مناسبت‌های پیش‌رو
تاریخ و چنین روزهایی
عاطفه میرافضل
درگذشت مادر بندیکت
درگذشت جراح صومعه نشین
در 12 اکتبر 2005 دکتر «ورا داس» معروف به «مادر بندیکت» در 95 سالگی درگذشت. وی یک جراح آمریکایی و فارغ‌التحصیل دانشکده پزشکی پاریس بود و تخصص جراحی را از آمریکا گرفته بود اما ناگهان دست از طبابت کشید و به صف زنان تارک دنیا پیوست و در ایالت «کانتکتی کت» آمریکا در زمینی بزرگ یک صومعه ساخت و در آنجا با ده‌ها زن دیگر که همانند او تارک دنیا شده بودند به مداوای رایگان مردم پرداخت. شمار زنان این صومعه در دهه یکم قرن 21 و پیش از فوت دکتر داس به 37 تن رسیده بود. این زنان در زمین صومعه از طریق کشاورزی و دامداری، خودکفا بوده‌اند.
دکتر بندیکت در یک مصاحبه گفته بود: «پس از این که همکارانم را دیدم که از حرفه پزشکی برای جمع مال استفاده می‌کنند و عمدتا جویای پول هستند و به موازات کار پزشکی، تجارت هم می‌کنند حس کردم که مادرم نیز به‌خاطر پول و مادیات و این که یک کار پر درآمد داشته و بیکار هم نمانم، مرا به دانشکده پزشکی فرستاده بود، نه برای خدمت به خلق و کاستن درد و رنج آنان. بنابراین از پول و مادیات متنفر شدم و ترک دنیا کردم و به صومعه و درمان رایگان مردم و خدمت بی‌دریغ به آنان شتافتم.»
گفتنی است «مادر بندیکت» در سال 1995 از سوی بازرسان پاپ به عنوان یک فرد «سختگیر» نسبت به ساکنان صومعه گزارش شده بود.
به مناسبت 21 مهر و درگذشت شاعر «محمدتقي شوريده شيرازي»
درگذشت خالق «نامه روشندلان»
محمدتقی در شيراز زاده شد و در هفت سالگي بر اثر آبله، از نعمت بينايي محروم شد. دست سرنوشت در نه سالگي او را از نعمت پدر محروم کرد تا تحت سرپرستي دايي‌اش قرار گیرد و از آنجا كه داراي هوش سرشاري بود، در مدتي كوتاه به وسيله اشعارش بر سر زبانها افتاد. محمدتقي راهي تهران شد و مورد توجه ناصرالدين‌شاه قرار گرفت و لقب فصيحالملك را دريافت كرد. پس از مدتی دربار را تاب نیاورد و به شيراز عزيمت کرد و تا پايان عمر در آنجا بود. شوريده شيرازي در اواخر عمر، توليت افتخاري مقبره سعدي را پذيرفت و در تعمير آن كوشش فراواني كرد. اين شاعر شيرازي، در شصت و نه سالگي وفات يافت و در جوار مزار شيخ اجل سعدي شيرازي آرام گرفت. وی در قصيده‌سرايي، غزل، طنز و مطايبه نبوغ خاص داشت. او به ويژه در سرودن اشعاري كه متضمن كلمات عاميانه و اصطلاحات اهالي فارس است، مهارت فراواني از خود نشان داده است. آثار وی از این قرارند: ديوان غزليات، آذر، كشف‌المواد و نامه روشندلان.
