نگاه مهربان تو

مهناز کرمی

به قامت رشید و بلند عباس نگاه می‌کنم و در دل برایش ماشا‌ءالله می‌خوانم. عباس در تکاپوی آماده کردن وسائل هیئت و آماده شدن برای ماه محرم است. هنگام بردن وسایل پایش می‌لنگد.

***

شبی سرد و طوفانی است. عباس در تب می‌سوزد. هنوز آقاکمال از سر کار به خانه برنگشته. زهرا و علی هر کدام مشغول انجام دادن تکالیف‌شان هستند. مادرم که از روستا به خانه‌مان آمده روی تشکچه نشسته و تسبیح به دست صلوات می‌فرستند. دستمال را داخل ظرف آب می‌چلانم و آن را روی دست و صورت عباس می‌گذارم. گویی ذغال گداخته‌ای زیر پوستش است که با برداشتن دستمال دوباره صورتش از شدت گرما گلگون می‌شود. مادر نگاه نگرانش را به من می‌دوزد:

ـ معصومه‌جان،‌ نه‌نه پاشو بچه رو ببر دکتر،‌ داره تو تب می‌سوزه.

نگاه مستأصلم را به صورت‌ چروک‌خورده مادر می‌دوزم:

ـ آخه مادر این وقت شب ماشین پیدا نمی‌شه. بذار آقا‌کمال بیاد با هم می‌بریم.

با صدای بسته شدن در حیاط،‌ به سمت پنجره اتاق می‌دوم.

از پشت پنجره توری، ‌آقا‌کمال که افتان و خیزان به سمت ‌در ورودی می‌آمد را می‌بینم. به طرف در می‌روم. آقاکمال وارد اتاق می‌شود و مرا که با چشمان اشک‌بار و نگران خیره‌‌اش شده بودم، نگاه می‌کند:

ـ سلام، چی شده معصومه؟!

ـ سلام. عباس داره از دست می‌ره کمال. داره تو تب می‌سوزه. هر کاری هم می‌کنم تبش پایین نمی‌یاد.

آقاکمال وسایلی که در دست دارد را به دستم می‌دهد و به سمت عباس می‌رود. صورت بچه از شدت تب به سرخی می‌زد. آقاکمال بی‌درنگ او را در آغوش می‌گیرد و رو به من می‌کند:

ـ معصومه یه پتو دور بچه بپیچ. پیاده هم که شده تا درمانگاه می‌ریم.

به‌سرعت آماده می‌شوم و پتویی دور عباس می‌پیچم. رو به مادر می‌کنم:

ـ مادر مواظب خودت و بچه‌ها باش. زود برمی‌گردیم.

مادر ما را به خدا می‌سپارد. با آقاکمال از خانه بیرون می‌زنیم. در آن سوز و سرما به هر سختی که بود به درمانگاه می‌رسیم. به طرف دکتر کشیک می‌رویم:

ـ آقای دکتر به دادمون برس،‌ بچه داره از دست می‌ره.

دکتر نگاه خیره‌اش را به ما می‌دوزد:

بچه رو بذارید روی تخت.

عباس را روی تخت می‌‌‌خوابانیم. بچه از شدت تب بی‌حال شده و تاب گریه نداشت. دکتر روی عباس خم می‌شود و گوشی را روی سینه‌اش می‌گذارد. با دست روی پیشانی‌‌اش را لمس می‌کند:

ـ این بچه که داره تو تب می‌سوزه،‌ تا حالا کجا بودید؟!

نگاه ملتمسانه‌ام را به دکتر می‌دوزم:

ـ راه دور بود،‌ مجبور بودم صبر کنم شوهرم بیاد.

دکتر به سمت کمد وسایلش می‌رود و آمپولی بیرون می‌آورد و به عباس تزریق می‌کند:

ـ تا چند ساعت دیگه حالش خوب می‌شه.

عباس را که ناله می‌کرد در آغوش می‌گیرم:

ـ خدا از بزرگی کمتون نکنه. ان‌شاءالله هر چی از خدا می‌خواهید بهتون بده،‌ ان‌شاءالله...

