سحر، دختر پر جنب و جوش
وسواس‌زدایی از مادر
سید مهدی طیار
تصویرساز: یاسمن امامی
چه شد که سحر هندوانه را کوبید به درخت و آش و لاشش کرد؟ چون به یاد یکی از استادانه‌ترین حرف‌های مدیریتی یکی از استادهایش افتاده بود:
- قفلی که کلید ندارد را بزن بترکان.
سحر هندوانه را که در حالِ از هم پاشیدن بود با احتیاط آورد و گذاشت وسط سفره. آبِ هندوانه شروع کرد به دریاچه‌شدن در سفره. مادر با چشم‌های درشت داشت این منظره باورنکردنی را تماشا می‌کرد. چنان شوکه بود که زبانش بند آمده بود. دایی و طاهره، یک نگاه‌شان به مادر بود و یک نگاه‌شان به هندوانه. سحر که از ابتکار عملش خرسند بود، با لبخندی شاهکارش را تماشا می‌کرد. اما از آن طرف، بابایی که خوابش را کرده بود و داشت سرحال می‌آمد، چشم‌هایش به هندوانه خیره بود؛ مثل یک جفت موشک که روی هدف قفل باشند.
- خب چرا معطلین؟ حیفه! داره آبش می‌ره.
بابایی خودش را کشاند پای سفره و بدون معطلی دست برد به هندوانه و دودستی شکاف بزرگ آن را چنگ زد و با آن دست به یقه شد و سرانجام از هم دریدش. چه منظره لذیذی! هندوانه مثل غنچه‌ای که شکفته باشد، جلوی چشم خودنمایی کرد و درخشش قرمز و خیسش، مثل مربایی تازه، هر دهانی را آب انداخت. خوب شد پارک خلوت بود.
بابایی با تقلایی دیدنی، یک تکه برای خودش کند و چنان نگاهش کرد که انگار جواهری سرخ و درشت از دل کوه استخراج کرده. بعد به نیش کشیدش. دایی که دید بابایی مجوز را صادر کرده، معطل نکرد. دست برد و تکه‌ای جدا کرد و در دستان مادر متحیر گذاشت. مادر ناخواسته گرفتش. نگاهش نشان می‌داد که از شدت بهت‌زدگی نمی‌داند چه کار می‌کند؛ مثل رباتی که وضعیت برایش تعریف‌نشده باشد.
دایی تکه‌هایی را هم به طاهره و سحر داد. یک تکه هم برای خودش کَند.
ملچ و مولوچ شدیدی به راه افتاد. فقط مادر تردید داشت که در این نوع هندوانه‌خوری مشارکت بکند و شریک جرم بشود یا نه. بقیه را با نگرانی نگاه می‌کرد و چکیدن آب هندوانه روی سفره را با حیرت و نگرانی می‌دید. بله! آب از سر گذشته بود و آب رفته به جو برنمی‌گشت. مادر هم مشغول خوردن شد.
سحر نیشش باز بود. از این‌که توانسته بود بحران را مدیریت کند، به خودش می‌نازید. گفت:
- با تشکر از اساتیدمون که جرئت شکستن کلیشه‌ها رو به ما یاد دادن.
و گازی به هندوانه‌اش زد. دایی همچنان که سر در هندوانه‌اش داشت، زیرچشمی سحر را نگاه کرد و گفت:
- و همچنین با سپاس از شما، که گره کار رو باز کردید.
سحر شنگول‌تر شد:
- خواهش می‌کنم دایی. باید از دانش مدیریت تشکر کرد که رازهای مدیریت بحران و تدبیر در تنگناها رو یادمون داده.
دایی حرفی زد که سحر اولش فکر کرد دارد تعریف می‌کند:
- ولی عجب رشته درشتی می‌خونی دایی.
اما در ادامه، چیزی گفت که سحر را مشکوک کرد:
- فقط نمی‌دونم در آینده می‌خواهی چه‌کاره شوی.
بابایی که سر ذوق آمده بود، گفت:
- معلومه دیگه. یه مدیر موفق!
