
مرضیه ولیحصاری – مریم جهانگیری زرگانی
دو امدادي واژه آشنايي براي بيشتر افراد است، رشته ورزشي که در آن چهار نفر شرکت ميکنند و هر کدام به تنهايي وظايف خود را انجام ميدهند اما هدفشان آن است تا دست به دست هم داده و به يک نتيجه واحد که همان پيروز شدن در مسابقه است برسند. داستان نيز اصولا به صورت انفرادي نوشته ميشود و تقسيم کردن و نوشتن داستان توسط چند نفر کار سادهاي به نظر نميرسد اما همين ويژگي ميتواند به جذابيت نوشته شدن يک داستان امدادي کمک کند. نويسندگان خوب مجله زن روز هر از گاهي دست به قلم ميشوند و داستاني امدادي خلق ميکند تا خوانندگان مجله از اين شيوه نگارش هم بهره ببرند. داستان زير يک داستان امدادي است که توسط «مريم جهانگيريزرگاني» و «مرضيه وليحصاري» نوشته شده که قرار است چند هفته با آن همراه باشيم. اميدواريم از خواندن آن لذت ببريد.
خلاصه داستان
سالهاست که حبيب و ميلاد کنار هم در جبهه ميجنگند. گردان عمار از پدافند برگشته و همه قصد دارند براي استراحت راهي شهرهايشان شوند. ميلاد در دوکوهه به دنبال حبيب ميگردد تا همراه هم به تهران برگردند و در مراسم عقد محبوبه شرکت کنند. اما حبيب به ميلاد ميگويد که به تنهايي بايد برگردد و او چند روز ديگر خواهد آمد. ميلاد مهياي رفتن است که خبر ميرسد بعثيها حمله جديدي را شروع کردهاند و گردان عمار دوباره فراخوانده شدهاند. ميلاد به دو کوهه برميگردد و به همراه همرزمانش عازم تنگه ابوغريب ميشوند...
و اينک ادامه داستان...
قسمت هفتم
مرضیه ولیحصاری:
سکوت همهجا را فرا گرفته. سعید کنار دستم نشسته و یکریز حرف میزند. این آرامش و سکوت ته دلم را خالی میکند. سر میچرخانم تا شاید حبیب را ببینم. خیلی از ما دور نیست کنار محمدرضا یزدی پشت یک خاکریز نشستهاند و با دوربین خط دشمن را نگاه میکنند.
ـ با توامها چرا جواب نمیدی
ـ چی گفتی سعید حواسم نبود؟
ـ میگم این سکوت به نظرت طبیعیه. بعثیها تا حالا باید فهمیده باشن ما اینجاییم.
ـ نمیدونم منم میترسم. الان میرم پیش حاجحبیب ببینم چه خبره. همینجا بمون برمیگردم.
منتظر جواب سعید نمیمانم و دولا دولا خودم را به خاکریزی میرسانم که حبیب و یزدی نشستهاند. آرام دستم را روی شانه حبیب میگذارم.
ـ چه خبره حاجی؟
ـ فهمیدن ما اینجاییم ولی حرکتی نمیکنن.
محمدرضا با دست نقطهای را نشان حبیب میدهد و میگوید:
ـ مستقر شدن رو تنگه هدف ما نیست. ما که قرار نیست پدافند کنیم باید از تنگه رد بشیم حبیبجان. از این مسیر میشه رفت اونور تنگه.
حبیب دوربین را به چشم میگذارد و با سر حرفهای یزدی را تأیید میکند.
ـ اونور چیکار کنیم؟ بچهها کجا سر پناه بگیرن. من تنها میرم یه شناسایی میکنم ببینم اوضاع اونور چطوره.
ـ یا علی! برو، منم میرم چند تا از بچهها رو انتخاب کنم تا از تنگه رد شیم فکر کنم با شصت نفر هم کارمون راه بیوفته.
خودم را میان بحثشان میاندازم.
ـ منم میام باهات برای شناسایی.