خسته و پریشان به خانه برمی‌گردیم. چند ساعتی از شب گذشته. دستم را روی پیشانی عباس می‌گذارم. کمی تبش فروکش کرده. خدارو شکر می‌کنم. صبح بعد از رفتن آقاکمال و بچه‌ها، ‌مادر و عباس هم از خواب بیدار می‌شوند. بوسه‌ای به گونه عباس می‌زنم:

ـ مادر به فدای تو،‌ حالت خوب شده پسر قشنگم؟!

مادرم دستانش را رو به آسمان می‌برد و خدا را شکر می‌کند. دستان عباس را در دست می‌گیرم و او را بلند می‌کنم. عباس بدون تعادل روی زمین می‌افتد. دلم می‌لرزد. عباس که تازه راه رفتن یاد گرفته و تاتی‌تاتی می‌کرد، ‌پس چرا الان نمی‌توانست روی پاهایش بایستد!

آب دهانم را به سختی فرو می‌دهم. دوباره دستان عباس را می‌گیرم و بلند می‌کنم. این‌بار هم عباس مثل تکه‌ای گوشت روی زمین می‌افتد. چشمان نگرانم را به مادر می‌دوزم. مادر دلداری‌ام می‌دهد:

ـ نگران نباش نه‌نه، بچه دیشب تبش بالا بود، ‌بدنش بی‌جون شده.

نه، بعید می‌دانستم که حرف مادر صحت داشته باشد.

خودم را به کمد می‌رسانم. از داخل قوطی سوزن نخ، سوزنی برمی‌دارم. پاهای کوچک عباس را در دست می‌گیرم. نوک سوزن را به آرامی در کف پایش فرو می‌کنم. عباس بی‌حرکت نگاهم می‌کند. سوزن بیشتر در پایش فرو می‌کنم، باز هم عکس‌العملی نشان نمی‌دهد. یا امام حسین^{‌علیه‌السلام} یا امام رضا‌^{علیه‌السلام}، یعنی طفل خردسالم فلج شده بود؟!

بر سر و سینه‌کوبان،‌ عباس را در آغوش می‌گیرم. بغضم می‌ترکد و با صدا می‌گریم. مادر با چشمانی نگران نگاهش را به من می‌دوزد:

ـ چی شده ننه؟! پس چرا همچین می‌کنی؟!

انگار صدای مادر را از ته چاه می‌شنیدم. مادر تکانم می‌دهد:

ـ معصومه، ننه چی شده؟! من که نصف‌جون شدم.

مانند دیوانه‌ها عباس را در آغوش گرفته و های‌های گریه می‌کردم. چادرم را بر سرم می‌کشم. عباس را بغل می‌کنم و تا درمانگاه می‌دوم. با دیدن دکتر روی صندلی بی‌حال می‌افتم. دکتر به طرفم می‌آید:

ـ چی شده خانم؟!

گریه امانم نمی‌دهد:

ـ تا دیروز بچه‌ام راه می‌رفت. دیشب تب کرد، ‌آوردیمش این‌جا.

دکتر کشیک بهش آمپول زد. امروز دیگه پاهاش قدرت حرکت نداره...

دکتر بچه را از آغوشم جدا می‌کند و روی تخت می‌خواباند و پاهای عباس را معاینه می‌کند. دریغ از این‌که عباس حرکتی به پاهایش بدهد. با دست روی سرم می‌کوبم:

ـ ای وای، خدایا دیدی چه خاکی به سرم شد؟! دیدی بچه‌ام فلج شد...

دکتر بعد از معاینه عباس رو به من می‌کند:

ـ متأسفانه پسرتون مبتلا به فلج اطفال شده!

چشمانم سیاهی می‌رود و دیگر هیچ‌چیز نمی‌فهمم. با ضربات دست پرستار و پاشیده شدن آب به صورتم، ‌چشمانم را باز می‌کنم. کاش تمام این‌ها درخواب بود، کاش فلج شدن عباسم واقعی نبود، ‌کاش...

