گفتگوي صميمانه با «مريم عبداللهي»؛ بانوي کارآفرين
نغمه دل‌انگيزچرخ زندگي
فاطمه اقوامی
به نظر من هم برخي از آدم‌ها داراي ژن خوب هستند و با ديگران تفاوت‌هايي دارند... البته اين ژن خوب که من مي‌گويم با آنچه اين روزها مصطلح است زمين تا آسمان فرق دارد... ژن خوبي که من از آن صحبت مي‌کنم آدم‌هايي هستند که از شروع کردن نمي‌هراسند، دل به دريا مي‌زنند و با پاروي تلاش و کوشش سعي مي‌کنند خود را به ساحل موفقيت برسانند... اين آدم‌ها برعکس بقيه در جستجوي کار نيستند، نه اين‌که اهل کار نباشند و پا روي پا بيندازند و دلخوش به ثروتي بادآورده باشند، نه... آن‌ها به جاي اين‌که دنبال کار بروند، خودشان آستين همت بالا زده و کار مي‌آفرينند... البته اين بدان معنا نيست آن‌ها کاري نو که مشابهش قبل وجود نداشته مي‌آفرينند، آن‌ها فقط خوب بلدند داشته‌هايشان را به کار گيرند و از مهارت‌شان به نحو احسن بهره ببرند... طوري که سودش نه تنها عايد خودشان که به ديگران هم برسد... و ما اين هفته مي‌خواهيم پاي صحبت يکي از اين افراد بنشينيم... «مريم عبداللهي» بانوي کارآفريني که چرخ‌هاي کارگاه خياطي‌اش نغمه زندگي سر مي‌دهند و رخت اميد مي‌دوزند قرار است تجربياتش را با ما به اشتراک بگذارد... همراه‌مان باشيد و از خواندن اين تجربيات بهره ببريد.
قول و قراري در آغاز يک مسير
من با هنر خياطي از سنين بسيار پايين آشنا شدم. 10، 11 ساله که بودم مادرم من را به يک کلاس خياطي فرستادند تا اين هنر را ياد بگيرم اما من به اين موضوع خيلي علاقه نشان ندادم چون مربي آن کلاس فوق‌العاده بداخلاق بود و با اين‌که ما سن و سال زيادي نداشتيم، توقع بالايي از ما داشت. وقتي پدر و مادرم متوجه موضوع شدند، از من پرسيدند چه هنري را دوست دارم. من هم در جواب گفتم دلم مي‌خواهد آرايشگري ياد بگيرم. پدرم که پاسدار بودند و عقايد محکمي داشتند در ابتدا با اين مسأله مخالفت کردند و گفتند درباره اين حرفه و محيط کاري آن حرف‌هاي خوبي نمي‌گويند و من دوست ندارم دخترم در اين محيط قرار بگيرد و عقايدش تغيير کند. گفتم اگر منظورتان مسأله حجاب است من به شما قول مي‌دهم تا زنده هستم حجابم را حفظ کنم اما ايشان گفتند فقط بحث حجاب نيست، بايد بتواني شخصيت دروني و عقايدت را حفظ کني، شايد همراهان و همکاراني در کنارت قرار بگيرند که تو را به سمت و سوي ديگري سوق دهند. در جواب گفتم نه مطمئن باشيد چنين اتفاقي رخ نخواهد داد. من به شما قول مي‌دهم. پدرم پيشاني‌ام را بوسيدند و گفتند چون مي‌دانم دختري هستي که روي قولي که مي‌دهي مي‌ماني اجازه مي‌دهم. خلاصه من به سراغ اين هنر رفتم و آن را ياد گرفتم و حدود 24 سال در اين حرفه مشغول فعاليت بودم و افتخار مي‌کنم که در تمام آن مدت و بعد از آن به قولي که به پدرم دادم، عمل کردم. آن زمان هر کس در همايش‌ها مرا مي‌ديد باورش نمي‌شد خانم محجبه هم در اين قشر وجود دارد. همه برايشان سؤال بود يک خانم با اين حجاب چطور وارد اين حرفه شده است. خيلي در اين حرفه موفق بودم و هرسالي که مي‌گذشت پدرم با تعريف‌ها و تمجيدهايشان بيشتر مرا تشويق مي‌کردند.