حبیب نگاه غضبناکی تحویلم میدهد و میگوید:
ـ لازم نکرده تا همینجاشم زیادی اومدی.
حاجیزدی دستم را میگیرد و با خودش میکشد.
ـ پاشو آقامیلاد که من لازمت دارم. باید بچههای که سرحالتر و آمادهترن جمع کنیم یه جا براشون توضیح بدم قضیه چیه! پاشو برادر.
همانطور که از خاکریز بیرون میآمدم به حبیب نگاه کردم باز چشمانش از بیخوابی قرمز شده بود دلم شور میزد. نمیخواستم تنهایش بگذارم. هربارکه چشمانش قرمز میشد ته دلم خالی میشد نکند دوباره از من دور شود. حبیب لبخندی تحویلم میدهد اما من جواب لبخندش را نمیدهم.
*
به خط کنار هم نشستهایم. محمدرضا بچهها را توجیه میکند همه آمادهاند تا از تنگه عبور کنند. هنوز حبیب بر نگشته است. محمدرضا برای آخرین بار از سر ستون تا ته ستون میرود و نکاتی را که به نظرش مهمتر میآید را توضیح میدهد. نزدیک ما که میرسد میگوید:
ـ بچهها آب به اندازه کافی بردارید. فردا معلوم نیست چه اتفاقی بیوفته، آذوقه هم میدونم کمه ولی هر چی که هست با خودتون بیارید.
سعید که خندهاش گرفته است زیر گوشم میگوید:
ـ دلش خوشه ها آذوقه کجا بود شب هم نون خالی خوردیم.
ـ بس کن. الان وقت این حرفاست به چیزهای مهمتری فکر کنی بد نیست ها.
مشغول کلکل با سعید هستم که حبیب از پشت خاکریزها پیدایش میشود. دلم آرام میگیرد. حبیب نزدیکتر میآید و چیزهایی در گوش یزدی میگوید. انگار خبرهای خوبی دارد. یزدی فرمان حرکت میدهد. حبیب خودش را به ستون میرساند و میگوید:
ـ بچهها بیصدا حرکت کنید هیچ صدایی نباید شنیده بشه عراقیها نباید بفهمن ما داریم از تنگه رد میشیم.
خواستم صدایش کنم اما ستون حرکت میکند و حبیب هم بهسرعت به سمت عقب ستون میرود. آرام و بیصدا در سکوت شب حرکت میکنیم. سراشیبی کمی تند است. بچهها سعی میکنند آرام قدم بردارند که از سراشیبی پایین نیوفتند. به پایین تنگه که میرسیم در چند سنگر تانک که قبلا حفر شده است مستقر میشویم. دوباره سکوت است و سکوت. بعضی از بچهها شروع میکنند به خواندن نماز شب. دلم میخواهد نماز بخوانم ولی تمرکز ندارم باید حبیب را پیدا کنم. امشب شاید آخرین فرصت باشد باید همه چیز را همین امشب میگفتم در این چند سال هر بار که خواستم بگویم نشد. ولی امشب باید این عذاب چند ساله را تمام میکنم.
حبیب و یزدی چند سنگر آن طرفتر هستند باید بروم. نگاهی به سعید میاندازم که در حال چرتزدن است. از سنگر بیرون میزنم و با سرعت به سمت سنگر حبیب میدوم. خودم را که داخل سنگر میاندازم همه شُکزده فقط نگاهم میکنند. حبیب به طرفم میآید.
ـ چیکار میکنی میلاد واسه چی اومدی اینجا اگر میدیدنت میدونی چی میشد؟
ـ باید میدیدمت.
ـ یعنی چی باید میدیدمت؟
محمدرضا یزدی دست حبیب را میگیرد.
ـ آروم باش حاجی حالا که اومده اتفاقی هم نیوفتاده.
دلم میخواست از محمدرضا تشکر کنم برای همین لبخندی سرشار از تشکر تحویلش میدهم.
ـ حاجی یه دقیقه بیا جوی سنگر میخوام باهات حرف بزنم.