روزگار ما شده بود روزگار یزید. چشمه اشک من و مادرم و آقاکمال خشک نمی‌شد. بچه‌ها هم غصه می‌خوردند. دکتری نمانده بود که عباس را پیشش نبرده باشیم. به توصیه یکی از پزشکان،‌ عباس را برای فیزیوتراپی می‌برم.

صورت خیس از عرقم را با دست پاک می‌کنم. چادر را دور گردنم محکم می‌کنم. نگاهی به عباس یک ساله‌ام که روی تخت فیزیوتراپی آرام خوابیده و نگاهش را به صورتم دوخته، می‌اندازم. پاهای کوچک و لمسش را دوباره در دست می‌گیرم و با حرکت دادن نرمشش می‌دهم. به گفته دکترش به غیر از فیزیوتراپی هر چه بیشتر نرمشش می‌دادم جریان خون در پاهایش بیشتر می‌شد. با صورتی گر گرفته به چشمان او خیره می‌شوم:

ـ خوب شو پسرم. تو باید بتونی روی پاهات وایسی و دنبال توپ بدویی...

قطره اشکی از گوشه چشمم به روی صورتم می‌لغزد. با صدای گریه عباس به خود می‌آیم. او را در آغوش می‌گیرم و می‌بوسم. امروز چهلمین بار است که عباس را به فیزیوتراپی آورده‌ام. بچه طاقتش تمام شده و بی‌تابی می‌کرد. در کناری می‌نشینم و بچه را زیر چادر می‌برم. بچه با ولع شروع به شیر خوردن می‌کند. بغضی راه گلویم را بسته و نفس کشیدن را برایم سخت کرده. اشک سیل‌آسا روی صورتم راه گرفته. یا امام رضا‌^{علیه‌السلام} یا امام حسین‌^{علیه‌السلا}م. ماه‌ها از زمانی که عباسم پاهایش تاب ایستادن ندارد می‌گذرد. او مانند تکه‌ای گوشت خودش را روی زمین می‌کشید و بازی می‌کرد. ماه محرم شده و صدای سینه‌زنان حسینی به گوش می‌رسید. یا امام حسین‌^{علیه‌السلام} خودت شفیع طفل خردسالم شو. نزدیک غروب آقاکمال با یک دست لباس سفید حضرت علی‌اصغر‌^{علیه‌السلام} به خانه می‌آید:

ـ معصومه، ‌شب این لباس رو تن‌ عباسم کن، امشب شب تاسوعاست. امشب می‌خوام پسرم سقای عزاداران حسینی باشه.

نگاه اشک‌آلودم را به صورت آقاکمال می‌دوزم:

ـ باشه آقاکمال،‌ توکل بر خدا.

مادرم گریه‌کنان عباس را در آغوش می‌گیرد و می‌بوسد. شب شده. لباس را تن عباس می‌کنم. از کوچه صدای عزاداران و سینه‌‌زنان به گوش می‌رسد. شنیدن صدای عزاداری تنم را می‌لرزاند. در دل یا حسین^{‌علیه‌السلام} می‌گویم و عباسم را در آغوش پدرش رها می‌کنم. با مادرم داخل حیاط به عزاداری و طلب شفای عباسم از امام حسین^{‌علیه‌السلام} می‌گریستیم. آقاکمال در خانه را باز می‌کند،‌ مادرم به سمتش می‌رود:

ـ پسرم، بچه رو بیرون نبر از صدای بلند می‌ترسه. بذار بچه همین‌جا پیش ما بمونه. به نیت عباس تو برو به عزاداران آب بده.

آقا‌کمال اشکش سرازیر می‌شود:

نه بی‌بی، بذار ببرمش.

آقاکمال بدون معطلی بچه را به بیرون از خانه می‌برد. دقایقی بعد بدون عباس درحالی‌که هق‌هق می‌کرد وارد خانه می‌شود. شتابان به سمتش می‌روم:

ـ کمال بچه‌ام کو؟!