آن لباس به يادماندني
البته خياطي را هم فراموش نکردم و از آنجايي که به صورت کلي به کارهاي هنري علاقه داشتم در کنار آرايشگري، خياطي و ديگر کارهاي هنري مثل پولک‌دوزي، منجوق‌دوزي، قلاب‌بافي، مرواريددوزي و... را هم ياد گرفتم.
13 ساله بودم که ازدواج کردم و 16 سالگي هم اولين دخترم به نام محيا به دنيا آمد. دو سال بعد از او مليکا به جمع‌مان اضافه شد و چندين سال بعد خداوند يک دختر و پسر دوقلو به من عطا کرد که دخترم فاطمه از فرشته‌هاي سندورم دان است. به دنيا آمدن دخترها انگيزه من براي خياطي را چند برابر کرد و از همان سنين پايين براي دخترها و بقيه اعضاي خانواده‌ام لباس مي‌دوختم اما براي ديگران خياطي انجام نداده بودم تا اين‌که وقتي دختر اولم را باردار بودم يک روز يکي از همسايه‌هايمان وسط صحبت‌هايش گفت بايد چند روز ديگر براي عروسي پسرعمويش به شمال برود اما هنوز لباسي ندوخته است. من با جسارت تمام گفتم اگر پارچه داريد من مي‌توانم برايتان لباس بدوزم. آن خانم هم اعتماد کرد و من يک پيراهن زيبا براي او دوختم. هنوز هم بعد از اين همه سال رنگ و نقش آن پارچه را در خاطر دارم چون اولين باري بود که براي کسي غير از خانواده‌ام خياطي مي‌کردم. مدتي بعد دوباره آن خانم به من گفت يک پارچه چادري هم دارم، مي‌شود يک چادر هم برايم بدوزيد؟ پارچه گران‌قيمتي بود ولي يک «خدايا به اميد تو» در دلم گفتم و اولين دوخت چادر براي کسي غير از خانواده را هم تجربه کردم.
خواستن، توانستن است
چند سال پيش درست در روزهايي که فعاليت تروريستي ريگي در سيستان و بلوچستان زياد بود ما به دلايلي مجبور شديم براي زندگي مدتي به زاهدان برويم. طي آن سال‌ها چندين حادثه تروريستي رخ داد و من از نزديک شاهد رنج مردم آنجا بودم.
در همسايگي ما خانمي به نام فاطمه با همسرشان زندگي مي‌کردند که وقتي متوجه شدند ما در آنجا غريبه هستيم خيلي به ما لطف داشتند و روابط صميمانه‌اي بين ما شکل گرفت. چند باري ديده بودم شب‌ها از خانه آن‌ها صداي چرخ خياطي مي‌آيد. بالأخره يک روز از فاطمه‌خانم در اين باره سؤال پرسيدم و وقتي متوجه شدم خياط هستند، از علاقه خودم به خياطي گفتم. چون همسر ايشان هم مثل همسر من به خاطر شرايط شغلي خيلي مواقع حضور نداشتند قرار شد شب‌ها به خانه آن‌ها بروم و در خياطي به او کمک کنم.
يک شب که به خانه‌شان رفتم فاطمه خانم گفت خانمي يک مانتو برايم آورده و خواسته 4 مانتوي ديگر مثل آن بدوزم ولي هر کاري کردم نتوانستم مدل دوخت آن را متوجه شوم. آن زمان استفاده از اينترنت هم خيلي باب نبود که بتوان با يک جستجوي ساده، راه دوخت را فهميد. او همان‌طور که پشت به من مشغول کار بود گفت که تصميم دارد فردا مانتو را به صاحبش برگرداند و بگويد نمي‌تواند اين کار را انجام دهد. يک مرتبه من گفتم لازم به اين کار نيست همين الان مي‌تواني بيايي مانتوي جديد را برش بزني. فاطمه خانم متعجبانه برگشت و ديد من مانتو را کاملا از درزها باز کردم و مثل الگو روي پارچه انداختم. اول خيلي ناراحت شد اما وقتي برايش توضيح دادم که بعد از دوخت مانتوها دوباره اين مانتو را هم مثل روز اول مي‌دوزيم و به صاحبش هم اطلاع مي‌دهيم راضي شد. جالب اينجاست که آن مدل مانتو خيلي زود در آنجا مد شد و ما نزديک 100 نمونه ديگر از آن دوختيم. اين اتفاق يکي از خاطرات خوب من است و برايم اين درس را به يادگار داشت که اگر براي کاري تلاش کني حتما به نتيجه مي‌رسي.