حبیب هنوز عصبانی است اما با اشاره محمدرضا همراهم میآید. هنوز تا طلوع آفتاب خیلی مانده است. بیشتر بچهها در حال استراحت هستند. گوشهای مینشینم حبیب هم کنارم مینشیند.
ـ چت شده امشب میلاد؟ چرا ادای ناشیها رو درمیاری. اگر میدیدنت میدونی چی میشد؟
ـ بهخدا مراقب بودم.
ـ چی میخوای بگی که آنقدر مهم بود که جون خودت و بقیه رو به خطر بندازی.
باز دلشوره به سراغم میآید سالها کابوس این لحظه رهایم نکرده است. دست حبیب را در دست میگیرم و بالا میآورم و جای سوختگی سیگار روی دستش را میبوسم. هنوز حرف نزدهام که بغض زبانم را بسته است. حبیب دستش را از دستم بیرون میکشد.
ـ چیکار میکنی؟ میگم امشب یه چیزیت میشه. کاش نیومده بودی بهت گفتم برگرد تهران.
به چشمان خستهاش زل میزنم و زیر لب میگویم:
ـ حبیب حلالم کن. شاید دیگه فرصتی پیش نیاد تا ازت حلالیت بگیرم. شاید امشب شب آخر باشه.
حبیب روبرویم مینشیند. دستش را روی صورتم میگذارد. متوجه حال خرابم شده است.
ـ چی شده داداش؟ نگرانم کردی. واسه چی حلالت کنم؟
دلم را به دریا میزنم تمام توانم را در صدایم میریزم.
ـ اون شب یادته که ساواک دستگیرت کرد. من باعث شدم لو بری. همش تقصیر من شد اعلامیه امام رو بردم که بخونم ولی جمشید اعلامیه رو ازم گرفت. من بچه بودم نمیدونم چرا بهش اعتماد کردم منو ترسوند گفت یه کاری میکنه خودت من از گاراژ بندازی بیرون. من غیر از تو کسی نداشتم حبیب ترسیده بودم بهش گفتم تو و احمد تو اتاق بالا اعلامیه دارید.
دیگر نمیتوانم حرف بزنم. لبم را به دندان میگزم تا صدای هقهقام بلند نشود. حبیب با همان چشمان سرخ و بیخواب مهربان نگاهم میکند و هیچ نمیگوید.
ـ تمام این سالها چشمای بیخوابت شده کابوس زندگیم. همش اون تصویر جلوی چشممِ وقتی که بردنت. همش آرزو میکردم کاش شبش خوابیده بودی.
حبیب دستش را روی لبهایم میگذارد.
ـ هیچی نگو. چرا زودتر بهم نگفتی. چرا آنقدر خودت عذاب دادی پسر. من اگر میدونستم خودم بهت میگفتم. من میدونستم جمشید من لو داده. وقتی که فرستادنم قصر یهبار دایی اومد ملاقات خودش از زیر زبون جمشید کشیده بود. کاش زودتر در موردش باهات حرف زده بودم.
انگار سطل آب سردی را روی سرم ریخته باشند. باورم نمیشد تمام این سالها حبیب میدانست و به روی خودش نمیآورد.
ـ آخه پسر مگه تو چند سالت بود که این همه سال خودت محاکمه کردی تو فقط یه بچه ساده روستایی بودی که...
هنوز جمله حبیب تمام نشده بود که محمدرضا یزدی خودش را به ما میرساند.
ـ حاجی پاشو بیا کارت دارم عراقیها دارن یه تحرکهای مشکوکی میکنن.
حبیب صورتش را جلو میآورد و پیشانیام را میبوسد.
ـ همینجا بمون داداش.
حبیب و محمدرضا میروند و من خشک و یخزده همانجا مینشینم.
مریم جهانگیریزرگانی:
سعید چندتایی تیر به سمت نیروهای بعثی شلیک کرد. بعد طاقباز روی تپه کوتاهی که پشتش پناه گرفته بودند خوابید. گفت:
ـ از همون دیشب معلوم بود حاجیصالحی رفتنی شده، نه؟ به قول معروف نورانی شده بود. خوش بهحالش. چی بهتر از اینکه اذان صبح یهراست بری ملاقات خدا.
