
عاطفه میرافضل
هرسال در دومین جمعه مهرماه،
اهالی شهر کاشان و روستاهای اطراف، در مشهد اردهال جمع میشوند تا در مراسمی با نام
قالیشویان که نمادی از شستن خون سلطانعلیبنمحمدباقر است، شرکت کنند. آنها در این
مراسم، چوبهایی را در دست دارند که با آن قالی را در چشمه میشورند و به صحن حرم باز
میگردانند.
این آیین سنتی که بیش از هزار سال قدمت دارد هر سال مطابق با زمان شهادت امامزاده
سلطانعلی فرزند بلافصل امام محمدباقرعلیهالسلام برگزار میشود. بهطورمعمول
از نهم تا پانزدهم در میان کاشانیها به جمعه «جار» یا روز فراخوانی مردم به مراسم
قالیشویی معروف است.
يك هفته پيش از مناسك قالي شويان، معمولا در نخستين جمعه از فصل پائيز، مراسم جار در
كاشان بر گزار ميگردد. اين جمعه كه در ميان كاشانيها به جمعه جار معروف است، روز
فراخواني مردم به مراسم قاليشويي در مشهد اردهال است.
امامزاده سلطانعلیبنمحمدباقرعلیهالسلام
که یکی از چهار امامزاده معلومالنسب و دارای تاریخ مستند در ایران است که
مطابق روایتهای تاریخی در سال۱۱۳
هـجریقمری بنا به درخواست دوستداران اهلبیت از اهالی چهل حصاران و فین کاشان به
این منطقه هجرت کرد و در سال ۱۱۶هجری
همراه با ۱۰۰تن از یاران باوفای
خود در جنگ با حاکم وقت به شهادت رسیدند. مردم آن زمان و دوستدار اهلبیت، پیکر
مطهر این امامزاده و یارانش را از قتلگاه به مکان فعلی حرم مطهر در اردهال منتقل
کرده و در محلی که وصیت فرموده بود به خاک سپردند.
بر این اساس در دومین جمعه
از مهرماه هر سال عاشقان اهل بیتعلیهمالسلام در ابتدا با حضور در ضریح
مطهر امامزاده سلطانعلیبنمحمدباقرعلیهالسلام، این مکان را با گلاب
ناب قمصر کاشان شستوشو میدهند و سپس آیین قالیشویان آغاز میشود.
در واقع انجام مراسم قالیشویان
نماد شستشوی فرشی است که به هنگام شهادت، بدن مطهر امامزاده را در آن پیچیده بودند
و اهالی فین کاشان در مراسم خاصی چوب به دست و حسین، حسین گویان یکی از فرشهای
صحن مطهر امامزاده را با انتقال به نهر آب شاهزاده حسین شستشو داده، سپس به
متولیان امامزاده تحویل میدهند.
قالیشویان که تنها مراسم
سنتی مذهبی است و این مراسم سال ۲۰۱۲ میلادی در فهرست میراث فرهنگی و معنوی
یونسکو به ثبت رسیده است.