پاي چرخ خياطي
خلاصه سال‌ها گذشت و ما براي زندگي به شهرکي که الان در آن ساکن هستيم نقل مکان کرديم. وقتي به اينجا آمديم من قصد داشتم همان کار آرايشگري که حرفه اصلي‌ام محسوب مي‌شد را ادامه دهم اما گفتند چون در اينجا يک سالن آرايش وجود دارد، شما نمي‌توانيد آرايشگاه ديگري داير کنيد. از آنجايي که در تمام اين سال‌ها مشغول به کار بودم و با مردم ارتباط داشتم خيلي برايم سخت بود که بخواهم در خانه بنشينم و فعاليتي نداشته باشم. نهايتا تصميم گرفتم به سراغ اولين هنري که ياد گرفته بودم بروم و خياطي را اين بار به عنوان حرفه اصلي‌ام دنبال کنم.
عشق به کارآفريني
آن زمان که آرايشگاه داشتم با اين‌که کار کردن چند نفر به صورت همزمان در يک آرايشگاه چندان مد نبود، من 5، 6 نفر پرسنل داشتم چون از قديم عقيده‌ام اين بود که اگر جايي براي من است لازم نيست فقط من از آن استفاده کنم بلکه ديگران هم مي‌توانند بهره ببرند. هميشه دوست داشتم در کنار من، افراد ديگري هم مشغول به کار شوند. براي همين وقتي جايي را براي شروع کار خياطي اجاره و با حداقل امکانات که يک چرخ خياطي ساده و يک سردوز سه نخ بود، کارم را آغاز کردم، در فکر اين بودم که حتما خانم‌هاي ديگر را هم به کار دعوت کنم براي همين يک آگهي دادم و اعلام کردم به تعدادي خياط احتياج دارم. چند نفري آمدند و کار را شروع کرديم.
افتتاح مزون خيلي زود مورد استقبال خانم‌هاي شهرک قرار گرفت و آن‌ها از اين‌که مي‌توانستد دوخت و تعميرات لباس خود را به يک خانم بسپارند بسيار خوشحال بودند، خوشحالي و استقبال آن‌ها انگيزه من را براي ادامه کار تقويت مي‌کرد. خانم‌هاي زيادي هم براي همکاري مراجعه مي‌کردند ولي شرايط پذيرش‌شان وجود نداشت چون فقط يک چرخ خياطي داشتيم که غير از خودم سه خياط ديگر هم از آن استفاده مي‌کردند. اين مسأله من را به فکر انداخت کار را گسترش دهم. خانمي در اين زمينه با من همراه شدند و ما توانستيم در کنار جايي که داشتيم مکان ديگري را هم در يکي از شهرک‌هاي اطراف براي کارگاه توليدي مهيا و راه‌اندازي کرده و ده خياط ديگر را به جمع‌خودمان اضافه کنيم. ده خياطي که خودم آن‌ها را گزينش مي‌کردم و بعد از يک دوره آموزشي مشغول به کار مي‌شدند. در ابتداي راه چون سرمايه‌اي براي توليد نداشتيم از بيرون کار قبول مي‌کرديم.