میلاد کنار سعید خوابید. اسلحهاش روی سینهاش بود.
ـ آره... اصلا تا گفت غذا رو توی بهشت میخوریم من تا تهشو خوندم.
مکث کرد. زد به بازوی سعید.
ـ ایشالا خدا نصیب تو هم بکنه!
سعید خندید.
ـ بی شما صفا نداره داشمیلاد! آب داری؟
ـ آبم کجا بود؟ خوبه نصف بیشتر قمقمه رو خودت خوردی.
سعید لبهای خشکیدهاش را با زبان لیسید.
ـ من از دست این بعثیها هم نجات پیدا کنم، از تشنگی میمیرم.
اسلحهاش را گرفت به سمت آسمان.
ـ این خورشیدم یه جوری نور انداخته توی فرق ما انگار خون پدرش گردنمونه!
میلاد خندید. چرخید روی شکم و با قنداق تفنگ آرام زد به بازوی سعید.
ـ پاشو تکون بخور که نفربرشون داره میاد سمت ما. الانکه زیر شنیهاش له بشیم.
سعید هم چرخید.
ـ نترس... این نامردا تنها هدفشون اسیر گرفتنِ.
شروع به تیراندازی سمت نفربر کرد. میلاد گفت:
ـ حواسشونو پرت کن، من دور میزنم از پشت، اون سربازایی که روی نفربر هستن رو میزنم.
سعید پوزخند زد.
ـ باریکلا... آقامیلاد میخواد نفربر غنیمت بگیره! داداش حبیبش چه ذوقی...
هنوز حرفش تمام نشده بود که گلولهای صاف به پیشانیاش خورد. پسر جوان با صورت روی خاک افتاد. خون مثل چشمه از جای گلوله جوشید. میلاد ناباورانه سعید را نگاه میکرد. هنوز لبخند روی لبش بود. اشکهایش جوشید و با گرد و خاک روی صورتش مخلوط شد. مرد جوان فوری چشمهایش را پاک کرد. باران گلوله بود که به سمتش میبارید. سینهخیز عقب رفت تا جانپناه دیگری برای خودش پیدا کند. دید که شنیهای نفربر از روی بدن سعید رد شد. دندانهایش را محکم به هم فشار داد. داد زد:
ـ لعنت به همهتون... یزیدیهای کافر!
***
درگیریها اطراف تنگه ابوقریب به اوج رسیده بود. حبیب همراه گروهان رجائی بالای تنگه بودند. دو نفربر بعثی که وارد تنگه شده بودند اجازه تکان خوردن به احدی نمیدادند. هر کس سر بلند میکرد به رگبار بسته میشد. دل حبیب برای بچههای گروهان باهنر میلرزید که پایین تنگه با نیروهای بعثی درگیر بودند. میلاد هم جزء آن گروهان بود. حبیب خیلی سعی کرده بود میلاد را پیش خودش نگه دارد و نگذارد به منطقه خطرناک پایین تنگه برود. اما حریفش نشده بود. مهماتشان داشت ته میکشید. آب خیلی وقت بود تمام شده بود. بچهها تشنه بودند، توان جنگیدن نداشتند. رو به بیسیمچی جوانی که نزدیکش نشسته بود داد زد:
ـ بیسیم بزن بگو یه تانک بفرستن بالای تنگه. بگو خیلی داریم تلفات میدیم.
بیسیمچی جوان گوشی دستگاه را به حبیب نشان داد.
ـ حاجی هر چی سعی میکنم تماس برقرار نمیشه. فکر کنم خارج از بُرد بیسیم هستیم.
حبیب نچی کرد و با دست به پایین تنگه اشاره کرد.
ـ بچهها اون پایین گیر افتادن. اگه کاری نکنیم همهشون قتلعام میشن.
به اطرافش نگاه کرد. به یکی از رزمندهها گفت:
ـ اون آرپیجی رو بده به من.
