«حبیب»
مرضیه ولی‌حصاری ـ مریم جهانگیری زرگانی
دو امدادي واژه آشنايي براي بيشتر افراد است، رشته ورزشي که در آن چهار نفر شرکت مي‌کنند و هر کدام به تنهايي وظايف خود را انجام مي‌دهند اما هدفشان آن است تا دست به دست هم داده و به يک نتيجه واحد که همان پيروز شدن در مسابقه است برسند. داستان نيز اصولا به صورت انفرادي نوشته مي‌شود و تقسيم کردن و نوشتن داستان توسط چند نفر کار ساده‌اي به نظر نمي‌رسد اما همين ويژگي مي‌تواند به جذابيت نوشته شدن يک داستان امدادي کمک کند. نويسندگان خوب مجله زن روز هر از گاهي دست به قلم مي‌شوند و داستاني امدادي خلق مي‌کند تا خوانندگان مجله از اين شيوه نگارش هم بهره ببرند. داستان زير يک داستان امدادي است که توسط «مريم جهانگيري‌زرگاني» و «مرضيه ولي‌حصاري» نوشته شده که قرار است چند هفته با آن همراه باشيم. اميدواريم از خواندن آن لذت ببريد.
خلاصه داستان
سال‌ها گذشته و ميلاد حالا دانشجويي انقلابي است. روزهاي بهمن 57 است. در حين درگيري‌هاي داخل شهر ميلاد متوجه مي‌شود که مردم به سمت زندان‌ها رفته‌اند تا زنداني‌هاي سياسي را آزاد کنند. ميلاد هم به اميد پيدا کردن حبيب راهي زندان قصر مي‌شود. از آن طرف حبيب هم در داخل زندان منتظر يک اتفاق بزرگ است. بالأخره پس از درگيري‌ها مردم موفق مي‌شوند زندان را تسخير کنند و زندانيان را آزاد کنند و پس چند سال حبيب و ميلاد همديگر را پيدا مي‌کنند.
و اينک ادامه داستان...
قسمت ششم
مرضيه ولي‌حصاري
پله‌ها را دو تا يکي بالا مي‌روم. بيشتر بچه‌ها در حال جمع‌کردن وسايلشان هستند. کل گردان ترخيص شده‌اند. به طبقه سوم که مي‌رسم نفسم به شماره افتاده. داخل اتاق را نگاه مي‌کنم. خبري از حبيب نيست. جمالي آنجا نشسته و سرش به کار خودش گرم است و اصلا من را نمي‌بيند.
ـ سلام برادر جمالي، يه نگاهي هم به زير پاتون بندازيد!
ـ به‌به سلام‌عليکم آقا‌ميلاد. بفرما تو! چرا جلوي در وايسادي؟
ـ حاج‌حبيب کجاست؟ بچه‌ها گفتن تو اتاقشه؟
ـ بود تا يک ربع پيش، رفت حسينيه نماز بخونه... گفت زود برمي‌گرده. بيا بشين تا بياد.
پوتين‌هايم را درمي‌آورم و کنار جمالي مي‌نشينم. جمالي برايم يک ليوان چاي مي‌ريزد.
ـ مي‌گم برادر جمالي تو گرماي تيرماه کي چايي مي‌خوره، يه شربتي، کمپوتي...
ـ والله من و حاجي فقط چايي مي‌خوريم. شربت و کمپوت اين‌جاها پيدا نمي‌شه.
ليوان داغ چايي را جلوتر مي‌کشم تا دست جمالي را رد نکرده باشم.
ـ چه خبرا؟ اين حاج‌حبيب که به ما اطلاعات نمي‌ده. يه مدت دلم گرفته همش با خودم فکر مي‌کنم چرا بايد سه منطقه استراتژيک را به همين راحتي از دست بديم. باورکن اگر فاو و شلمچه، سد دربندي را مي‌دادن دست ما نمي‌ذاشتيم يک وجبش رو هم ازمون پس بگيرن. جواب خون شهدا رو کي ميده؟
ـ چي بگم والله. حرفت درسته.