21 مهر برابر با 13 اکتبر، تصرف «بابِل» در 539 سال قبل از ميلاد
کوروش و فتح بابل
بابل شهری در جنوب عراق امروز بود و هم‌اکنون نیز در۸۰ کیلومتری جنوب بغداد امروز و در کنار فرات قرار دارد و در آن روزگار پایتخت دولتی بود که قلمرو آن تا مدیترانه، ازجمله فلسطین امروز (جودا ) امتداد داشت. كوروش هخامنشي، مؤسس سلسله هخامنشيان، از ساليان قبل، در شرق شوشتر و حوالي رود كارون (در خوزستان فعلي) دولت كوچكي داشت و اراده کرده بود تا همه آريايىهاي ايراني را با هم متحد سازد. كوروش پس از فتوحاتي در شرق ايران و افزايش دادن حدود سرزمين ايران باستان، به فكر تسخير بابل قديم افتاد چون عليرغم اين‌كه پادشاه بابِل بخت‌النصر، با كوروش پيمان اتحاد بسته بود اما كوروش اعتمادي به دوستي او نداشت. از سویی دیگربخت‌النصر ظلم و ستم فراوانی را نسبت به اسیران و مردم خود در پیش گرفته بود برای همین راه تصرف این سرزمین و موجبات سقوط این سرزمین تا حدود زیادی فراهم بود. كوروش در بهار سال 539 قبل از ميلاد از رود دجله گذشت و براي آن‌كه از سد بزرگي كه در شمال بابل بين رود دجله و فرات ساخته بودند، بگذرد، فرمان داد تا مسير فرات را تغيير دادند و از آن عبور كردند. كوروش پس از آن به سوي بابِل تاخت و پس از جنگي كوتاه، اين شهر را در سيزدهم اكتبر 539 قبل از میلاد به تصرف خود درآورد، وارد بابل شد و فرداي آن روز، در همان شهر تاجگذاري كرد. در تاریخ آمده است که شهر بابل بارویی بسیار مستحکم داشت و طبق برخی نوشته‌ها تصرف آن ۱۶روز طول کشید.
22 مهر برابر با14 صفر، تجاوز پرتغال به هرمز
آغاز دسیسه‌ها
اکتبر سال 1515، دریاسالار پرتغالی به نام «آلبوکرک» در آن زمان که ایران فاقد قدرت دریایی بود (زمان شاه اسماعیل صفوی) با کشتی توپدار و نیروی تفنگدار وارد تنگه هرمز شد و بعدا جزایر استراتژیک آن ناحیه را تصرف کرد. تنگه هرمز دروازه خلیج فارس است، خلیجی که 970 کیلومتر طول دارد. آلبوکرک نخسین نظامی غرب بود که از راه دریا به خلیج فارس تجاوز مسلحانه کرده است. وی در عین حال نخستین دریانورد غرب است که به اهمیت استراتژیک خلیج فارس به عنوان بازوی اقیانوس هند پی برده بود. آلبوکرک که از ده سال پیش از آن به تصرف سرزمین‌های مشرق زمین دست زده بود به خوبی می‌دانست که پرتغال یک میلیون و پانصد هزار نفری نمی‌تواند در همه مناطق متصرفه مهاجرنشین تأسیس کند؛ بنابراین کوشش داشت که با به‌کارگیری بومیان هر محل، اقتدار پرتغال را براین مناطق برقرار سازد و حفظ کند. آلبوکرک پس از بازگشت از منطقه هرمز به پایگاه اصلی و دائمی‌اش در گوای هند با حکم عزل خود که از پرتغال ارسال شده بود روبه‌رو شد و از فرط اندوه 16 دسامبر سال 1515 دق کرد و درگذشت. با درگذشت آلبوکرک، مسئله اشغال ناحیه هرمز حل نشد. بعدا شاه عباس با کمک انگلیسی‌ها ـ رقبای پرتغال ـ ناحیه را پس گرفت، ولی همین اتحاد او با انگلیسی ها باعث گسترش نفوذ و بعدا سلطه آنان بر منطقه خلیج فارس و امضای پیمان «تروشیل» در 1820 با شیوخ امارات هفتگانه شد و سلطه خود را رسمیت داد که آثار آن هنوز زدوده نشده است. انگلیسی‌ها به همین دلیل، تا نیمه دهه 1930 تلاش بسیار کردند که ایران دارای نیروی دریایی مؤثر نشود.