رزمنده متعجب پرسید:
ـ از این فاصله میخوای بزنیشون!؟
حبیب دولادولا تا نقطهای که فکر میکرد دید بهتری دارد رفت.
ـ آره!
صاف ایستاد و آرپیجی را روی شانهاش گذاشت. رو به نفربر بعثی نشانهگیری کرد. قبل از آنکه شلیک کند چشم سربازان بعثی که روی نفربر نشسته بودند به او افتاد. دست حبیب لحظهای لرزید. شلیک کرد. اما گلوله چند متری بالاتر از نفربر خورد. سربازان بعثی شروع به شلیک به سمت بالای تنگه کردند. حبیب خواست پناه بگیرد. اما ناگهان حس کرد پهلویش سوخت. خون فواره زد بیرون. آرپیجی از دستش افتاد. در سراشیبی تنگه افتاد و به سمت پایین غلت خورد. سرش به سنگی برخورد کرد و درحالیکه هنوز هم در حال غلت خوردن به پایین بود از هوش رفت.
***
حبیب جایی را نمیدید. بوی دود بینیاش را میسوزاند. صداها در گوشش کش میآمد. زخم پهلویش میسوخت. سرش داغ بود. انگار تیغ توی گلویش بود. هر بار آب دهانش را قورت میداد، سوزش سختی احساس میکرد. کسی داشت میزد توی صورتش.
ـپاشو... حبیب... پاشو...
چشمهایش را بهسختی باز کرد. نور چشمش را زد. چند باری پلک زد. صدای میلاد را شناخت.
ـ حبیب... داداش حبیب... چشماتو باز کن.
حبیب چشمهایش را تنگ کرد.
ـ میلاد! میلاد تویی!؟ خوبی؟
ـ آره... من خوبم. دستت رو بنداز دور شونهام. باید بلند شی. اینجا امن نیست. اگه اون نفربره ببیندمون کارمون تمومه. پاشو... اونطرف یه دکه آهنی هست. باید پشت اون پناه بگیریم.
حبیب یک دستش را روی زمین سپر کرد و دست دیگرش را دور گردن میلاد انداخت. نیمخیز شد. هر دو دولادولا به سمت دکه راه افتادند. میلاد گفت:
ـ ما مهماتمون تمومه... چرا کمک نمیرسه؟ خیلی از بچهها از تشنگی شهید شدن.
حبیب نفسنفس میزد.
ـ بالا هم وضع همینه... عقبه نداریم... مهمات نیست. آب نیست. باید تحمل کنیم.
نزدیک دکه رسیده بودند. حبیب پهلویش را نگاه کرد. میلاد گفت:
ـ زخمت خیلی عمیق نیست. با چفیهات بستمش.
حبیب را در پناه دکه نشاند. حبیب حالش خوب نبود. به خاطر خونریزی و تشنگی تار میدید. آرام گفت:
ـ فکر نکنم دووم بیارم...
میلاد تشر زد:
ـ از این حرفا نزن. به اون دو تا بچه فکر کن که توی خونه منتظرت هستن.
حبیب چشمهایش را روی هم گذاشت. آرام گفت:
ـ خودتم پشت دکه پناه بگیر. یه وقت میزننت.
تا این را گفت صدای رگبار مسلسل گوشش را پر کرد. خون پاشید توی صورتش و میلاد افتاد توی بغلش. لحظهای ناباورانه میلاد را نگاه کرد و بعد داد زد:
ـ میلاد! داداش... میلاد...
سر و صورت و لباسهایش آغشته به خون میلاد بود.
