علت دردهای شکمی در نواحی مختلف شکم
7 درد شکم
دردهای شکم در زبان عامیانه به درد نواحی دور ناف گفته میشود و به درد ناحیه فوقانی میانی شکم یا درد اپی‌گاستر درد سردل گفته میشود. درد شکمی (یا درد معده) میتواند یکی از نشانه‌های مرتبط با اختلالات گذرا یا بیماری‌های جدی باشد.
بیان یک تشخیص قطعی از علت درد شکم میتواند مشکل باشد، زیرا بسیاری از بیماری‌ها میتوانند به این علامت منجر شوند. در اغلب موارد درد شکمی خوش‌خیم و یا گذرا می‌باشد لیکن گاهی نیاز به مداخله فوری متخصصان وجود دارد.
درد در شکم (IBS):
اگر فرد در معرض درد مزمن شکم و ناراحتی و تغییر در عادات روده یا یبوست یا اسهال باشد، ممکن است سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) باشد. متخصصان می‌گویند:«IBS احتمالا یکی از شایع‌ترین اختلالات دستگاه گوارش است.» IBS حدود 10 تا 20 درصد از جمعیت ایالاتمتحده (بیشتر زنان) را تحت تأثیر قرار میدهد. اگرچه علت ناشناخته است، برخی مطالعات نشان میدهد که افراد مبتلا به IBS(گاهی اوقات به نام «اسپاستیک کولون») دارای درد روده بزرگ هستند. IBS نباید باعث کاهش وزن یا خونریزی مقعد شود. اگر چنین اتفاقی بیفتد، چیز دیگری در حال وقوع است.
درد شکمی و گرفتگی همراه با خونریزی رکتوم (IBD):
این علائم درد معده اغلب نشان‌دهنده بیماری التهابی روده (IBD) است. در شرایطی که تورم مزمن در دستگاه گوارش رخ میدهد، یعنی بیماری کرون و کولیت اولسراتیو است. این شرایط علائم مشابهی دارند که میتوان تشخیص داد که کدام‌‌یک از بیماران مبتلا به IBD دچار مشکل هستند.IBS اشتباه گرفته میشود، IBD جدی‌تر و نادر است.
سوزش و درد در مرکز شکم
این احساس پس از یک وعده غذای سنگین و چرب بسیار شایع است که سوزش سردل است و اکثر مردم حداقل یک‌بار در ماه این درد معده را تجربه میکنند ، کلمه کلیدی سوزش، معمولا با طعم تلخ در دهان شما همراه است. ریفلاکس اسید، مایع مجاز شده یا غذاهای مخلوط شده با اسید معده است. این ترکیب اسیدی، راه خود را در مری (لوله غذا) و گلو به‌وجود می‌آورد و موجب سوزش میشود.
کبد گرسنگی چیزی برای نگرانی نیست، اما سوزش با سرفه مزمن که به‌عنوان ریفلاکس اسید یا بیماری ریفلاکس معده شناخته میشود، میتواند منجر به اختلالات مزمن گوارشی در صورت عدم درمان شود.
سنگ‌های صفراوی، درد در اطراف ناف
اگر این درد شکمی همراه با درد مبهم در نزدیکی شانه همراه و به نظر می‌رسد پس از خوردن وعده‌های غذایی چرب دوباره برمی‌گردد، ممکن است سنگ صفراوی باشد و اگر شما زن هستید، بیش از 40 سال سن داشته باشید و مادر باشید، در معرض خطر بیشتری هستید. این به این دلیل است که سطح بالای استروژن، که در دوران بارداری شایع است، ممکن است سنگ‌های صفراوی ایجاد کند. این سنگ‌های کوچک که در کیسه صفرا تشکیل میشوند، میتوانند برای سال‌ها پنهان شوند و به‌طور‌کلی بدون درد هستند، مگر این‌که در کانال کیستیک گیر کرده باشند، دکتر برنت توضیح میدهد. نتیجه درد کولیک و دردی که در دوره‌ها رخ میدهد، می‌باشد.
زخم معده و درد خفیف، سوزش درد شکم
با خوردن یا مصرف آنتی‌اسیدها کاهش مییابد؛ این، علائم مشخصی از زخم معده، همراه با التهاب، ضعف اشتها و کاهش وزن است. خم‌های گوارشی، یا زخم‌ها بر روی پوشش معده یا روده کوچک شما، سالانه نیمی‌از می‌لیون آمریکایی را تحت تأثیر قرار میدهند و با وجود این‌که شما احتمالا شنیده‌اید، این دردها به دلیل استرس ایجاد میشوند در عوض، می‌‌توانید یکی از دو عامل اصلی را هلیکوباکتر‌پیلوری یا یک باکتری که باعث آسیب به مخاطی معده و یا سوء مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند آسپرین و ایبوپروفن شود، سرزنش کنید؛ یک آزمایش خون معمولی میتواند تشخیص دهد که باکتری وجود دارد.