دایی با لحنی متلک‌آلود گفت:
- شاید هم دو تا مدیر!
سحر نمی‌دانست منظور دایی چیست؛ اما حس می‌کرد پای شیطنتی در میان است. گفت:
- چرا مسخره می‌کنی دایی؟! مدیرشدنم مگه تعجب داره؟ مثل رشته‌م مدیریته، طبیعیه که بعدا مدیر بشم.
بابایی گفت:
- دو تا مدیر هم می‌تونه بشه. الان خیلی از مدیرا، دو سه تا شغل مدیریتی همزمان دارن.
دایی گفت:
- ما که بخیل نیستیم. اصلا یه‌نفره بشه هم مدیرعامل و هم کل هیأت مدیره چندین و چند نفره.
سحر پرسید:
- پس مشکل چیه دایی؟
- مشکلی نیست. فقط می‌خوام بگم وقتی داری مدرکت رو می‌گیری، سر راه روزنامه هم بگیر.
نیش دایی باز بود. کاملا مشکوک می‌زد. سحر خوش‌دلانه پرسید:
- روزنامه؟ برای چی؟
- برای آگهی‌های استخدامش. خب مگه کجا می‌خوای بگردی دنبال شغل؟ چه جایی بهتر از آگهی‌های روزنامه. ببین کجا برای پست مدیریت، آگهی استخدام داده‌‍ن.
طاهره با خوش‌خیالی از شوهرش پرسید:
- آگهیِ استخدامِ مدیر؟
نیش دایی بازتر شد. با لحنی رسمی‌گونه و ادایی گفت:
- ضمن عرض سلام و تحیّت. ما کارمندان شرکت بزرگ و خیلی فعال‌مان هستیم که همه چیز دارد، الا مدیر. همه‌مان هم مهندس و دکتریم و حتی آبدارچی‌مان در رشته چای‌آوری مدرک کارشناسی ارشد از بهترین دانشگاه‌های کشور و حتی جهان دارد. این‌جا همه چیز عالی است و فقط رئیس نداریم. لطفا بیایید ما را مدیریت کنید. درآمدش نجومی است و کارش عملا هیچ‌چی. همه کارها را به معاونان می‌سپارید و خودتان دیر به دیر هم پیدایتان نمی‌شود. فقط همین اندازه که حس کنیم سایه‌تان بالای سرمان است، کفایت می‌کنید.
پدر که تا حالا فقط با دقت گوش داده و آخرین قرمزی‌های قاچ هنداونه‌اش را با دندان خراشیده بود، ناگهان زد زیر خنده و چنان قهقهه زد که تمام پیکرش به تکان‌تکان افتاد.
سحر دمق بود. هر چه به خاطر ابتکار عملش احساس اعتماد به نفس پیدا کرده بود، آب رفت.
طاهره گفت:
- الان کی مطابق مدرکش شغل داره؟ مهم سطح تحصیلاته، وگرنه رشته که فرمالیته‌ست.
دایی گفت:
- خب من هم همینو می‌گم دیگه. گرفتین چطور شد؟
سحر دمق‌تر شد.
بابایی گفت:
- غمت نباشه دخترم. تو مدرکتو بگیر، ما تو شرکت‌مون کودتا می‌کنیم، رئیس‌مون رو می‌ندازیم بیرون و تو رو می‌ذاریم جاش.
دایی گفت:
- بعله، این هم راه حل خوبیه. حداقل از لحاظ نظری عملیه.
طاهره خنده‌اش گرفت:
- این از اون حرفا بود ها!
پدر، پوست هندوانه‌اش را انداخت روی سفره و قاچ دیگری از هنداوانه برای خودش جدا کرد. دایی که حسابی سرِ کیف بود، از دیدن این منظره، فکری به خاطرش رسید، که خودش را از قاشق‌جورکردن خلاصی بدهد. با این راه دیگر مجبور نبود از جایش بلند شود برود بگردد از مغازه‌ها قاشق پلاستیکی جور کند؛ یا بدتر از آن، تا خانه برود و بیاورد:
- می‌تونیم یه کاری بکنیم که ناهارخوردن‌مون هم مثل هندونه رنگ طبیعت به خودش بگیره.
