بخشش، کفه گناهم را سبک کرد

فرزانه مصیبی

اولین باری که معنی بخشیدن و گذشتن از خطا و اشتباه ناخواسته دیگران را فهمیدم، وقتی بود که خواهرم مانتوی نویی را که برای عید خریده بودم با اتو سوزاند. بله سوزاند. دقیقا یادم هست لبه پایین سمت چپ مانتو کرم رنگ مرا با اتو به اندازه یک سکه دوزاری قدیم و یک سکه صد تومانی جدید که دیگر نیست، سوزاند. چند روز متوالی همراه مادرم از این بازار به آن بازار رفته بودیم. تک‌تک مغازه‌های مانتو فروشی را گشته بودم‌. کلی مانتو پرو کرده بودم و کلی قیمت بالا پایین کرده بودم تا بالأخره مانتویی پیدا کرده بودم که هم جنس خوبی داشته باشد و هم قیمت مناسب و از آن مهم‌تر به رنگ دلخواهم باشد. اگر طبق رفتار معمولم می‌خواستم با او برخورد کنم باید داد و فریاد راه می‌انداختم و یک چیزی را هم می‌شکستم و دست آخر قهر می‌کردم و تازه توسط مادرم مقصر جنجال هم شناخته می‌شدم.

من رفته بودم دوش بگیرم که این اتفاق افتاد. خواهرم مانتوی نوی مرا که هنوز نپوشیده بودم، یواشکی برداشته بود که اتو کند و بپوشد و با دوستانش برود بیرون و مرا در عمل انجام شده قرار دهد. چون فکر کرده بود شاید من به او اجازه ندهم که مانتوام را بپوشد.

هیچ‌وقت چهره وحشت‌زده‌اش را فراموش نمی‌کنم. وقتی متوجه من شد که داشتم به سوراخ مانتو حاصل دسترنج اتوکاری‌اش نگاه می‌کردم، رنگش از ترس زرد شد و دست‌هایش شروع کرد به لرزیدن. انتظارش از برخورد من جیغ و داد و هوار کشیدن و پرخاشگری در حد اعلای آن بود. از کارش آن‌قدر متأسف بود که خودش را برای یک داد و فریاد حسابی از طرف من آماده کرده بود.

من اخلاق‌های بدی داشتم. یکی از آن‌ها هم این بود که به طرز طوفانی عصبانی می‌شدم و به شکل نسیم‌وار مهربان بودم. در واقع بیشتر اوقات زندگی من در آن زمان با عصبانیت سپری می‌شد که فکر می‌کنم نتیجه مستقیم سن نوجوانی بود و الا دلیل منطقی دیگری نمی‌توانست داشته باشد اما مادرم معتقد بود که ربطی به سن نوجوانی ندارد چون یک دختر هجده ساله دیگر از سن نوجوانی عبور کرده و عصبانیت من یک مشکل رفتاری است و نیاز به درمان دارد و من باید روی رفتار اشتباهم کار کنم. ولی من راحت‌تر بودم که از زیر بار اشتباهم شانه خالی کنم.

خلاصه که اگر کسی بی‌اجازه به وسایلم دست می‌زد یا برخلاف میلم رفتاری می‌کرد یا به جای من تصمیمی می‌گرفت حسابی عصبانی می‌شدم.

خواهرم، طفلکی که سابقه بد اخلاقی مرا خوب می‌دانست، گفت:

ـ ببخشید. به خدا نمی‌خواستم بسوزونمش. فقط خواستم اتو کنم بعد بهت بگم و...

نگاهش کردم و فقط گفتم:

ـ تو بی‌اجازه برداشتی.

بعد یهو از درون احساس کردم که بزرگ شدم. خیلی بزرگ. منظورم از بزرگی، یک جور بلوغ فکری و رفتاری است. طوری که دلم خواست رفتاری کنم که بعد از آن رفتار پشیمان نشوم و احساس بدی نسبت به خودم پیدا نکنم.

بعدها خواهرم گفت که انتظار هر رفتاری را از من داشته است الا آن رفتار پر از طمأنینه. الان که فکر می‌کنم می‌فهمم چقدر آدم وحشتناکی بودم و خواهرم چقدر نرم این موضوع را برایم شکافت!

آن روز برای اولین بار فکر کردم هر چقدر هم که داد و بیداد کنم و بد و بیراه بگویم، مانتوم مثل روز اولش نمی‌شود. سوخته بود و کاری‌ نمی‌شد کرد. فکر کردم مدیریت بحران به درد همچین مواقعی می‌خورد و باید به جای ناراحتی به فکر راه چاره باشم و این‌طوری آدم باهوشی جلوه کنم.

آن روز صبح در مدرسه از یکی از معلمانمان شنیده بودم که آدم هرچه باهوش‌تر باشد راه‌حل‌های بیشتر و مفیدتری برای مشکلات پیش آمده پیدا می‌کند و من باید خودم را محک می‌زدم. در مدرسه وقتی بغل دستی‌ام موقع بیرون آمدن از نیمکت پایش رفت روی کفشم که تازه واکسش زده بودم سعی کردم خودم را کنترل کنم و با او قهر نکنم. قهر هم نکردم و او از رفتار من آن‌قدر تعجب کرد و از من ممنون شد که موقع برگشتن از مدرسه برایم پفک خرید و زنگ تفریح خودش با دستمال خواست کفشم را تمیز کند که من مانعش شدم و گفتم:

ـ اصلا مهم نیست دوباره واکس می‌زنم.

حس خوبی بود. انگار یک کوله‌بار ابر مانند از آرامش با من همراه شد. سبک و خوشحال بودم و از پشیمانی و عصبانیت خبری نبود و در راه برگشت به خانه خودم را به خاطر رفتارم سرزنش نمی‌کردم.

حسی که در آن لحظه داشتم علاوه بر اثبات هوشم، یک جور آرامش خاص بود که مرا در همه عمر درگیر خود کرد. احساس کردم چقدر خوب است که آدم عصبانی نشود. چقدر خوب است که آدم به خاطر رفتارش عذاب‌وجدان نگیرد و چقدر خوب است آدم به خاطر اشتباه دیگران مقصر نشود. خیلی پیش آمده بود که فرد دیگری اشتباه کرده بود ولی چون من عصبانی شده بودم کفه گناه من سنگین شده بود، طوری که اشتباه شخص مقابل از یاد رفته بود و به جای او من مجازات شده بودم.

آن روز وقتی به خواهرم گفتم:

ـ فدای سرت پیش میاد دیگه.

قبل از خواهرم خودم آرامش را با همه وجود احساس کردم. دست آخر هم مغزم به یاری‌ام آمد و مارک سر آستین مانتویم را شکافتم و دوختم روی جای سوختگی. البته مامانم هم یک مانتو جدید و قشنگ‌تر از قبلی برایم خرید. پاداش بخشش و عفو من بسیار لذت‌بخش بود. این‌طوری همه چیز به نفع من تمام شد و خواهرم خودش را مدیون من احساس کرد. دینی که سال‌هاست دارد ادا می‌کند و من هم از ادای دینش کیف می‌کنم. شیوه خوبی است. هی دیگران را مدیون خودم می‌کنم و هی آن‌ها ادای دین می‌کنند. البته نمی‌دانم چرا باز مادرم معتقد است این هم یک مشکل رفتاری است و نیاز به درمان دارد.