
یاسمن رضوی
همه ما دوست داریم در اجتماع مقبول واقع شویم. خوب صحبت کنیم و بتوانیم با رفتار و صحبتهایمان دیگران را تحت تأثیر قرار دهیم. آیا کسی هست که علاقه داشته باشد هیچ کسی او را ندیده و اهمیتی برایش قائل نباشد؟ قطعا چنین فردی پیدا نمیشود، مگر اینکه دچار کمبود اعتماد به نفس شدید باشد یا از اختلالی روانی رنج ببرد.
در نگاه اول، همه ما گمان میکنیم، این قیافه و ظاهر افراد است که باعث جذاب بودنشان میشود. اما این تنها یکی از مؤلفههای جذابیت و مقبولیت اجتماعی است که البته اگر در بقیه ابعاد رشد نکرده باشیم، ظاهر خوبمان هم خیلی زود اثر خودش را از دست میدهد. از دیگر عوامل، نحوه ارتباط برقرار کردن و همچنین صحبت کردن با دیگران است. چه کارهایی بکنیم که در یک جمع، مجبور به سکوت مداوم نبوده و تنها نمانیم؟ بتوانیم ارتباط برقرار کرده و اثرگذار باشیم؟ از کجا شروع و سر صحبت را با دیگران باز کنیم؟ چه خطاهایی ممکن است رخ دهد که پروژهمان با شکست مواجه شود؟ با ما باشید تا با هم به پاسخ این سؤالات برسیم.
آنچه فکر میکنیم، آنچه باید باشم
شاید اغلب ما فکر میکنیم که آدمهایی که تازه به جمعی پیوستهاند اما با سؤال پرسیدن و مدام صحبت کردن و سرک کشیدن در کار بقیه، تلاش دارند که خودشان را به گروه نزدیک کنند و مقبول واقع شوند، اعتماد به نفس بیشتری دارند و کارشان درست است. اما راه درست، دقیقا خلاف این نکته است. سعی کنید آرام باشید و سرتان به کار خودتان باشد. با این کارها نمیتوانید یخ فضا و آدمها را به سرعت بشکنید بلکه فقط آنها را متعجب و منزجر میکنید. چون آدمها دلشان نمیخواهد یک غریبه از آنها سؤالهای شخصی بپرسد یا زیادی صمیمانه رفتار کند. پس همانطور که میتوانید سخاوتمندانه به همه لبخند بزنید، سلام و علیک کنید و حالشان را مختصر بپرسید، از خودنمایی کردن بپرهیزید. این نشان میدهد که شما علاوه بر صمیمی و مهربان بودن، انتظار هم ندارید که دیگران به زور شما را در جمعشان بپذیرند.
برای کمک کردن داوطلب بشوید
قرار نیست برای اینکه در جمع پذیرفته شوید، همه کارهای سخت را به دوش بگیرید یا چند برابر بقیه کار کنید. اما از اینکه یک گوشه بمانید و منتظر بمانید تا بقیه همه کارها را انجام دهند، فایدهای ندارد. برخی افراد به بهانه غریبه و تازه وارد بودن در جمع، از سر جایشان تکان نمیخورند و حاضر نیستند کاری انجام دهند. شما این گونه نباشید. کارهای مربوط به خودتان را انجام دهید و اگر دیگری نیاز به کمک داشت، حتما به کمکش بروید، حین کمک کردن، باز هم مراقب باشید که این کارتان برای خودنمایی نباشد.
آدمها را کلافه نکنید
مهسا، دختر جنوبی خوش سر و زبان است که معتقد است آدم خونگرمی است و میتواند هر کسی را به خودش جذب کند، اما در برخورد با یک گروه دقیقا خلاف این اتفاق افتاد. چرا؟ مهسا به محض اینکه به خانه میزبان وارد شد که همه با او غریبه بودند، شروع کرد سؤال پرسیدن و انجام دادن کارهای شخصیاش. «کیفم را کجا بذارم؟ میتونم از حمامتان استفاده کنم؟ ممکنه برام یه لیوان آب بیارید؟ میتونم چند ساعتی توی اتاقتون استراحت کنم؟»
درست است که اجازه گرفتن و کمک خواستن از میزبان، نوعی احترام است اما بهتر است کمی هم فکر کنیم و خلاق باشیم و دیگران را به خرده فرمایشها و سؤالات مسلسلوارمان خسته و کلافه نکنیم.
چطور سر صحبت را باز کنیم؟
اولین بار توسط انسانشناس هلندی «برانیسلاو مالیناوسکی» این مبحث تعریف و توصیف شد: «سر صحبت را باز کردن یعنی؛ اظهارات بیهدف در باب علایق و انزجارها، شرح وقایع بیربط و نظر دادن در مورد چیزهای کاملا بدیهی.» یا به عبارت دیگر «صحبت کردن نه با هدف رد و بدل کردن اطلاعات، بلکه صرفا برای معاشرت کردن.»