از اين‌که مي‌ديدم خانم‌هاي هنرمندي که تا آن روز به دلايل مختلفي مثل مشغله‌هاي زندگي و محدوديت‌هاي شغلي همسران پاسدارشان نتوانسته بودند از هنرشان استفاده کنند، در جمع ما هستند خيلي خوشحال مي‌شدم. حتي در بين ما خانم‌هايي بودند که به خاطر دوري مسير نمي‌توانستند هر روز به کارگاه بيايند و به صورت غيرحضوري کار مي‌کردند يعني مي‌آمدند کار را تحويل مي‌گرفتند و در منزل انجام مي‌دادند و به ما برمي‌گرداندند.
اما متأسفانه بعد از مدتي متوجه شدم آن توليدي که ما برايش لباس مي‌دوزيم، کار دست و هنر خانم‌هايي که با هزار مشغله و گرفتاري آنجا مشغول به کار بودند را با مارک ترک مي‌فروشند که اين براي من غيرقابل تحمل بود. از طرف ديگر حمايت و همراهي که آن خانمي که در کار با ما شريک بودند، قطع شد و از شهرک ما رفتند و چرخ‌هاي خياطي هم را که متعلق به خودشان بود، بردند و نهايتا آن کارگاه تعطيل شد. از آن جمع 5 خياط مانديم که مسير خودمان را ادامه داديم و خانم‌هايي هم که مي‌توانستند در منزل کار انجام بدهند را در کنار خودمان نگه داشتيم و کار به آن‌ها مي‌سپاريم تا در منزل انجام دهند.
خدا مي‌رساند...
من در دوره اول کار نزديک به هفت‌ميليون ضرر کردم يعني مجبور شدم وام بگيرم يا طلاهايم را بفروشم تا بتوانم از عهده خرج و مخارجي که مانده بود بربيايم. چه آن زمان و چه حالا اولويت کاري‌ام پرداخت به‌موقع دستمزد خياط‌هايم بوده تا خستگي به تن‌شان نماند. بهره و سود مالي در اين کار چندان برايم اهميت ندارد چون معتقدم اگر کاري براي رضاي خداوند باشد، خود او از جايي که حتي فکرش را هم نمي‌کنيم به ما کمک مي‌رساند و مشکلات و موانع را از سر راه برمي‌دارد.
مثلا بار اولي که من تصميم گرفتم براي مزون چرخ خياطي خريداري کنم يک خانمي خيلي اتفاقي من را با خانم شيخيان که آن موقع فرمانده يکي از پايگاه‌هاي بسيج بودند، آشنا کرد تا بتوانم از ايشان در اين زمينه کمک بگيرم. وقتي ايشان از من پرسيد چه مقدار بودجه در اختيار دارم فقط لبخند زدم و گفتم هيچي اما مي‌توانم چک بدهم. خانم شيخيان به من اعتماد کردند و مرا به يک آقايي براي خريد چرخ معرفي کردند. من به صورت تلفني با آن آقا صحبت کردم و سفارش بهترين چرخ را دادم. ايشان هم فقط از من پرسيدند خوش حساب هستي؟ وقتي به ايشان اطمينان دادم که حتما سر موقع اقساط را پرداخت مي‌کنم همان روز چرخ را برايم فرستادند. وقتي فقط 500 هزار تومان از قسط چرخ اول باقي مانده بود دوباره تماس گرفتم و چرخ ديگري سفارش دادم. بعد از آن هم در چند نوبت سفارش سردوز و ميان‌دوز و... دادم و هر بار اين آقا بدون اين‌که حتي يک بار مرا ديده باشند به من اعتماد کردند و سفارشات را برايم فرستادند که من مطمئن هستم همه اين‌ها به خواست و مدد الهي انجام شده است.
در حال حاضر در کارگاه ما 5 چرخ خياطي وجود دارد و با بالاي 30، 40 خياط هم در ارتباط هستيم که بعضي‌ها به صورت حضوري مشغول فعاليت هستند و برخي هم سفارشات را در منزل انجام مي‌دهند. ما غير از توليد و دوخت لباس، در زمينه تعميرات لباس هم فعاليت داريم چون با توجه به هزينه بالاي پوشاک برخي از افراد نمي‌توانند لباس جديدي خريداري کنند و مجبورند لباس‌هاي قديمي‌شان را تعمير و دوباره استفاده کنند.