***
تنگه را چنان سکوتی فراگرفته بود که کسی باورش نمیشد تا همین دیروز اینجا چه درگیریهای شدیدی بود. همهجا تا چشم کار میکرد جنازه بود. بعثیها قبل از رفتن جنازههای سربازان خود را برده بودند. جنازههای رزمندگان ایرانی هنوز روی زمین بود. گروه مشغول جمعکردن جنازهها بود. یکییکی بچهها را از روی زمین برمیداشتند و عقب کامیون میگذاشتند. صورت جنازهها بهخاطر شدت تابش آفتاب سیاه شده بود.کمتر جنازهای قابل شناسایی بود. حبیب پابهپای محمد شریفی، جانشین گردان عمار داخل تنگه راه میرفتند. محمد شریفی داشت برای بقیه تعریف میکرد:
ـ اون سمت تنگه توی دشت، یه تیکه زمین دستخورده پیدا کردیم. انگار لودری چیزی خاک رو جابهجا کرده بود. به بچهها گفتم با بیل و کلنگ افتادن به جون زمین. یه خرده که کندیم رسیدیم به ده پونزده تا جنازه...
لحظهای مکث کرد. صدایش لرزید.
ـ دستای همهشون بسته بود.
حبیب از حرکت ایستاد.
ـ دستاشون بسته بود؟! یعنی زنده به گورشون کرده بودن؟
شریفی آه کشید.
ـ اگه شهید شده بودن برای چی باید دستاشونو میبستن؟! لابد زنده بودن دیگه.
سرش را محکم تکان داد.
ـ نمیدونم... اگه به قصد اسیر گرفتن اومدن دیگه این کارشون چه معنی میده؟
حبیب نفسش را تند بیرون داد.
ـ نامردای بیوجدان!
دوباره راه افتاد. به نفسنفس افتاده بود. تا آلونک آهنی چیزی نمانده بود. شریفی گفت:
ـ با این حالت واسه چی اومدی؟ باید میذاشتی ببریمت عقب.
حبیب سر تکان داد.
ـ این بچه دست من امانت بود... بیست سال بود که میشناختمش... مثل برادرم بود. دست خالی با چه رویی بر میگشتم پیش مادرش؟
به دستهایش نگاه کرد. انتظار داشت هنوز خون میلاد را روی دستهایش ببیند. بغض سنگینی گلویش را فشار میداد. در بحبوحه درگیری نتوانسته بود میلاد را از مهلکه بیرون ببرد. اما با خودش عهد کرده بود بدون جنازه میلاد برنگردد. کسی از دور داد زد:
ـ حاجحبیب! پیداش کردیم.
حبیب پا تند کرد. بالای سر جنازه که رسید ماتش برد. پاهایش سست شد. سرش گیج رفت. جنازه به پشت افتاده بود. بیشتر از ده تا گلوله خورده بود. نشست. گفت:
ـ کمک کنید برش گردونم.
جنازه را برگرداند. چشمش به صورت میلاد افتاد. چون جنازهاش پشت به آفتاب افتاده بود، صورتش سالم مانده بود. چشمهایش هنوز باز بود. زل زده بود به روبرو. انگارنهانگار شهید شده بود. زنده بود. شبیه کسی بود که زل زده به یکجا و غرق افکار خودش است. پرده ضخیمی از اشک جلوی چشمان حبیب را گرفت. هنوز هم باورش نمیشد میلاد شهید شده باشد. خم شد. پیشانیاش را بوسید.
ـ میلاد جان... داداش... پیدات کردم. برت میگردونم خونه. مادرت چشم بهراهه. خواهرت...
به گریه افتاد.
ـ عروسخانم چشمش به در مونده که آقاداداشش برگرده...
تمام هفده سالی که با میلاد گذرانده بود از مقابل چشمانش گذشت. از همان وقتیکه پسر بچه ده یازده ساله کنجکاو و بازیگوشی بود و توی گاراژ وردستش میایستاد تا کار یاد بگیرد تا روزهای انقلاب که برای خودش جوان برومندی شده بود و لحظهای دست از تلاش برنمیداشت. و همه هشت سالی که پابهپای هم جنگیده بودند. مجروحیتهایی که از سر گذرانده بودند، عملیاتهایی که پیروز شده بودند، شادیها و غمهایی که تجربه کرده بودند. دست دراز کرد و پلکهای میلاد را روی هم گذاشت. دستهایش میلرزید. زیر لب گفت:
ـ میلادجان... داداش! تموم شد دیگه. راحت بخواب...
پایان