همه کنجکاوانه نگاه کردند. دایی ادامه داد:
- حالا که قاشق نداریم، با پوست هندونه‌هامون غذا می‌خوریم.
پدر از این پیشنهاد به وجد آمد؛ اما چشم‌های مادر از ناباوری درشت شد. بقیه متعجب بودند. دایی در حالی که همه انتظار داشتند شوخی کرده باشد، پوست هندوانه خودش را با دندان تراشید و اطراف یک طرفش را کَند و گرد و گود کرد و قاشق جالبی با آن ساخت.
نفر بعد بابایی بود که چنان قاشقی برای خودش درست کرد که نگو. معلوم شد بابایی اگر سنجاب بود، سنجاب خوبی بود.
بقیه هم برای خودشان قاشق‌هایشان را آماده کردند. فقط مادر ابا داشت. دایی به او گفت:
- آبجی می‌خوای من برات قاشق بتراشم؟
فقط همینِ مادر مانده بود که قاشقش ساختِ دهانِ کس دیگری باشد؛ یعنی تا این حد دهنی! مادری که قاشق‌های هر کس را در خانه، جدا کرده بود و هر کس فقط باید با قاشق خودش غذا می‌خورد.
سحر همه این ابتکارات را نتیجه جرقه کار خودش می‌دید؛ بنابراین خودش را پیدا کرد و اعتمادبه‌نفسش برگشت. حالا که مادر دنده‌خلاص بود، او باید کارها را در دست می‌گرفت:
- به نظرم دسر دیگه بسه. وقت ناهاره!
روی بقیه هندوانه نایلون کشید و بساط ناهار را راه انداخت. از یک بشقابک به جای کفگیر استفاده کردند. مادر از دیدن این‌که هر دوی بشقابک روغنی شده، چنان معذب بود که آرام و قرار نداشت و هماهنگ با کشیده‌شدن برنج، سر جایش جا به جا می‌شد. اوضاع برایش به شدت چرب و چیل و ناخوشایند بود. شانس آورد مرغ نداشتند و مجبور شده بودند قرمه‌سبزی بار بگذارند، وگرنه با این جوی که بود، حتما به جای چنگال از پنجه دست استفاده می‌شد. البته الان هم وضع خیلی بهتر نبود. روش خورشت‌ریختن، شُرّه‌کردنِ آن روی پلو بود؛ که سفره را حسابی نقطه نقطه و آبیاری کرد. البته غذاخوردن با قاشق قطور پوست‌هندوانه‌ای، سختی‌ها و مشقات خودش را داشت؛ چون پرکردنش به این آسانی‌ها نبود و برای انجام این کار، عملا از دست دیگر به عنوان چنگالِ هل‌دهنده استفاده کردند و مادر خیلی دیر توانست پیشنهاد بدهد که از یک پوست هندوانه دیگر به عنوان هل‌دهنده استفاده کنند. کار از کار گذشته بود و دست‌ها حسابی چرب و چیل شده بودند. پوست هندوانه‌ها هم با همت سحر جمع شده بود و دهنی‌ها قاطی شده بودند و معلوم نبود کدام مال چه کسی است. مادر مدام نفس عمیق می‌کشید و لبخند زورکی می‌زد. بقیه شاد و خندان بودند.
قضیه وقتی بیخ پیدا کرد که معلوم شد دستشویی‌های پارک مایع دست‌شویی ندارند و چرب و چیلی بودن از بساط سفره به بقیه وسایل هم سرایت خواهد کرد. مادر دیگر جوش آورد:
- بابا! وایستین برم از مغازه‌های اطراف مایع دست‌شویی‌ای چیزی پیدا کنم. خطر داره! با دستِ روغنی که نمی‌شه فرمون رو گرفت. سُر می‌خوره حادثه‌آفرینی می‌کنه.
اما جماعت چنان بی‌قید شده بودند که کک‌شان هم نگزید و فقط لبخند ملیحی تحویل دادند.