تلاش براي يک حفظ يک گوهر ارزشمند
در حال حاضر عمده فعاليت ما در زمينه توليد ملزومات حجاب است و اصلا مزون ما را همه با عنوان توليد پوشاک حجاب مي‌شناسند. به نظر خود من در دنيا هيچ حجابي به اندازه چادر برازنده يک خانم نيست اما در جامعه امروز همه اين نظر را ندارند و برخي هم به دلايل مختلف قادر نيستند از اين حجاب برتر استفاده کنند براي همين من تصميم گرفتم مانتوها و لباس‌هايي توليد کنم که در عين حال که زيبا و برازنده هستند پوشش کامل هم داشته باشند.
يکي از افرادي که مجبور شد چادر را کنار بگذارد دختر خودم بود.
البته دخترهاي من از همان بچگي عاشق چادر بودند. دختر بزرگم شب تولد 9 سالگي‌اش گريه مي‌کرد و از مادربزرگش مي‌خواست که به من بگويد براي او چادر بخرم. وقتي مادرم
از من پرسيدند چرا اين کار را انجام نمي‌دهم، گفتم چون دلم مي‌خواهد او با شناخت کامل چادر را انتخاب کند و دوست
ندارم بعدها آن را کنار بگذارد. به دخترم گفتم ممکن است در مدرسه يا بعدها در دانشگاه
از طرف دوستانت به خاطر اين حجاب مورد تمسخر واقع شوي، اگر به من قول بدهي که تحت تأثير
حرف ديگران قرار نمي‌گيري و مثل اعضاي بدنت از چادرت محافظت مي‌کني و هيچ‌وقت چادر را به حرمت حضرت زهرا‌سلام‌الله‌عليها
کنار نمي‌گذاري من بهترين چادرها را برايت مي‌خرم و هميشه دعايم بدرقه راهت خواهد بود. او به من
قول داد و خدا را شکر تا امروز هم بر عهدش باقي مانده است. دختر دومم هم همين‌طور بود تا اين‌که بر اثر يک حادثه از 20 پله سقوط کرد و مهره‌هاي کمرش به شدت آسيب ديد. به همين خاطر دکتر پوشيدن
چادر را براي او ممنوع کرد و گفت در صورت استفاده ممکن است خدايي نکرده فلج شود. براي
دخترم خيلي سخت بود که چادر را کنار بگذارد. به دکتر گفتم من سبک‌ترين چادر را براي او خريداري مي‌کنم اما دکتر در جوابم گفت من خودم از خانواده شهدا
هستم و در جهت ترويج بي‌حجابي اين حرف را نمي‌زنم، چادر به هر صورتي براي دختر شما ضرر دارد. در
نهايت ديديم چاره‌اي جز پذيرش اين مسأله نداريم و اينگونه شد که من اولين مانتوي حجاب را براي دختر خودم
دوختم. مانتويي بلند و گشاد که چهار متر پارچه صرف دوخت آن شده بود. يک روسري قواره
بزرگ هم براي او خريدم تا پوششي کامل باشد و جاي چادر او را پر کند. روزي که دخترم
با آن لباس به مطب دکتر رفت، همين که دکتر او را ديد با ناراحتي و عصبانيت گفت مگر
من نگفتم چادر براي شما ضرر دارد و نبايد از آن استفاده کني. وقتي دخترم براي او توضيح
داد که چادري در کار نيست، دکتر او را به احترام گذاشت و تشويقش کرد. آن لحظه از اين‌که مي‌ديدم توانسته‌ام دل دخترم را شاد کنم، خيلي خوشحال بودم و از طرفي
به نظرم رسيد مي‌شود در زمينه حجاب قدمي برداشت. الان نزديک دو سال است که در زمينه توليد مانتوهاي
حجاب فعاليت دارم. در کنار توليد مانتوهاي حجاب، دوخت انواع چادر هم در مزون ما توسط
يکي از خياط‌هاي بسيار هنرمندمان انجام مي‌شود. ايشان با عشق چادرها را برش مي‌زنند و هميشه به نيت خانم حضرت زهرا‌سلام‌الله‌عليها آن‌ها را مي‌دوزند. گاهي اوقات هم تعدادي چادر دوخته مي‌شود تا به دخترخانم‌هايي که خانواده‌هايشان استطاعت مالي ندارند هديه بدهيم. چند وقتي
هم هست که با همکاري يک خيريه به بانواني که نامشان از القاب حضرت زهراست 10درصد تخفيف
براي خريد چادر هديه مي‌دهيم.