دیورتیکولیت: درد ناگهانی در ناحیه پایین سمت چپ شکم
اگر این درد شکم به همراه گاز اتفاق می‌‌افتد، ممکن است دیورتیکولیت را نشان دهد که التهاب کیست کوچک در روده بزرگ شما به نام دیورتیکولا است. این، یک اختلال ژنتیکی بسیار رایج در میان افراد مسن است. حداقل یک سوم جمعیت ایالاتمتحده آن را در سن 60 سالگی تجربه میکنند با این‌حال، تنها 10 تا 20 درصد افراد مبتلا به علائمی مانند: نفخ بیش از حد، درد شکمی، گرفتگی و یبوست اصلطلاحا انگار در دل آن‌ها رخت می‌‌شورند؛ این اغلب نتیجه فیبر زیاد در رژیم غذایی شما است.
آپاندیسیت:درد شدید در سمت راست پایین شکم
این نوع درد شکم میتواند آپاندیسیت باشد، به‌خصوص اگر شما دارای تب پایین هستید، قادر به خروج هوا نیستید، احساس برونشیت یا اسهال دارید، اگر آپاندیسیت دارید، احتمالا درد هر زمان که حرکت می‌‌کنید، هنگام نفس‌های عمیق، سرفه، یا عطسه افزایش مییابد، و فشار بر روی این منطقه درد شما را افزایش میدهد. آپاندیسیت، زمانی‌که آپاندیس ملتهب میشود و پر اغلب از عفونت اتفاق می‌‌افتد. طبق گفته مؤسسه ملی بهداشت، درمان این بیماری دردناک یکی از عمل‌های اصلی اورژانس داخلی در کشورهای پیشرفته است؛ در اغلب موارد آپاندیس شما قبل از ترکیدن باید برداشته شود.
هر زمان‌که دچار دل‌درد می‌‌شویم اول از همه به فکر سوء‌هاضمه، نفخ، یبوست یا مسمومیت غذایی می‌‌افتیم! غافل از این‌که درد در هر منطقه از شکم میتواند علل و راه‌های درمانی بسیار متفاوتی داشته باشد. از یک نفخ یا کرامپ ساده گرفته تا سنگ کلیه، پانکراتیت، عفونت‌های مثانه، آپاندیسیت، بیماری‌های کیسه صفرا، مشکلات کبدی و حتی سکته قلبی همگی میتوانند دردهای شدید یا خفیفی را در بخش‌های مختلف شکم ایجاد کنند.
درد در هر جای شکم نشانه چیست؟
حالا به بررسی علت دردهای شکمی با توجه به موقعیت درد در شکم می‌‌پردازیم، در حقیقت علت دل‌دردها همان است که در بالا گفته شد اما این‌بار با نشانی محل درد می‌‌خواهیم شما را راهنمایی کنیم تا زمانی‌که بخش خاصی از شکم‌تان دچار درد شد متوجه علت شوید.
درد شکم در بالای ناف و
زیر دنده‌ها
بعضی وقت‌ها سکته‌های قلبی
با درد در این ناحیه خود را نشان میدهند؛ به‌خصوص اگر سن فرد بالا باشد و علائم دیگر
سکته مثل تعریق سرد، تهوع و استفراغ نیز وجود داشته باشند. درد شکم در بالای ناف و زیر دنده‌ها عموما
با راه رفتن تشدید میشود و با استراحت و مصرف قرص زیر زبانی بهبود نمی‌‌یابد. دقت
داشته باشید که سکته قلبی فقط باعث انتشار درد به این ناحیه میشود و به هیچ عنوان
لمس این نقطه موجب درد نمی‌شود.
درد شکم در قسمت بالا سمت راست
یکی از علل رایج این دردها سنگ‌ها و بیماری‌های کیسه صفرا و مشکلات کبدی هستند که همگی از عوامل درد در این ناحیه به‌‌شمار می‌‌آیند. دردهای کیسه صفرا ممکن است به شانه راست هم انتشار پیدا کنند و برعکس دردهای پانکراس با دراز کشیدن بهتر میشوند و با خم شدن بیشتر میشوند. باید بدانید که گاهی به‌ندرت بیماری‌های نیمه تحتانی ریه راست هم میتوانند در این قسمت از شکم یعنی قسمت بالا سمت راست درد ایجاد کند.
درد شکم سمت راست
سنگ کیسه صفرا علت درد قسمت بالا راست شکم است.