شاید با تعریف مالیناوسکی به این نتیجه برسید که با سخنان بیهدف و سطحی و سرسری میتوان با هر کسی سر صحبت را باز کرد، اما چنین نیست. باز کردن سر صحبت باید هوشمندانه باشد و نیازمند این است که شما هوشیار باشید و شخصیت طرف مقابلتان را تا حدودی حدس بزنید. پس بهتر است جمله او را که گفتید، کمی مکث کنید. همچنین تبدیل به متکلموحده نشوید و اجازه صحبت کردن به طرف مقابل را هم بدهید. بهتر است بگوییم بعد از اینکه ماهرانه سر صحبت را باز کردید باید شنونده فعال بودن را آغاز کنید.
شما در هر موقعیتی که باشید و برای هر امری که بخواهید ارتباط برقرار کنید، اولین برخوردتان بسیار مهم و اثرگذار است و باعث خلق رابطه جدید یا از بین رفتن آن میشوید. اگر با مشتریتان میخواهید تماس بگیرید یا نشستی برای بستن یک قرار داد دارید، یا اینکه قراری برای برقراری رابطه بلندمدت ازدواج گذاشتهاید، مهم است که چطور سر صحبت را باز میکنید.
اعتماد به نفس
اگر قبل از قرار گرفتن در موقعیت، با خودتان تمرینهایی را انجام داده باشید و مباحثی را در نظر گرفته باشید برای صحبت کردن، اعتماد به نفس بیشتری خواهید داشت. پس با ذهن خالی سر هیچ قراری نروید. قبل از قرار به آن فکر کنید و برایش برنامهریزی داشته باشید.
آرامشتان را حفظ کنید
مدام این ذهنیت منفی را نداشته باشید که اگر مقبول واقع نشدید چه میشود! نترسید و آرام باشید. گفتن جملات منفی مثل «اگر جنس منو نخره چی؟» «اگه حاضر نشه این قرارداد رو امضا کنه چی؟» «اگه از من خوشش نیاد چی؟» این ذهنیات منفی باعث میشود که تحت فشار قرار بگیرید و خودکنترلی و اعتماد به نفستان را از دست بدهید. لبخند بزنید و در عین آمادگی، قرار و نشست را پیش ببرید.
تمرین کنید
از همین الان آغاز کنید. برای سلام و احوالپرسی با آدمها پیش قدم شوید، منتظر نمانید همه به شما سلام کنند. لبخند زدن به غریبههای توی مترو و خیابان و مهمانی را شروع کنید. برقرار کردن ارتباط چشمی و لبخند زدن، میتواند مسیرتان را حسابی هموار کند.
زبان بدن را بیاموزید
ارتباط برقرار کردن با افراد تنها با کلمات اتفاق نمیافتد. ممکن است زبان بدن ما درست خلاف آن چیزهایی که به زبان میآوریم مشغول خراب کردن رابطه باشد. یاد بگیرید که حالت دستتان، نوع ایستادن و حرکات چشمتان در شرایط مختلف چه چیزی را به مخاطب القاء میکنند.
آگاه و مطلع باشید
تا زمانی که آدم آگاهی نیستید، نمیتوانید یک گفتگوی خوب را پیش ببرید. سعی کنید اطلاعاتتان بیش از آن چیزی باشد که آدمها در شبکههای اجتماعی دست به دست میکنند. یادتان باشد که طرف مقابل شما هم این خبر و جوک و کلیپ را دیده و جذابیتی برایش ندارد. اما آگاهی و تخصص شما در زمینه شغلی، کاری یا علایقتان میتواند او را جذب کند.
منسجم و هماهنگ باشید
انسجام و هماهنگی بین افکار و کلماتتان را حفظ کنید. مدام در حال پرش از یک موضوع به موضوع دیگر نبوده و هماهنگی را رعایت کنید. این انسجام میتواند شامل هماهنگی میان کلام و حرکات بدنتان هم باشد که در بالا به آن اشاره شد.
احساساتتان را مدیریت کنید
در هر جمعی که قرار بگیرید ممکن است به دلایل متفاوت احساسات شما برانگیخته شود. آدمهای اثرگذار کنترل و مدیریت ویژهای روی احساساتشان دارند. از آنهایی نباشید که با هر حرف و کلامی رنجیده خاطر میشوند و گونههایشان گل میاندازد و از شدت عصبانیت دست و پایشان را گم میکنند یا اینکه خجالت زده به گوشهای پناه میبرند. مدیریت احساسات به معنای بروز ندادن نیست، بلکه به معنای به موقع و به اندازه بروز دادن احساسات است.