انگيزه و اشتياقي که بيشتر شد...
در اولين نمايشگاهي که شرکت کردم اتفاقي افتاد که اشتياق مرا براي توليد پوشاک حجاب صد برابر کرد. دخترم در آن نمايشگاه يکي از مانتوهايي حجابي که تازه طراحي و دوخته شده بود به تن داشت. يک خانمي که اصلا حجاب درستي نداشتند همراه دوست‌شان در سالن مي‌گشتند و توليدات را نگاه مي‌کردند وقتي به غرفه مزون ما رسيدند به دخترم گفتند چقدر لباس شما زيباست، من اين کار را مي‌خواهم. به او قول داديم که حتما برايشان دقيقا مشابه همين کار را خواهيم دوخت، اما آن خانم با اصرار از ما درخواست کردند همان کار را بفروشيم که در نهايت ما تسليم خواست او شديم. آن خانم در جواب دوستش که با تعجب از او مي‌پرسيد تو با اين تيپي که هميشه داري اصلا چنين لباسي را مي‌پوشي؟ گفت بله، آدم از ديدن اين لباس که در عين شيکي و زيبايي پوشيده هم هست، لذت مي‌برد. اين جمله انگيزه فوق‌العاده‌اي براي ادامه اين مسير در من ايجاد کرد.
در جهت رسيدن به يک هدف بزرگ
من اين راه را براي اين شروع کردم که بتوانم خانم‌هايي که هنر دارند ولي نمي‌توانند هنرشان را ابراز کنند همراه خودم کنم. از طرف ديگر فرمايشات چند سال پيش حضرت آقا درباره توليد ملي يکي ديگر از انگيزه‌هاي اساسي من براي شروع اين راه بود و خيلي دوست دارم در جهت عملي شدن فرمايش ايشان کاري انجام دهم.
شايد اگر در طول اين سال‌ها به صورت انفرادي کار مي‌کردم سود بيشتري هم به دست مي‌آوردم ولي اين‌که خانم‌هاي ديگر هم در کنار من مي‌توانند کاري انجام دهند، باعث خوشحالي من است. الان هم که در زمينه ترويج حجاب قدمي برمي‌داريم بيش از گذشته از کارم لذت مي‌برم و هميشه به خداوند مي‌گويم تو شاهد و گواهي که من نيتم براي انجام اين فعاليت‌ها چيست. فکر مي‌کنم همين که در تمام اين سال‌ها با وجود مشکلاتي که برايم پيش آمده، تا به حال زمين نخورده‌ام، به خاطر همان هدف و نيت است. در حال حاضر بزرگترين مشکل ما نداشتن بودجه و گران شدن يک باره پارچه و بقيه لوازم است.
با افتخار مي‌گويم من مادر يک فرشته سندروم دان هستم
با اين‌که من در يک خانواده متدين بزرگ شدم، برادرم جانباز مدافع حرم و پدرم و همسرم هم پاسدار هستند و از همان کودکي با مباحث خداشناسي آشنا و عجين بودم اما وجود دختر کوچکم فاطمه که از فرشته‌هاي سندروم دان است خدا را طور ديگري براي من معنا کرد. در طول سال‌هاي زندگي‌ام آرزو داشتم بتوانم نمازشب بخوانم که اين اتفاق خيلي به ندرت برايم پيش مي‌آمد. اما وجود فاطمه اين فرصت را به من بخشيد. فاطمه هشت سال است که در وقت نمازشب از خواب بيدار مي‌شود و با گريه مرا بيدار مي‌کند. شايد نتوانم به نماز بايستم ولي در تمام مدتي که مشغول آرام کردن دخترم هستم، با خدا راز و نياز مي‌کنم و بابت تک تک سلول‌هاي وجود فاطمه شکرگزار اويم. شايد قديم‌تر هم اين زمان از خواب بيدار مي‌شدم ولي ارتباط من با خدا به اين خوبي و زيبايي برقرار نمي‌شد.