22 مهر برابر با 14 صفر، شهادت «محمدبنابيبكر»
پیکرش را سوزاندند
محمدبن‌ابي‌بكرابن‌ابي‌قَحافه، از ياران وفادار امام علي‌علیه‌السلام بود كه مادرش، اسماء دختر عُمِيس پس از ابوبكر با امام علي‌علیه‌السلام ازدواج كرد. او از كودكي در دامان امام علي‌علیه‌السلام تربيت شد و به شايستگي، مهر علي در دلش جاي گرفت. از اين رو، وي از اصحاب خاص آن حضرت شد و مورد عنايت ويژه امام قرار داشت. محمد در جنگ جمل در ركاب اميرالمؤمنين بود و پس از مدتی از جانب امام زمان خود به حكومت مصر انتخاب شد. اما مردم مصر از در نيرنگ با او وارد شدند. او از مخالفان برجسته عملکرد خلیفه سوم به شمار می‌آمد. او علاوه بر شجاعت و شهامت زايدالوصفي كه داشت، از علم و درايت و فهم و فراست و زهد و عبادت فوقالعادهاي برخوردار بود. پس از فارغ شدن از جنگ صفین، سپاه معاويه به فرماندهي عمروعاص بر مصر تاخت در حالي كه مردم مصر، عليه او شورش كردند و لشكر محمدبنابيبكر که بسیار ضعیف شده بود شکست خورد و محمد‌بن‌ابی‌بکر به شهادت رسيد. اميرالمؤمنين علي‌علیه‌السلام چون خبر شهادت محمدبنابيبكر را شنيد، سخت بيتابي نمود و چندين بار در خطبههاي خويش، وي را به اين صفات ميستود. در خصوص چگونگی شهادت محمد‌بن‌ابی‌بکر چند دیدگاه وجود دارد. بیشتر منابع بر این عقیده‌اند که پس از شکست سپاه محمد در مقابل شامیان، اطرافیانش او را تنها گذاشته، متواری شدند و محمد به تنهایی به خرابه‌ای پناه برد و در آنجا توسط معاویه‌بن‌حدیج (از سران عزلت‌نشینان) به شهادت رسید و در دل الاغ مرده‌ای قرار داده شده، سوزانده شد. نیز نقل شده که عمرو عاص وی را اسیر کرد و سپس به شهادت رساند.
16 اكتبر و مرگ موشه‌دایان
تک چشم صهیونیسم
موشه‌دايان از نظاميان و سياست‌مداران مشهور رژيم اشغالگر قدس، در دهكدهاي يهودي‌نشين واقع در فلسطين اشغالي به دنيا آمده بود. وي در 14 سالگي به گروهكهاي تروريستي پيوست و در سال 1939 میلادی به جرم فعاليتهاي صهيونيستي، به زندان انگليسيها افتاد. وي پس از آن‌كه دو سال بعد از زندان رهايى يافت، در همان سال در جريان عمليات چريكي عليه نيروهاي فرانسوي مستقر در لبنان از ناحيه چشم چپ مجروح شد و بينايى آن را از دست داد. نگاه بسیار مثبت داوید بن گوریون اولین نخست‌وزیر اسرائیل به موشه دایان و شیمون پرز (که بعدها نخست‌وزیر و رئیس‌جمهور اسرائیل شد)، باعث شد تا پله‌های ترقی در حیطه درجات نظامی را به سرعت طی کنند. در همین راستا بود که دایان، به مدت پنج سال رئيس ستاد ارتش و پنج سال نيز وزير كشاورزي بود. وي همچنين در جريان جنگ شش روزه بين اعراب و اسرائيل پست وزارت دفاع را برعهده داشت و مدتی نیز وزير امور خارجه رژيم صهيونيستي بود. در سال ۱۹۵۰میلادی برخی از مساجد و مسجد نبی حسین در شهر عسقلان به دستور وی تخریب شد. این بنا که به عقیده برخی از شیعیان، محل دفن رأس‌الحسین بوده‌است مورد توجه و زیارت مسلمانان قرار داشت و به‌دلیل قدمت بالای آن که به قرن ۱۱ میلادی بازمی‌گشت از آثار باستانی فلسطین نیز به‌شمار می‌رفت. راز کلتر، باستان‌شناس یهودی می‌گوید که این بنا چنان تخریب گردید که حتی یک سنگ هم از آن باقی نماند. موشه‌دايان كه از ستونهاي اصلي حكومت متجاوز اسرائيل محسوب ميشد در سال 1981 میلادی بر اثر ابتلا به سرطان در 66 سالگي درگذشت. «اسرائیل باید مثل یک سگ وحشی باشد» از شعارهای اوست.