بعد سرش را کمي جلوتر مي‌آورد و آرام مي‌گويد:
ـ من حس مي‌کنم از قصد ازمون پشتيباني نشد و ما رو نفرستادن اون مناطق.
ـ يعني چي؟
ـ يعني داره بوي خيانت مياد.
جمالي برمي‌گردد سر جايش و دوباره مشغول برگه‌هايش مي‌شود. کمي دمق مي‌شوم. از حبيب هم خبري نيست. چاي را که حالا کمي خنک شده سر مي‌کشم و بلند مي‌شوم.
ـ از حاجي خبري نشد. من بيشتر از اين مزاحمت نشم. ميرم حسينيه پيداش مي‌کنم. امري نداري با من؟
ـ يه زحمت دارم. اگر سختت نيست سر راه اين نامه رو هم بده تعاون.
دستم را روي چشم‌هايم مي‌گذارم.
ـ چه زحمتي. به روي چشم.
نامه را از جمالي مي‌گيرم و راه مي‌افتم. دوباره بايد پله‌ها را پايين بروم. امان از دست اين حبيب که يک جا بند نمي‌شود. اما بد هم نيست، دوست دارم تا قبل از رفتن سري به حسينيه بزنم. سلانه‌سلانه به سمت تعاون راه مي‌افتم. ذهنم با حرف‌هاي جمالي به‌شدت مشغول شده است. هشت سال از اين جنگ نابرابر گذشته. اين‌همه شهيد و اسير و مفقودالاثر. آيا واقعا امام قطع‌نامه را قبول مي‌کند. هنوز گيجم که با صداي سعيد به خودم مي‌آيم.
ـ کجا ميري داداش ميلاد؟ مگه با بچه‌ها نرفتي شهر؟
به سعيد نگاه مي‌کنم که تازه از حمام بيرون آمده و حوله‌اي را دور سرش پيچيده. خنده‌ام مي‌گيرد. شبيه هندي‌ها شده.
ـ اين چه قيافه‌ايه! شبيه مهاراجه‌هاي هندي شدي.
ـ از حمام اومدم گفتم سرم رو بپوشونم سرما نخورم!
ـ آخه نابغه تو اين گرما کي سرما مي‌خوره که تو دومي‌اش باشي؟
ـ نگفتي! مگه با بچه‌ها نرفتي شهر؟ نمي‌خواستي براي نامزدت سوغاتي بخري؟
چشم‌هايم را برايش گرد مي‌کنم.
ـ چرا حرف درمياري سعيد! نامزد کجا بود. ما تازه رفتيم خواستگاري.
سعيد حق‌به‌جانب به سمتم مي‌آيد. دستش را روي شانه‌ام مي‌گذارد و با چشم و ابرو مي‌گويد:
ـ خب حالا چرا ناراحت مي‌شي؟ مگه نگفتي جوابشون مثبته. خب اين يعني نامزد کردي ديگه.
دستش را از روي شانه‌ام مي‌اندازم و چپ‌چپ نگاهش مي‌کنم.
ـ راستي ميلاد! بچه‌ها ميگن يه قطار فردا از انديمشک ميره تهران. اگه تو هم مي‌آيي رأس ساعت ده بايد راه‌آهن باشي.
ـ شنيده بودم خودم. فعلا اگر کاري نداري من برم تعاون اين نامه رو بدم.
ـ يا علي داداش ان‌شاءالله مي‌بينمت.
به سمت تعاون پادگان راه مي‌افتم. هنوز آنجا نرسيده دلم مي‌گيرد. بايد نامه را زودتر تحويل بدهم و بروم دنبال حبيب.