آقا کمال با صدا می‌گرید:

ـ گذاشتمش وسط دسته. سپردمش به یکی از میاندارای هیأت. گفتم یا امام حسین‌^{علیه‌السلام} این بچه امانت دست خودت، من او را سالم می‌خواهم...

جیغی می‌کشم و به طرف در می‌دوم. آقاکمال از پشت دستم را می‌گیرد و فریاد می‌زند:

ـ معصومه تو رو به هر کی که می‌پرستی نرو، این عهد بین من و امام حسین‌^{علیه‌السلام}. تو رو جون عباس بذار اون‌جا بمونه.

صدای یکپارچه امام حسین‌^{علیه‌السلام}‌گویانِ‌ جماعت به گوش می‌رسید و عرش را می‌لرزاند. یا امام حسین‌^{علیه‌السلام}،‌ یا حضرت ابوالفضل^{‌علیه‌السلام} به داد بچه‌ام برس. نذار تا آخر عمرش مثل یه تیکه گوشت بی‌حرکت یه جا بمونه. دیگه رمقی برایم نمانده. مادر را در آغوش می‌گیرم و با هق‌هق می‌گویم:

ـ مادر برامون دعا کن، واسه عباسم دعا کن. دعا کن امام حسین^{‌علیه‌السلام} یه نظری به ما کنه...

آقاکمال ربع ساعتی بعد به سراغ عباس می‌رود و او را در آغوش به خانه می‌آورد. به سمتشان می‌روم. عباس را در آغوشم جای می‌دهم و صورتش را می‌بویم و می‌بوسم. هنور پاهای عباس بی‌حرکت بود. رو به آقا کمال از ته دل می‌نالم:

ـ دیدی کمال پاهای بچه‌ام هنوز بی‌جونه؟! فقط می‌خواستی این طفل معصوم رو وسط جمعیت زهره‌ترک کنی؟! دیدی...

دیگر گریه امانم نمی‌داد. مادر استغفرالهی می‌گوید و بچه را از آغوش من می‌گیرد. شب است و سکوت! همه خوابیده‌اند و من بیدار. نگاهم را به سقف اتاق دوخته‌ام. قطره‌ای اشک از گوشه چشمم به روی صورتم می‌غلتد. به سمت عباس چرخی می‌زنم. آرام و معصوم خوابیده و با هر نفس کشیدنی قفسه سینه‌اش بالا و پایین می‌رفت. بوسه‌ای به صورتش می‌زنم. کم‌کم خواب به چشمانم راه پیدا می‌کند. با صدای مادرم چشمانم را آرام باز می‌کنم:

ـ پاشو ننه، ‌صبح شده. پاشو بساط صبحونه رو آماده کن الان آقاکمال و بچه‌ها بیدار می‌شن.

بعد از خوردن صبحانه، آقاکمال از خانه بیرون می‌زند. عباس هنوز خواب است. رو به مادر می‌کنم:

ـ مادر،‌ تا عباس بیدار نشده برم کهنه‌هاشو تو حیاط بشورم.

مادر نگاه مهربانش را به صورتم می‌دوزد:

ـ برو ننه به کارات برس، ‌من حواسم به عباس هست.

تشت کهنه‌ها را زیر شیر آب می‌گیرم. کهنه‌ها را یکی یکی می‌شویم و اشک می‌ریزم. در همین‌لحظه صدای جیغ مادرم به گوشم می‌رسد. به طرف اتاق می‌دوم. یا امام حسین‌^{علیه‌السلام} برای عباس چه اتفاقی افتاده. با پاهایی لرزان خودم را به آستانه در می‌رسانم. چیزی را که می‌دیدم باور نمی‌کردم. زبانم بند آمده و می‌لرزیدم. عباس لبه پنجره اتاق گرفته و آرام‌آرام قدم برمی‌داشت.

یا امام حسین‌^{علیه‌السلام}...

***

با صدای عباس به خودم می‌آیم:

ـ مامام زنجیر من کو؟!

نگاهی به قد و بالای عباسم می‌اندازم:

ـ داخل ‌کمد مادر!