درد شکم در قسمت بالا چپ
از آنجا که معده در این منطقه قرار دارد، بیماری‌های مربوط به آن مثل زخم معده میتوانند موجب درد در سمت چپ و بالای شکم شوند. یکی دیگر از علل درد در قسمت چپ سمت بالای شکم بزرگ شدن طحال است؛ طحال نیز در این منطقه قرار دارد بنابراین اگر بزرگ شود یا در آن آمبولی ایجاد شود باعث بروز درد خواهد شد.
درد شکم در قسمت پایین سمت راست
دردی که هر کسی باید با احساس آن فورا به پزشک مراجعه کند؛ شایع‌ترین علت درد در این ناحیه آپاندیسیت است اما باید توجه داشته باشید که درد آپاندیس در 24 ساعت اول معمولا دور ناف است و سپس به قسمت سمت راست و پایین شکم منتقل میشود. یکی دیگر از علل درد در این ناحیه مکل روده بزرگ است؛ در این ناحیه از شکم قسمتی از روده بزرگ به نام سکوم قرار دارد بنابراین هر نوع اختلال در آن میتواند باعث درد در این منطقه شود.
درد در قسمت پایین شکم سمت چپ
درد در این ناحیه میتواند ناشی از بیماری دیورتیکولیت (بیرون‌زدگی مخاط جدار روده بزرگ) باشد که بر اثر یبوست یا بیماری‌های زمینه‌ای ایجاد میشود. باید بدانید که این وضعیت قابل درمان است ولی درصورتی‌که درمان نشود ممکن است عود کند. از علائم آن هم میتوان به درد شکم همراه با دل‌پیچه، تب، تهوع و حساسیت به لمس در ناحیه بیرون‌زدگی مخاط روده اشاره کرد. درمان آن در موارد خفیف، تغییر رژیم غذایی و استفاده از مواد ملین است. در موارد شدیدتر هم ممکن است نیاز به استراحت، دارو و جراحی وجود داشته باشد.
اختلالات و سنگ‌های کلیه میتوانند باعث دردهای کولیکی در این دو منطقه شوند؛ دردی که در ابتدا تشدید‌شونده است و پس از رسیدن به نقطه اوج، ناگهان قطع میشود. این درد معمولا به کشاله ران یا حتی بیضه‌ها هم انتشار پیدا می‌‌کند. در این‌صورت فرد باید مایعات فراوان و مسکن‌های خوراکی مصرف کند. ولی گاهی اوقات درد آن‌قدر شدید است که مجبور می‌‌شویم از مسکن‌های وریدی استفاده کنیم. همچنین این افراد باید فعالیت فیزیکی زیادی داشته باشند و ورزش‌های پرشی انجام دهند تا سنگ‌شان دفع شود.
علت درد شکم در قسمت دور ناف
درد در این ناحیه میتواند به دلیل مسمومیت‌های غذایی و التهاب‌های ویروسی یا باکتریایی روده باریک ایجاد شود؛ دردهایی که معمولا مبهم هستند و اغلب کم و زیاد میشوند و با تهوع، استفراغ و اسهال همراه هستند. توجه داشته باشید که چنانچه اسهال خونی و همراه با تب باشد و بعد از 48 ساعت رو به بهبود نرود فرد باید حتما بستری شود.
علت درد شکم در قسمت پایین ناف
در خانم‌ها دلیل شایع درد در این ناحیه التهاب مثانه، عفونت سیستم ادراری و التهاب دستگاه تناسلی است. همچنین تخمک‌گذاری در روز چهاردهم سیکل ماهانه نیز میتواند باعث درد زیر ناف شود. در همین ناحیه یک تا دو روز قبل از قاعدگی هم ممکن است درد ایجاد شود که با علائم دیگری چون بی‌حوصلگی و درد سینه همراه است. به مجموعه این علائم PMS یا سندرم قبل از قاعدگی گفته میشود.
درد شکم زیر ناف
التهاب مثانه، عفونت سیستم ادراری و التهاب دستگاه تناسلی علت درد شکم پایین ناف.
چه زمانی برای دردهای شکمی‌‌حتما باید به پزشک مراجعه کنیم؟
ـ اگر دردتان شدید و ناگهانی است و در عملکردتان مشکل ایجاد کرده است.
ـ در صورتی‌که درد شکم همراه با درد شکم، تب، تهوع، استفراغ، اسهال شدید، اسهال خونی و تنگی نفس دارید.
ـ چنانچه درد شکم مداوم و بی‌وقفه است و بیشتر از 24 ساعت طول کشیده، به‌خصوص اگر بالای 50 سال دارید.
ـ در وضعیتی که شکم سفت شده است و قادر به اجابت مزاج نیستید.