حسينيه خلوت است. تنها پوتين‌هاي حبيب در جاکفشي خودنمايي مي‌کند. وارد مي‌شوم. چشم مي‌گردانم. حبيب گوشه‌اي ايستاده و نماز مي‌خواند. صداي جيک‌جيک گنجشک‌ها تمام فضاي حسينيه را پر کرده است. آرام گوشه‌اي مي‌نشينم تا نمازش تمام شود. همان‌طور که قنوت گرفته نگاهش مي‌کنم. موهايش جوگندمي شده. کمي هم چين‌وچروک به پيشاني‌اش افتاده. احساس مي‌کنم خيلي دوستش دارم. تمام زندگي‌ام را مديون اين مرد هستم. به سجده که مي‌رود، ناخودآگاه چشمم به کف پاهايش مي‌افتد. دلم هري مي‌ريزد. هنوز رد کابل‌هاي شکنجه‌گران ساواک کف پاهايش خودنمايي مي‌کند. سلام مي‌دهد و دوباره به سجده مي‌رود. دوباره عذاب وجدان مي‌گيرم. از سجده که بلند مي‌شود مي‌گويم:
ـ قبول باشه حاجي. نماز چه وقتِ مي‌خوني؟
ـ سلامت کو آقا معلم!؟
ـ ببخشيد، عرض سلام و ادب خدمت فرمانده بزرگ اسلام حاج‌حبيب انصاري!
ـ عليک‌سلام. حالا خودتو لوس نکن. پاشو بيا جلوتر چشمم به جمالت روشن بشه.
بلند مي‌شوم و به سمت حبيب مي‌روم. طبق معمول هميشه آغوشش را برايم باز مي‌کند.
ـ چطوري داداش خبري ازت نيست؟ بيست و چهار ساعت بيشتره نديدمت.
ـ هستم داداش زير سايه‌ات.
کنار هم روي زمين مي‌نشينيم. حبيب تسبيحش را مي‌گرداند. نگاهم به باند چرک‌مرد شده دستش مي‌افتد.
ـ نرفتي پانسمان دستت رو عوض کني؟ از دست تو! عفونت مي‌کنه کار دستت ميده ها.
حبيب نيشخند مي‌زند.
ـ شما الان دکتري يا معلم؟
ـ اذيت نکن حبيب. تو رو خدا فکر خودتم باش.
ـ من خودم يه پا دکترم ها. فقط مدرک ندارم. ناراحت نباش عفونت نمي‌کنه. حواسم بهش هست. خودم امروز باندشو عوض مي‌کنم. سرم گرم کارهاي ترخيص بچه‌ها بود يادم رفت. حالا پاشو بريم با حاجي‌صالحي کار دارم. توي راه با هم حرف مي‌زنيم.
دنبال حبيب راه مي‌افتم. حبيب جلوي در زانو مي‌زند تا پوتين‌هايش را بپوشد.
ـ مي‌گم حيف شد درس‌ات رو ادامه ندادي حبيب!
ـ مي‌خواستم ولي نشد. اين صدام خدانشناس نذاشت ديگه. ما رو گسيل کرد سمت جبهه.
بند پوتينم را محکم مي‌بندم. حبيب نگاهي به حسينيه مي‌اندازد و آهي بلند مي‌کشد و راه مي‌افتد سمت مقر فرماندهي. سعي مي‌کنم پابه‌پايش راه بروم.
ـ ميلاد بالأخره چيکار مي‌کني؟ ميري سمت سيستان و بلوچستان واسه معلمي؟
ـ احتمالا ميرم. خيلي دوست دارم تو مناطق محروم درس بدم. اگه بتونم مامان رو راضي کنم. دعا کن رضايت بده. اگه بتونم راهيش کنم برگرده پيش خانواده حاج حيدر خيالم راحت ميشه. ايشالا عروسي محبوبه و نوه حاج حيدر سر بگيره. محبوبه که بره شيراز شايد مادرم هم راضي بشه. اون‌طوري منم ميرم پي دانش‌آموزهاي مناطق محروم.
