
معصومه تاوان
شب است و راحله برای چهارمین بار از خواب بیدار شده، نمیداند چرا ولی جدیدا شبها مدام از خواب بیدار میشود و آنقدر سر جایش وول میخورد که دیگر حال و حوصلهاش بهم میریزد و اعصابش خرد میشود. توی رختخواب که هست برنامههای فردایش را مرور و یکییکی برای خودش لیست میکند. خرید نان، آب دادن باغچه، تمیز کردن زیرزمین و مرتب کردن گلخانه و خودش بهتر از همه میداند که نه زیرزمین به تمیز کردن احتیاج دارد نه گل خانه، فقط برای پر کردن وقتش است. دوست ندارد بیکار بماند. بیکار که مینشیند مدام فکرهای ناجور به سراغش میآیند. فکر بیماری، بدبختی و گرفتاری بچه ها و خیلی چیزهای دیگر که اصلا دوست ندارد به آنها فکر کند.
ـ فردا باید زنگ بزنم به منیژه.
و دلش غنج میرود از صحبت کردن با نوه کوچکش. خانه منیژه دور است و هفتهای یکبار او را میبیند؛ یا خودش میرود آنجا یا آنها میآیند خانهاش. منیژه کمی عصبی و زود جوش است. دامادش ساختوساز مسکن داشت و چند وقتی است که ورشکست شده. از دست طلبکارها مدام جا عوض میکنند و جابهجا میشوند. دلش برای منیژه میسوزد ولی کاری از دستش بر نمیآید. بدهیهای شوهرش آنقدر زیاد است که طلاها و خانه نقلی منیژه هم برای آنها کاری نمیتواند انجام دهد. فکر اینکه منیژه در جوانی باید اینطور سخت زندگی کند، غصهدارش میکند. منیژه دختر بزرگش است.
میرود توی حیاط و مینشیند روی تخت. هیچ صدایی از توی کوچه شنیده نمیشود. همه جا سکوت است و سکوت دوباره او را میبرد توی فکر دختر دومیاش محبوبه. شوهرش اعتیاد دارد. راه به راه میرود کمپ و دوباره که برگشت همان آش و همان کاسه. دخترش عاشق شوهرش شده بود، همکار بودند. زندگی آرامی داشتند. مهر ومحبتشان بین همه زبانزد بود. راحله همیشه فکر میکرد در بین این چهار بچهاش محبوبه از همه خوش بختتر است ولی نشد.
بچه اولش که به دنیا آمد 17 سالش بود. شوهر خدا بیامرزش اسم خالهاش را گذاشت روی بچه. تپل بود و صورت گوشت آلودی داشت، به یک سال نکشیده دومی هم به دنیا آمد. آن هم دختر بود ولی برای شوهرش مهم نبود. عاشق بچه بود و دختر و پسر بودنش اصلا اهمیتی نداشت. اسمش را گذاشت محبوبه. برای بار سوم که حامله شد دل توی دلش نبود. میترسید این یکی هم دختر شود و با اینکه میدانست برای شوهرش خیلی مهم نیست ولی بدش نمیآمد که سومی دیگر پسر باشد. پسر بود، ولی بیشتر از سه ماه زنده نماند. سرخک گرفت و مرد. او را توی حیاط خانه خانمجان که خیلی بزرگ بود و سر و تهش را نمیشد فهمید، دفن کردند. یک هفته تمام از اتاق بیرون نیامد و اشک ریخت ولی دست آخر با توپ و تشر شوهرش و نصیحتهای مادرش داغش را روی دلش سبک کرد و زندگی را از سر گرفت. چهارمین بار که باردار شد باز هم دختر شد. اسمش را گذاشتند مهسا و پنجمی را مینا. کار به ششمی و هفتمی نرسید چون دکتر دوباره حامله شدن را برای راحله قدغن کرده بود و پسردار شدن دیگر رفت قاطی محالات.
راه افتاد توی اتاقها. درها را یکییکی باز و به اتاقهای خالی نگاه میکند. به تختهای مرتب و رویه کشیده شده، به قفسهها، به کمدهای خالی و... اتاقها مال دخترها بود حالا هم هر وقت که میآیند، توی اتاق خودشان میمانند. اتاقها دوتا دوتا برای دخترهاست. منیژه و محبوبه با هم ومهسا و مینا هم با هم. اتاق خودش و حاجی هم که دورتر و کوچکتر از همه کنار پذیرایی، حاجی خودش اتاق را ساخت و از پذیرایی جدا کرد.
نشست روی تخت مینا و مهسا. مهسا آرایشگر است. صب تا شب کار میکند. همیشه بوی رنگ میدهد. شوهرش گلایه دارد از زیاد کار کردنش ولی به گوش مهسا نمیرود و باز هم کار خودش را میکند. راحله از کم محبتی مهسا به شوهرش و عاقبتش میترسد. میترسد خدایی نکرده دامادش به سرش بزند و... قلبش از این فکر به درد میآید و تنش گر میگیرد. دستپاچه میشود و میدود سمت تلفن که به دخترش زنگ بزند و برای صدمین بار نصیحتش کند ولی یادش میآید ساعت از سه نیمهشب گذشته است. همانجا متوقف میشود. با خودش میگوید:
ـ کاش این بچم هم یه میوهای داشت اونوقت اینطور خودشو غرق کار نمیکرد.
دمر روی تخت میافتد و سرش را فرو میبرد میان لطافت پتو. میدانست کار مهسا با بچه و اینها هم درست نمیشود. اصلا مهسا اخلاقش همینطور است. سردمهر است و دیرجوش. مینا آخرین بچهاش دانشجو است. مامایی میخواند توی شهر دیگری. مهربان است و دلسوز ولی حیف که شانس ندارد. دوبار نامزد کرده و بهم خورده است. چند وقتی است که افتاده به سرش برای ادامه تحصیل برود خارج از کشور. راحله دوست ندارد او به غربت برود. میترسد از اینکه دیگر او را نبیند. عمرش قد ندهد و همانطور دستش از قبر بیرون بماند. چند وقتی است شوهر خدا بیامرزش را مدام توی خواب میبیند و با خودش فکر میکند شوهرش آن دنیا انتظارش را میکشد.
بلند میشود. صدای اذان مسجد توی محله پیچیده. راه میافتد سمت آشپزخانه که وضو بگیرد. نمیداند چرا خوابش نمیبرد و اینقدر بیخوابی به سرش میزند؟ میداند دوباره تمام فردا را کسل است و بیحال. رگ خوابش مدتهاست گم شده.