحنی آمیخته به عصبانیت و تعجب پرسیید: «خانم شما چطور با این اوضاع پاتون یک سال سر کردین؟» مضطرب نگاهش کردم بابا به‌جای من پرسید: «آقای دکتر مگه وضع پاش چه جوریه؟» دکتر سری به نشانه تأسف تکان داد و گفت: «پاشون که پیچ خورده به‌خاطر سنگینی کوله و فشاری که به پا وارد شده رباط پا پاره شده. باید هر چه زودتر عمل کنن.» بهت‌زده به دکتر خیره شدم کمتر از سه هفته به اربعین مانده بود پس تکلیف دلخوشی هرساله‌ام چه می‌شد؟
**
داخل تقویم کنار پانزدهم ماه صفر علامت می‌زنم پنج روز بیشتر تا اربعین نمانده چشمانم را می‌بندم و فکر می‌کنم سال پیش این موقع کجا بودم؟ یادم می‌آید که تازه به کاظمین رسیده بودیم بعد از کلی گشتن یک چادر پشت حرم پیدا کردیم وقتی داخل چادر می‌نشستی حرم امام کاظم‌علیه‌السلام و امام جوادعلیه‌السلام درست مقابلت بود و منظره بسیار زیبایی به‌وجود می‌آورد آن‌قدر گرسنه بودم که توان صف ایستادن و غذا گرفتن نداشتم زن‌دایی بیچاره مجبور شد خودش دنبال غذا برود و بعد از مدت طولانی با دو ظرف قورمه‌سبزی ایرانی پر بازگشت عجب قورمه‌سبزی بود! نگاهم به پاهایم که می‌افتد حرصم می‌گیرد این پاها الان باید تاول‌زده باشد اما سالم است همش تقصیر آن‌ها ست وگرنه من چرا باید این روزها خانه باشم؟ لباس‌هایم را می‌پوشم و از آنجا بیرون می‌زنم دیگر بیش از این طاقت آن چار‌دیواری را ندارم بی هدف به سمت مقصدی نامعلوم قدم می‌زدم شهر در امن و امان بود هر کسی مشغول کاری بود انگارنه‌انگار کیلومترها آن طرف‌تر کسانی با پای پیاده به سمت دیار عشق گام برمی‌دارند صدایی در درونم تشر زد که: « فکر کردی فقط خودت عاشق امام حسینی؟ تو از کجا می‌دونی؟ شاید این آدم‌ها هم مثل تو مشکلی دارن که نمی‌تونن برن بی‌انصاف شدی نرگس» راست می‌گفت بی‌انصاف شده بودم از وقتی به‌جای صدای نوحه و لهجه عراقی صدای بوق ماشین‌ها را شنیدم بی‌انصاف شدم یاد نوحه‌ای که در این مدت رفیق گریه‌هایم بود افتادم هندزفری را در گوشم گذاشتم و با شنیدنش باز هم غصه عالم ریخت توی دلم: بیچاره اون که حرم رو ندیده، بیچاره‌تر اون، که دید کربلاتو... بغض دارد خفه‌ام می‌کند خدایا چه خطایی از من سر زده که لایق زیارت نشده‌ام؟ چرا امام حسین‌علیه‌السلام باز هم من را نطلبید؟ مگر چه کرده بودم؟ تا قبل از اینکه دایی و زن‌دایی راهی شوند امید داشتم که معجزه بشود و بتوانم با آن‌ها همراه شوم اما زهی خیال باطل! من بی‌لیاقت کجا معجزه کجا؟ پاهایم از پیاده‌روی زیاد ذوق‌ذوق می‌کند خدایا کی ماه دیگر می‌شود تا عمل کنم و از شر این درد لعنتی خلاص شوم؟ انگار که با خودم لج کرده باشم بازهم ادامه می‌دهم تا اینکه پایم قفل می‌کند و نمی‌توانم قدم از قدم بردارم با هزار بدبختی دربست می‌گیرم و به خانه برمی‌گردم در را که باز می‌کنم صدای اذان بلند می‌شود وضو می‌گیرم و می‌ایستم به نماز فقط خدا می‌داند که با چه سختی نماز را ایستاده می‌خوانم نماز که تمام می‌شود خیره می‌شوم به جانمازم تسبیح چوبی درونش من را یاد دو سال پیش و نذری جالب پیرمرد عراقی می‌اندازد همه چیز دیده بودم جز تسبیح نذری! البته که کربلا جای دیدن نادیده‌ها بود و این‌هم یکی از آن نادیده‌ها! حالا مدت‌ها بود که این تسبیح یار نمازهای من شده بود و وقتی با آن ذکر می‌گفتم غرق آرامش می‌شدم. با صدای در اتاق از دنیایم بیرون می‌آیم سریع اشک‌هایم را پاک می‌کنم و می‌گویم: بفرمایید. بابا است به احترامش می‌ایستم لبخند پهنی بر لب دارد می‌گوید:
ـ بالأخره جور شد.
ـ چی جور شد؟
درحالیکه کاغذی را مقابلم می‌گیرد ذوق‌زده می‌گوید: «بالأخره تونستم دوتا بلیط هواپیما به مقصد نجف جور کنم این‌طوری دیگه توی مرز الاف نمیشی وسایل‌هاتو جمع کن ان‌شاءالله فردا عازمیم.» بهت‌زده نگاهش می‌کنم قلبم به طرز سرسام‌آوری می‌کوبد تعجب من را که می‌بیند ادامه می‌دهد: «خانم یکی از همکارام عراقی. همکارم وقتی اتفاقی اوضاع تو رو فهمید گفت با برادر خانمش که تو کربلا زندگی می‌کنه صحبت می‌کنه تا از فرودگاه نجف تا خود خونشون با ماشینش مارو برسونه این‌طوری هم زیارت می‌کنی هم به پات فشار نمیاد در ضمن بلیط برگشتم برای دو روز بعد از اربعین گرفتم تا یه کم خلوت بشه و بیشتر زیارت کنیم. خوبه دیگه! توفیق اجباری برای من هم شد تا برای اولین بار کربلا رو تو شلوغی‌های اربعین زیارت کنم.» قلبم انگار دیگر نمی‌زند نکند دارم رؤیا می‌بینم؟ تسبیح چوبی را در دستم فشار می‌دهم اما نه واقعا بیدارم بیدارتر از همیشه.