متأسفانه هنوز فرهنگ پذيرش فرشته‌هاي سندروم دان در کشور ما جا نيفتاده است و برخوردهاي خوبي با آن‌ها نمي‌شود و برخي از مادرها به خاطر رفتارهايي که مي‌بينند يا جملاتي که مي‌شنوند زود مي‌شکنند و فرزندان‌شان را به بهزيستي مي‌سپارند. ولي ما بايد اين را بدانيم که خداوند هر کدام از بنده‌هايش را متفاوت از ديگري آفريده است. برعکس مادرهايي که اينگونه بچه‌ها را پنهان مي‌کنند من با افتخار مي‌گويم من مادر يک فرشته سندروم دان هستم. در همه همايش‌ها هم اعلام کردم هر کس فرشته سندروم دان خود را نخواست به من بسپارد تا او را بزرگ کنم. اين بچه‌ها مثل سنگ طلايي هستند که صيقل نخورده‌اند وقتي آن‌ها را صيقل بدهيد تازه مي‌فهميد چه گوهري هستند. چند مادر تحت‌تأثير حرف‌هاي من از سپردن فرزندان‌شان به بهزيستي پشيمان شدند و حالا آن‌ها مايه افتخارشان هستند. يکي از آن بچه‌ها در حال حاضر مشغول حفظ قرآن است.
روزي که دکتر به من گفت اين بچه‌ها يک مشت گوشت و استخوان هستند که فقط مي‌خورند و بعد هم خيلي زود از اين دنيا مي‌روند به دکتر گفتم مگر شما خداييد؟ ما آدم‌ها توانستيم به سنگ حالات دهيم و بهترين مجسمه‌ها را بسازيم ، چوب و فولاد را شکل داديم چطور شما درباره يک انسان اين‌طور مي‌گوييد. با اين‌که آن روز از حرف دکتر خيلي ناراحت شدم ولي خوشحالم که همان حرف باعث شد من تکاني بخورم و من براي نجات دخترم تلاش کنم. من از ده روزگي فاطمه را در آفتاب مي‌خواباندم و 5 دقيقه تمام بدن او را ماساژ مي دادم که نتيجه آن تلاش اين است که امروز فاطمه در راه رفتن هيچ مشکلي ندارد.
من با وجود فاطمه خيلي بيشتر و بهتر از قبل به قدرت خداوند پي بردم و فهميدم همين که ما هر روز از خواب بلند مي‌شويم، حرف مي‌زنيم، مي‌خوريم، راه مي‌رويم و... يعني روزي صدهزار معجزه پيش چشمانمان است اما نسبت به آن بي‌تفاوت هستيم.
از هر چه مي‌ترسي به سمتش برو
حضرت علي‌عليه‌السلام مي‌فرمايند از هر چه مي‌ترسي به سمتش برو. ما براي رسيدن به موفقيت بايد اين فرمايش را سرلوحه کارهاي خود در زندگي قرار دهيم. تا درون خودمان را بيدار نکنيم نمي‌توانيم به خواسته‌ها و اهداف‌مان برسيم. البته در کنار اين‌ها بايد قلبا هم از خداوند طلب کمک کنيم. اگر خداوند را خوب بشناسيم و با او ارتباط خوبي برقرار کنيم مطمئنا همراهيمان مي‌کند.
من هميشه به جاي آرزو مي‌گويم خواسته. يعني ما به جاي اين‌که آرزو کنيم چيزي را داشته باشيم بايد آن را از خداوند بخواهيم و من از خدا خواستم روزي برسد که من درب کارگاهي را باز کنم که در آن خانم‌هاي زيادي پشت چرخ خياطي نشسته باشند و پوشاکي توليد کنند که هر کس از آن‌ها استفاده مي‌کند، لذت ببرد.