ـ ان‌شاءالله درست ميشه.
نزديک مقر که مي‌رسيم حبيب اشاره مي‌کند همان‌جا بايستم و خودش داخل مي‌شود. چند دقيقه بعد محمدرضا يزدي هم از راه مي‌رسد. سلام مي‌کنم. جوابم را با لبخند مي‌دهد و وارد مقر مي‌شود. تازه از پدافند برگشته‌ايم. هنوز احساس خستگي مي‌کنم. براي همين گوشه‌اي مي‌نشينم تا حبيب بيايد. انتظارم زياد طول نمي‌کشد. حبيب درحاليکه دستان محمدرضا يزدي را در دست دارد خارج مي‌شود. نمي‌دانم چه مي‌گويند که هر دو لبخند مي‌زنند. حبيب به طرفم مي‌آيد و مي‌گويد:
ـ بريم داداش!
باز هم با سرعت قدم برمي‌دارد. لحظه‌اي مي‌ايستد و به من نگاه مي‌کند.
ـ ميلاد برگه ترخيصت رو گرفتي؟
ـ آره ظهر گرفتم. بچه‌ها ميگن فردا يک قطار از انديمشک ميره تهران. بيشتر بچه‌ها با همون قطار برمي‌گردن. ما هم مي‌تونيم با همون بريم.
حبيب برمي‌گردد با تعجب نگاهم مي‌کند.
ـ بريم؟
ـ آره ديگه مگه تو نمياي؟
ـ نه! من چند روز ديگه مي‌مونم. رسيدي تهران يه سري هم به ميثم و مقداد بزن.
خيره به حبيب نگاه مي‌کنم. سعي مي‌کنم دلخوري‌ام را در صدايم نشان دهم.
ـ پس‌فردا عقد‌کنون محبوبه هست. تو حکم برادر بزرگ‌ترش رو داري. يعني نمي‌خواي بياي؟
حبيب سرش را پايين مي‌اندازد. مي‌خواهد شرمندگي را در چشمانش نبينم.
ـ باور کن نمي‌تونم بيام. خدا حفظ کنه مادر و حاج حيدر رو. تو هم که هستي. حالا نبودن من اون‌قدرها هم مهم نيست.
حسابي عصباني مي‌شوم. نزديک‌تر مي‌روم. حبيب سرش را بلند مي‌کند و به چشمانم نگاه مي‌کند.
ـ اصلا من و محبوبه هيچ. همه گردان ترخيص شدن. تو واسه چي مي‌خواي بموني؟ به خدا زن و بچه‌هات گناه دارن. فهيمه‌خانم مگه گناه کرده با تو ازدواج کرده؟ هفت سال که زندان بودي اون بيچاره به پات نشست. حالا هم که از وقتي جنگ شروع شده چسبيدي به جبهه. خدا رو خوش نمياد دو تا بچه رو انداختي سرش تک و تنها بزرگ کنه. نمي‌گم جبهه رو ول کن. تو هم مثل بقيه حداقل برو بهشون سر بزن. الان چند ماهه نرفتي خونه؟ باور کن داري تن دايي‌خليل خدابيامرزت رو توي گور مي‌لرزوني.
حبيب مستأصل مي‌شود. احساس مي‌کنم توانسته‌ام تحت تأثير قرارش دهم. تسبيحش را محکم ميان انگشتانش فشار مي‌دهد و بعد راه مي‌افتد و مي‌رود. انگار نه انگار که من آنجا ايستاده‌ام. صدايش مي‌کنم.
ـ حاجي با شما بودم ها!
ـ بيا ميلاد کار دارم. واسه هر کاري که نيابد بهت توضيح بدم. حالا تو فردا برو راه‌آهن. منم يه فکري مي‌کنم. شايد هم اومدم.
مي‌دانم مي‌خواهد من را از سر باز کند.
