
گردآوری و تنظیم: مریم سیادت
معمولا آواز دهل شنيدن از دور خوش است. خيلي از ما مشتاق زندگي در آنسوي مرزهاي جغرافيايي سرزمين مادري هستيم بدون اينکه از ريز و درشتهاي قوانين آنجا اطلاع داشته باشيم و تصورمان بر اين است که تمام آرزوها و آمال ما در آنجا به سر منزل مقصود ميرسد. غافل از آنکه آنها هم براي خودشان قوانين سختگيرانهتري نسبت به مملکت ما دارند و همين پايبنديهاي سختگيرانه سبب شده نظام آنجا کاملا منظم و مرتب به نظر ما برسد. در اين مجال به خوب و بدهاي ينگه دنيا ميپردازيم که حاصل تجربيات دوستاني است که روزگاري در غرب زندگي کردهاند.
تکدیگری به روش نروژیها
در سال ۲۰۱۳ میلادی، ۴۲۸ شهرداری مستقل در سرتاسر نروژ دست به کار شدند تا محدودیتهای جدیدی را برای تکدیگری در نروژ به مرحله اجرا بگذارند. یکی از شهرهایی که سالها با معضل تکدیگری دست و پنجه نرم میکرد و نهایتا در این امر پیشگام شد، شهر چهل و چهار هزار نفری آرندال در جنوب نروژ بود که حتی برای افرادی که به گدایان کمک کنند، جریمه نقدی هم در نظر گرفت اما دیری نپایید که با مخالفتهای شدید نهادها و سازمانهای حقوق بشری علیه این حرکت، دولتمردان نروژی از این اقدام خود عقب نشینی کردند. در سال ۲۰۱۵ میلادی هم، طرح ممنوعیت گدایی در نروژ با کنارهگیری حزب مرکزی از حمایت آن، منتفی شد. در طرح پیشنهادی، حتی سه ماه زندان هم برای متکدیان در نظر گرفته شده بود.
ملیت تکدیگران در نروژ
تکدیگران نروژی از ملیتهای مختلفی هستند، اما در مجموع به دو دسته اصلی تقسیم میشوند. گدایان کولی رومانیایی تبار و گدایان بیخانمان نروژی تبار.
گدایان رومانیایی تبار
عمده جمعیت گدایان نروژ را گدایان کولی رومانیایی تبار (که به آنها اصطلاحا «روما» گفته میشود) تشکیل میدهند که عمدتا به صورت سازمان یافته و با مقاصد غیرقانونی و مجرمانه (از جمله روسپیگری و حمل و نقل مواد مخدر) برای گروههای قدرتمند مافیایی کار میکنند. بسیاری از آنها هیچگونه مشکل روحی و روانی و یا جسمانی ندارند و به نظر میرسد گدایی را یک شغل کاملا مناسب برای کسب درآمد می دانند. بالا بودن سطح درآمدی در نروژ موجب شده است که نروژ یکی از مهمترین و اصلیترین مقاصد این باندهای مافیایی شود. تنها در طی ۵ سال، گدایان رومانیایی ۱۰۰ میلیون کرون را از نروژ به رومانی منتقل کردهاند.
البته تعداد گدایانی که عضو هیچ باند مافیایی نیستند و برای تأمین مخارج خود و خانوادههایشان در رومانی گدایی میکنند، هم کم نیست؛ اما بزرگترین مشکل جامعه نروژ هم، با آن دسته از گدایان خارجی عمدتا رومانیایی است که با انگیزه سوء استفاده از شرایط خوب درآمدی و رفاه اجتماعی در نروژ، گروه گروه و بدون هیچگونه کنترل مرزی به نروژ میآیند و درآمد حاصل از گدایی خود را در اختیار باندهای مافیایی که کار اسکان و توزیع آنها را مدیریت میکنند میگذارند. این دسته از گدایان در بیشتر موارد بسیار سمج، جسور و گستاخ هستند و برای گدایی کردن از هر ترفندی استفاده میکنند. آنها بدون خریدن بلیت، سوار مترو و اتوبوس و ترامواهای شهری میشوند و پلیس نروژ هم تقریبا هیچ برخورد قاطعی نمیتواند با آنها داشته باشد. تقریبا همگی آنها بدون هیچگونه تحصیلاتی هستند و از این نظر شانس پیداکردن هیچ کاری را هم ندارند.
گدایان نروژی تبار
دسته دوم گدایان نروژ را، گدایان نروژی تباری تشکیل میدهند که عمدتا یا شدیدا معتاد به الکل، مواد مخدر و قرصهای روانگردان هستند و یا به خاطر مشکلات خانوادگی و اجتماعی، دچار بیماریهای روحی و روانی هستند و عملا امکان کار کردن را ندارند. این دسته از گداها، عمدتا جایی را برای شب خوابیدن ندارند و از سوی دولت یا نهادهای حقوق بشری حمایت میشوند.
البته تعداد زیادی نیز شب را در خیابانها، پارکها و سایر معابر عمومی شهری به صبح میرسانند.
یکی از منابع اصلی درآمد بسیاری از گدایان در نروژ، کیسههای پلاستیکی پر از قوطیها یا بطریهای مصرف شده و خالیست. بدین شکل که آنها روزانه به دنبال قوطیها و بطریهای خالی در درون سطل آشغالهای شهری میگردند تا با جمعآوری و انتقال آنها به دستگاههای مخصوصی که در فروشگاههای مواد غذایی مستقر شدهاند، پولی که بابت بازیافت آنها درنظر گرفته شده است را دریافت کنند. برای هر قوطی یا بطری خالی که دارای این امتیاز بازیافت برگشت پول یا «پانت» است، از نیم کرون تا دو کرون به صورت برگههای کاغذی قابل تبدیل به پول نقد بازگشت داده میشود.
البته گدایی محدود به نروژ نشده در کشورهای دیگر اروپایی نیز در جریان است. شاید برای شما سخت باشد که دو کلمه تکدیگری و پاریس را در کنار هم بگذارید. پاریس در ذهن اکثر ما غالبا کنار کلماتی چون شهر عشاق، شهر رؤیایی، شهر برج ایفل و خیابان شانزالیزه مینشیند. اما واقعیت این است که معضل گدایان خیابانی و کارتنخوابها معضل جدیای برای کلانشهر دوازده میلیونی پاریس است که اگر درمان نشود گریبانش را خواهد گرفت.