«فراموشی»
مریم جهانگیری زرگانی
خسته‌ام. دلم یک خواب عمیق و طولانی می‌خواهد، بدون فکر و خیال، بدون کابوس و بدون دست‌هایی که با تکان بیدارم کنند. محال‌ترین آرزوی ممکن! ساعت یازده صبح است و من پای اجاق تدارک پلوقیمه‌ای دونفره می‌بینم برای خودم و مادر. حسام دیشب راهی آذربایجان شد، با توپ پر و به قول خودش دل‌شکسته! مهدی هم که... مادر به فدایش، دو هفته است ندیده‌امش. این‌همه درس خواند و شب‌بیداری کشید و مدرک روی مدرک گذاشت. آخرش هم آموزشی افتاد ۰۵ کرمان. رب و سیب‌زمینی‌ام کم است. خدا خیر بدهد به این همسایه پایینی که نصف خریدهای ماهانه ما می‌رود توی شکم او و شوهرش! روزی نیست که نیاید در خانه‌مان و چیزی طلب نکند. از سیب‌زمینی و پیاز و نان و رب گرفته تا حتی چسب زخم و باطری قلمی و کاغذ آ چهار! حسام می‌گوید: «دارم یک‌تنه شکم دو تا خانواده را سیر می‌کنم!» گوشت را در پیاز سرخ می‌کنم، بعد لپه می‌ریزم. بعد رب و ادویه و یک‌دانه سیب‌زمینی درسته. سیب‌زمینی درسته برای آن است که بعدا بکوبمش تا آب خورش لعاب‌دار شود. این آن رازی است که من می‌دانم و فروغ نمی‌داند! برای همین هنوز هم توی چهل‌وپنج‌سالگی قیمه‌هایش به قول شوهرش آب‌زیپو می‌شود. و من چقدر دلم خنک می‌شود وقتی ناهار مهمان خانه ما هستند و شوهرش بعد از غذا می‌گوید: «فاطمه خانم، دست راست‌تون روی سر فروغ!» و فروغ حرصش می‌گیرد و بچه‌های طاق و جفتش را به رخم می‌کشد: «شکم با هر چیزی پر میشه. اما زن باید دامنش سبز باشه، بتونه بچه زیاد بیاره!» و من رو برمی‌گردانم و حسام را نگاه می‌کنم که برایم ابرو بالا می‌اندازد و با نگاه قربان صدقه‌ام می‌رود. مادر همیشه می‌گفت: «شکر خدا که دو تا خواهر بیشتر نیستین با این اخلاق گندتون!» و این حرف را مادر آن زمان‌ها که هنوز توی خودش گم نشده بود، هفته‌ای چند بار می‌گفت. بی‌اختیار روی پنجه پا می‌ایستم و نگاهی به هال می‌اندازم. مادر از جایش تکان نخورده. هنوز همان‌طور روی مبل لم‌داده و دستش را گذاشته زیر سرش و نگاهش میخ شده به صفحه تلویزیون. از وقتی دکتر گفته آلزایمر می‌تواند ارثی و ژنتیکی هم باشد، هفته‌ای یک بسته جدول باطله می‌خرم. تماشای تلویزیون را هم کم کرده‌ام. شنیده‌ام آدم‌هایی که زیاد تلویزیون می‌بینند بیشتر آلزایمر می‌گیرند. و لابد فروغ آخرش آلزایمر می‌گیرد با آن سلیقه نَنِه‌ای‌اش در سریال دیدن! الهی زبانم لال شود. خدا نکند بلایی سر خواهرم بیاید. دوستش دارم. اما فعلا می‌خواهم سر به تنش نباشد! قرار بود مادر را دو هفته ببرد پیش خودش. خسته بودم، می‌خواستم کمی استراحت کنم. حسام برنامه سفر چیده بود. می‌خواست من را ببرد آذربایجان که روزها توی کوه و کمر و دشت بگردیم و شب‌ها در اقامتگاه‌های بوم‌گردی بخوابیم. می‌خواست کاری کند که هم رنج دوری از پسرکم کم شود و هم خستگی نگهداری از مادر. اما فروغ سه روز نشده، مادر را برگرداند. چشم‌های هر دوی‌شان کاسه خون بود. می‌گفت مادر در این مدت اصلا خواب نداشته. هر دو ساعت یک‌بار وحشت‌زده از خواب می‌پریده و اسم من را صدا می‌زده. و وقتی نمی‌توانسته پیدایم کند گریه می‌کرده. در قابلمه را می‌گذارم و شعله‌اش را کم می‌کنم تا خورش برای خودش آرام‌آرام بپزد. دست‌هایم را می‌شویم و می‌روم سروقت گوشی‌ام. صفحه‌اش را روشن می‌کنم. خبر خاصی نیست. نه پیامی، نه تماس ازدست‌رفته‌ای. فقط سه تا تماس ازدست‌رفته از طرف فروغ هست که موبایلم اگر واقعا هوشمند بود باید می‌نوشت تماس‌های نادیده گرفته‌شده! فعلا قهرم! و حالا یازده‌تا تماس نادیده گرفته‌شده هم توی گوشی حسام است! لابد او هم با من قهر است. می‌گوید وقتش رسیده یک فکر اساسی برای مادرت بکنی. فکر اساسی یعنی بگذارمش خانه سالمندان؟ کاش آدم‌ها به قول حسام در اوج می‌مُردند! صدای داد مادر توی هال می‌پیچد.