مريم جهانگيري زرگاني
آفتاب داغ صبحگاهي چادرش را روي پادگان دوکوهه پهن کرده بود و نويد روزي گرم و طاقت‌فرسا را مي‌داد. از همان ساعات ابتدايي صبح اردوگاه به جنب‌وجوش افتاده بود. روز قبل برگه‌هاي ترخيص و بليط‌هاي قطار به رزمنده‌ها تحويل داده شده بود. گردان عمار تجهيزات نظامي‌اش را تحويل داده بود و آماده برگشتن به خانه و کاشانه خود بود. در اتاق فرماندهي اما اوضاع طور ديگري بود. همه فرماندهان جمع بودند. سکوت سنگيني بر جمع حاکم بود و به نظر مي‌رسيد حادثه بزرگي رخ داده است. غلامرضا صالحي، قائم‌مقام لشکر 27 محمد رسول‌الله دستش روي نقشه بود و آرام و شمرده توضيح مي‌داد:
ـ ساعت 4 صبح حمله رو شروع کردن. روستاهاي مرزنشين بمباران شيميايي شده.
انگشتش روي نقشه به حرکت درآمد.
ـ مهران، موسيان، نهرانبر، چنگوله، زبيدات، شرهاني، عين‌خوش... هدفشون محاصره روستاهاي اين منطقه و تسلط به جاده دهلران ـ مهران و دهلران ـ انديمشک هست. الان ما چند تا مشکل داريم. اول اين‌که تمام روستاي اين منطقه محاصره شده، مردم فقط مي‌تونن برن سمت شمال دهلران که کوهستاني و صعب‌العبور هست. دوم اين‌که بعثي‌ها برسن به دشت‌عباس و از تنگه‌ابوقريب رد بشن، کار تمام. خوزستان سقوط مي‌کنه!
حبيب گفت:
ـ معلومه تدارک يه حمله حساب شده رو ديدن. از اين‌طرف حمله مي‌کنن، از اون طرف مي‌خوان ما رو بکشونن پاي ميز مذاکره!
محمدرضا يزدي فرمانده گردان عمار گفت:
ـ دقيقا! مي‌خوان ما شکست‌خورده اين جنگ باشيم.
بعد از صالحي پرسيد:
ـ خب... حالا برنامه چيه؟
صالحي عميق نفس کشيد.
ـ آقاي رحيم صفوي به من گفتن گردان عمار رو که الان در دسترس‌ترين نيروي‌هاي ما هستن، بفرستيم ابوقريب.
مسئول تدارکات فوري گفت:
ـ اين بچه‌ها دارن ميرن مرخصي. يه عده‌شون اصلا رفتن. بعدشم اينا تازه از خط پدافند برگشتن، خسته‌ان...
صالحي دستش را بالا آورد.
ـ مي‌دونم... مي‌دونم حاجي‌جان... ولي چاره چيه؟ اون جلو مردم غيرنظامي دارن قتل‌عام ميشن. خوزستان در خطره... اگه خوزستان بيفته دست صدام کل هشت سالي که جنگيديم، اون همه شهيدي که داديم... همه‌اش هدر ميره. دوست ندارم سرنوشت جنگ ايران مثل شکست‌خورده‌ها باشه، طاقت ديدن همچين روزايي رو ندارم.
يزدي سر تکان داد.
ـ خدايي نکرده خوزستان از دست بره، براي پس گرفتنش يه عملياتي در حد و اندازه کربلاي 5 بايد انجام بديم که توي اوضاع فعلي اصلا محالِ. اين‌طوري ميشه گفت صدام به همه آرزوهاش مي‌رسه!
مسئول تدارکات آه کشيد.
ـ منم همه اين چيزا رو مي‌دونم. ولي با اين مهمات و تدارکات کم، بدون عقبه توي اين گرما به دل بيابون بزنيم بچه‌ها از تشنگي و گشنگي تلف ميشن.
