معصومه تاوان
طیبه مانده بود چهکار کند. دست و دلش به هیچ کاری نمیرفت. سراغ هر چیزی و هر کاری میرفت دلشوره میگرفت.
ـ نکنه نرسم.
و دوباره میرفت سمت تلفن و شماره احمدرضا را میگرفت ولی در دسترس نبود. نذری حاجی تنها دلخوشی زندگیاش بود. دمدمهای محرم که میرسید کارش شروع میشد. عدس پاک کردن، پیاز سرخ کردن و برنج تمیز کردن. یادش به خیر چقدر دلش میخواست حاجی شود. اصلا نذرش هم به خاطر همین بود از وقتیکه اسمش را برای حج نوشت هر سال نذرش را ادا کرد. دست و بالش تنگ بود و هیچوقت فکر نمیکرد روزی بتواند به آرزویش برسد ولی رسید آن زمان. همانهایی که از آرزوی حاجی خبر داشتند منباب مرام و معرفت حاجی صدایش میکردند و او هم ذوق میکرد و اشک توی چشمهایش جمع میشد.
ـ قربون لبای تشنهات آقا یعنی میشه راسراستکی حاجی بشم؟
حسرت چشمهای حاجی همیشه برای طیبه آشنا بود و هیچوقت از یادش نرفت حتی وقتی خبر شهادتش را دادند. رفت پشت شیشه پنجره و پرده را کنار زد.
ـکجایی پس بچه؟
و همانجا زیر دیوار نشست و زل زد به قاب عکس حاجی با لباس احرام. جوانتر که بودند عطر و بوی محرم که میآمد حاجی هم دست بهکار میشد. ده شب محرم او را بهزور میشد در خانه پیدا کرد. پسرها را قد و نیمقد دنبال خودش قطار میکرد و میرفتند تکیه. نقشخوان حرشهید ریاحی بود، چه سوزی داشت صدایش. ولوله در مرد و زن میانداخت. زنها چادرهای گل گشنیزیشان را میکشیدند روی صورتهایشان و صدایشان و گریههایشان را گنگ و خفه توی دستمالهای نخیشان خالی میکردند. چه عزت و احترامیداشت طیبه آن روزها. سعادتی نصیبش شده بود که کمتر زنی از آن بهره برده بود. حاجی ابوالقاسم...
با گوشه روسریاش قاب عکس را پاک کرد.
ـ دورت بگردم حاجیجانم.
جلوتر که رفتند دکتر روضهخوانی و مداحی و... را برای حاجی منع کرد. گلویش حساس شده بود، نفس کم میآورد. سینهاش به خسخس افتاده بود، سرفه چیزی نمیماند که نفس را از تنش بیرون کند. چه کشید بعد از آن طیبه با آه و نالهها و افسوسهای حاجی چقدر خودش پابهپای او اشک ریخته بود و نذر و نیاز کرده بود. بلکم حاجی سرپا شود ولی افاقه نکرده بود. حاجی دستبردار نبود رفت آشپزخانه هیئت و شد آشپز. ده شب تا صبح حلیم کوبید دستش نمک داشت همه را پاگیر خودش و هیئت میکرد. با یاد خدا و حسینعلیهالسلام شروع میکرد و به آخر میرساند.
طیبه نم پای چشمهایش را گرفت. داشت دلشوره میگرفت. دوباره نگاهی به ساعت انداخت و عصبانی از جایش بلند شد و گوشی را برداشت.
ـ پسرجان این نذری مثلا برای ظهرهها! کجایی پس تو؟... پس کی آخه...
رفت توی حیاط و بعد هم زیرزمین و خودش را با تر و تمیز کردن آنجا سرگرم کرد. صدای طبل کوبیدن و سنج زدن بچهها میآمد از کوچه. دولادولا از پلهها بالا رفت و از لای در بچهها را نگاه کرد. وسط کوچه ایستاده بودند و با هم دعوا میکردند خندهاش گرفت ولی جلوی خودش را گرفت.
حاجی که رفت مکه خیال طیبه هم راحت شد. بزرگترین آرزوی حاجی برآورده شده بود. هنوز هم اشکهایی که پای دیگ و اجاق و سینهزنی میریخت یادش است. دلش میخواست مکه را ببیند ارثش را از برادر و خواهرهایش گرفت و همه را داد به حاجی. او که به آرزویش میرسید انگار خودش رسیده. با عزت و احترام اهل محل و دوست و آشنا بدرقهاش کردند. بعد از ده سال چشم انتظاری و نذر و نیاز بالأخره اسمش در آمد و رفت. تا چند روز قبل از رفتنش خواب به چشمهایش نمیآمد. مدام لوازم کیفش را میریخت و جمع میکرد.
ـ میبینی طیبه بالأخره آقا حاجتمو داد، انشاءلله دفعه بعد با هم بریم، تو خیلی به گردن من و این زندگی حق داری.
ـ انشاءلله، شما به سلامت برید و برگردید.
ـ طیبه من چه بودم و چه نبودم نذری من فراموشت نشهها... یه عدسپلو ارزش قربونش برم آقام نداره... قربون لبای تشنش.
حال و هوای حاجی آنجا شنیدنی بود هربار که زنگ میزد میگفت:
ـ نمیدونی طیبه چه حال و هوایی داره اینجا قربون آقام بشم من، کاش میشد آدم تا آخر اینجا بمونه.
ـ وا حاجی بدجور هوایی شدیها؟ نکنه ما رو فراموش کنی.
خبر اتفاق مکه را که دادند نفهمید چرا ولی ناخودآگاه رفت و از صندوقخانه لباس مشکیاش را درآورد. هرچه دلداریاش میدادند که پیدا میشود افاقه نمیکرد.
حاجی هیچوقت برنگشت. با لبهای تشنه رفت. فکر تشنگی حاجی که میافتاد جگرش آتش میگرفت. بغض میکرد و چیزی نمیماند خفه شود. جنازهاش برنگشت. ماند همانجا درست مثل آرزوی خودش. دلش تنگ شد دوباره برگشت توی اتاق و عکس حاجی را برداشت و بوسید.
ـ دیدمت چکار کردیها.
نگاهش به احمدرضا افتاد شرمی نمکین و گرم روی گونههایش نشست. زود قاب را گذاشت سر جایش.
ـ خب حالا چرا دیر کردی؟ آب معدنی خریدی؟
ـ بله. بفرمایید نذر جنابعالی حاجخانوم. آب به یاد تشنگی حاجی.
و بغضش گرفت.