-فروغ... فروغ... هنوز تو حیاطی جونَمَرگ شده؟ بیا تو... خواهرت دست تنهاس.
می‌دوم توی هال. تا برسم مادر دو بار دیگر هم جد و آبای فروغ را جلوی چشمش آورده! نشسته روی مبل و چشم‌های ماتش دودو می‌زند. کنارش می‌نشینم.
-مامان...
نگاهم می‌کند. دستش را می‌گیرم.
-منم فاطمه!
توی صورتم دقیق می‌شود. چهره‌اش باز می‌شود.
-اومدی دورت بگردم؟ خودتو خسته نکن، دور چشات سیاه میشه. اون دامن آبی بلنده رو که پایینش گل داره، برات از چمدون درآوردم. بپوشش، قدت رو بلندتر نشون بده. خاله‌ات میگه حسام زن قدبلند دوست داره!
می‌خندم. چهار سال است که مادر توی روز بله‌بران من زندگی می‌کند.
-چشم الهی فدات بشم. آب سیب می‌خوری برات بیارم؟
جواب نمی‌دهد. با دست کنارم می‌زند و دوباره دراز می‌کشد. چطور می‌توانم مادرم را که شبیه نوزادی معصوم و ازهمه‌جابی‌خبر شده، بگذارم خانه سالمندان. حسام می‌گوید این‌طوری برای مادرت بهتر است. آنجا همیشه دکتر هست، بیشتر به او می‌رسند. دکترش هم همین را می‌گوید. فروغ می‌گوید خودت می‌دانی. من دخالت نمی‌کنم. یک «من دخالت نمی‌کنم» می‌گوید و از زیر بار مسئولیت در می‌رود. اصلا آن‌همه آه و ناله‌اش از دیسک کمر و سیاتیک هم نمایشی است. می‌خواهد هم مادر را نگه ندارد و هم مثلا بگوید توی زندگی‌اش خیلی سختی کشیده! انگار من مجبورش کرده‌ام به قول مهدی یک تیم فوتسال بچه دنیا بیاورد! چقدر دلم برای مهدی‌ام تنگ شده. خدایا حکمتت را شکر. به یکی پنج‌تا بچه می‌دهی و به خواهرش فقط یکی! کسی در آپارتمان را می‌کوبد. و چنان محکم می‌کوبد که من و مادر هم‌زمان از جا می‌پریم. قبل از آن‌که بتوانم تکان بخورم صدای همسایه پایینی از پشت در بلند می‌شود.
-خانم رفیعی... خانم رفیعی جان!
اِی لعنت به دل سیاه شیطان! خانم رفیعی جان بمیرد و از دست تو یکی راحت شود! به خدا نه رب داریم، نه پیاز و سیب‌زمینی! خیر سرمان می‌خواستیم برویم سفر، خرید نکردیم. دارم توی فکرم با همسایه پایینی کلنجار می‌روم که صدایش از هپروت درم می‌آورد.
-خانم رفیعی جان، ما داریم میریم شهرستان... کلید خونه‌مونو از زیر در میدم تو. بی‌زحمت گلدونای ما رو آب بدین...
مکث می‌کند و یک‌دفعه می‌زند زیر گریه.
-خانم رفیعی جان! مامانم مرده... صبح داداشم زنگ زد خبر داد. سکته کرده، توی خواب...
دلم هری می‌ریزد. ای‌دادبیداد... تا از شوک در بیایم رفته. رفته و یک کلید و یک یادداشت کوچک برایم گذاشته. قفسه سینه‌ام یخ شده و گلویم داغ. می‌دانم... یک روز هم نوبت من است که زنگ بزنم به فروغ و بگویم مادرمان مرده... خدایا! چرا من این‌قدر تنها مانده‌ام!؟ دلم یک آغوش گرم می‌خواهد و کلی دلداری. می‌چسبم به مبل و دست می‌گذارم روی شانه مادر. تکان می‌خورد. نگاهم می‌کند. گلوله داغ توی گلویم پاره می‌شود. سرم را می‌گذارم روی شانه‌اش و می‌زنم زیر گریه. دست پیر و خسته‌اش می‌نشیند روی سرم. موهایم را نوازش می‌کند.
-گریه نکن دورت بگردم... داری عروس میشی... نمی‌خوای که بری اسیری... به غریبه هم که شوهرت ندادم... پسرخالته، دوستت داره... هر دختری بالاخره باید شوهر کنه.
هق‌هق گریه‌ام بلند است که یک‌دفعه عصبانی می‌شود.
-اَه... کله‌ات بوی پشم بز می‌ده دختر! پاشو برو حموم، الان خاله‌ات اینا میرسن، زشته...
لحظه‌ای مکث می‌کنم و بعد بلندبلند می‌خندم. مادر هم می‌خندد و انگار بداند دارد درباره چه حرف می‌زند، می‌گوید:
-غصه نخور... به قول بابات اینم می‌گذره...
پایان
مریم جهانگیری زرگانی
11 تیر ماه 98