صالحي لبخند زد.
ـ ديگه ما تلاش‌مون رو مي‌کنيم. اميدمون به خداست.
چهره حبيب گرفته بود. آرام گفت:
ـ خدا بخواد صد نفر از ما حريف هزار نفر از اونا مي‌شيم. ان‌شاءالله تدارکات و پشتيباني هم مي‌رسه.
صالحي رو کرد به محمدرضا يزدي.
ـ شما لطف کنيد بچه‌هاي گردان رو، اونايي که هنوز هستن رو جمع کنيد و ماجرا رو براشون توضيح بدين. هيچ اجباري هم براي اومدن در کار نيست. هر کس کار مهمي داره که حتما بايد بره مرخصي، مي‌تونه بره. اين رو به همه بگو.
يزدي سر تکان داد.
ـ چشم حاجي... الان ميرم صحبت مي‌کنم.
حبيب ايستاده بود توي بالکن طبقه اول و از آن بالا محمدرضا يزدي را نگاه مي‌کرد که بلندگو به دست مشغول توضيح دادن ماجرا براي رزمندگان بود. نگاه‌ها مات و سرشار از ناباوري بود. انگار يزدي داشت شوخي مي‌کرد. صحبت‌هاي فرمانده جوان که تمام شد، جمعيت راه افتاد طرف ساختمان‌ها. کسي به فکر مرخصي نبود. همه مي‌خواستند آماده رفتن به منطقه عملياتي شوند. چشم حبيب ناگهان به ميلاد و چند نفر از دوستانش افتاد که ساک به دست خودشان را به جمع رسانده بودند. همين يک ساعت پيش بود که ميلاد با دلخوري آمده بود پيشش براي خداحافظي. پسر جوان تا آخرين لحظه براي اين‌که او را از ماندن منصرف کند، تلاش کرده بود. فوري راه پله‌ها را در پيش گرفت. دم ورودي ساختمان باهم روبرو شدند. حبيب گفت:
ـ هان ميلاد؟ تو اين جا چيکار مي‌کني؟
ميلاد يک دستش را به کمر زد.
ـ گفتن گردان عمار بايد برگرده. خبر حمله بعثي‌ها همه‌جا پيچيده. بيشتري‌ها دارن برمي‌گردن. منم همراهشون اومدم.
حبيب دست ميلاد را گرفت. پسر جوان را به گوشه‌اي کشيد.
ـ نگفتن که همه بايد برگردن، گفتن هر کي دوست داره.
ميلاد خنديد.
ـ آخ آخ... خوب شد گفتي. نگاه! رد طناب روي گردنم پيداست. از راه‌آهن تا اينجا کشون کشون آوردنم وگرنه تصميم خودم اين بود که برم مرخصي!
حبيب بالا را نگاه کرد و نفسش را تند بيرون داد.
ـ دست بردار مسخره! منظورم اينه که عقد خواهرت مهم‌تر از حضور توي جبهه‌‌ست.
ميلاد لب‌هايش را جمع کرد.
ـ اين از اون حرفاس که خودتم قبولش نداري داداش! اوضاع خرابه، دشمن داره پيشروي مي‌کنه سمت خوزستان. بعد عقد خواهرم مهم‌تره!؟ اون بدون منم مي‌تونه عروس بشه.
حبيب ساک ميلاد را کشيد.
ـ وقتي مي‌گم بايد برگردي بگو چشم! روي حرف برادر بزرگ‌ترت حرف نزن.
ميلاد پوزخند زد.
ـ من با چه رويي برگردم؟ همه دوستام مي‌خوان برن جلو، من برم خونه، گل بريزم روي سر عروس و دوماد؟!
حبيب نچي کرد و دست گذاشت روي شانه ميلاد.
ـ ميلاد جان...
سرش را جلو آورد.
ـ خودت مي‌گي اوضاع خرابه. داريم با دست خالي ميريم بجنگيم. سلاح سنگين ما آرپي‌جيه، مال اونا تانک. مي‌دوني اين يعني چي؟
ـ آره! يعني تن برابر تانک. يعني شايد زنده برنگرديم. اتفاقا به‌همين‌دليل نمي‌تونم برم مرخصي. وجدانم قبول نمي‌کنه.
ـ پسرجون، همه اميد مادر و خواهرت به تو هست. حالا تو يه نفر که نمي‌توني معجزه کني.
ميلاد که ديد حبيب دست‌بردار نيست شانه بالا انداخت.
ـ باشه، برمي‌گردم اما به شرطي که شما هم همراهم بيايي. اگه قبول کني همراهم بيايي، به حضرت عباس ديگه حرف موندن نمي‌زنم!
حبيب زل زد به ميلاد. نفسش را تند بيرون داد و مشغول جويدن لب‌هايش شد.
ـ شيطون مي‌گه يه جوري بزنمت بري هوا با برف سال ديگه بيايي پايين!
ميلاد خنديد.
ـ خوزستان که برف نمياد، اون بالا گم و گور مي‌شم ها!
حبيب بي‌اختيار لبخند زد. گفت:
ـ لااقل زنگ بزن خونه، خبر بده که برنمي‌گردي.
آسمان روستاي عين‌خوش غرق ستاره بود. رزمندگان گردان عمار در پهنه تاريک دشت مستقر شده بودند. سفره‌اي پهن بود و بساط شامي مختصر مهيا، نان و پنير و هندوانه. پيرمرد تدارکات‌چي بلند گفت:
ـ هندونه‌خورا بيان پاي سفره تا تموم نشده.
بچه‌ها دل و دماغ نداشتند. بادهاي سوزان تابستاني صورت‌هايشان را سوزانده بود. در سفره چيز دندان‌گيري نبود. تدارکات‌چي پير داد زد:
ـ هر کي نخوره فردا به خودش لعنت مي‌فرسته!
سعيد خوشمزگي‌اش گل کرد. گفت:
ـ عمو! ما داريم ميريم جنگ. يه کبابي، پلويي، حالا جهنم ضرر، يه کنسروي... آخه نون و پنير؟!
ميلاد به سفره اشاره کرد.
ـ بدبخت فردا شب همينم گيرت نمياد!
پيرمرد تدارکات‌چي سر تکان داد.
ـ آخ گفتي!
فرماندهان هم کنار رزمندگان شام مي‌خوردند. رزمنده جواني با دست به غلامرضا صالحي اشاره کرد.
ـ حالا ما هيچي. لااقل يه چيز درست و حسابي بدين فرمانده‌مون بخوره تا جون داشته باشه بجنگه. معلوم نيست فردا ديگه غذا گيرش بياد.
صالحي درحاليکه مي‌خنديد سر بالا انداخت.
ـ احتياجي نيست. خدا بخواد غذاي بعدي رو توي بهشت مي‌خوريم.
حبيب گفت:
ـ اووه... باريکلا! حاجي صالحي نوربالا ميزني ها!
يکي از رزمنده‌ها که نوحه‌خوان خوش‌ذوقي بود با لحن خواند:
ـ امشب شهادت‌نامه عشاق امضا مي‌شود، فردا ز خون عاشقان اين دشت دريا مي‌شود...
چند نفر ديگر همراهي‌اش کردند.
ـ امشب کنار يکدگر بنشسته آل مصطفي، فردا پريشان جمعشان چون قلب زهرا مي‌شود...
ميلاد قاچي هندوانه برداشت و از جا بلند شد.
ـ بابا عجب فضاي معنوي‌اي درست کردين... شهداي آينده! لطفا يادتون بمونه ما رو هم شفاعت کنيد.
توي دشت راه افتاد و خودش را در تاريکي شب پنهان کرد.
ادامه دارد...