سحر، دختر پر جنب و جوش
قسمت چهاردهم: «فصل مورچه‌افشانی»
سید مهدی طیار
صبح که سحر برای امتحان می‌رفت، مورچه بالدار چندانی در کوچه و خیابان ندید؛ اما برگشتنی مناظر هول‌انگیزی مشاهده کرد. شهر جابجا شکاف برداشته و فوران مورچه بالدار آتشفشان کرده بود. هر از چندی، زمین سیاه‌مشقی خوف‌انگیز و متحرک از اجتماع این سر به زیرهای ناآرام بود؛ که هر کدام به سویی می‌رفت، اما هیچ‌کدام نمی‌دانست کجا می‌رود.
سحر یاد حرف مادر افتاد:
ـ مثل عروس می‌مونن.
ولی این توصیف تحسین‌آمیز متعلق به عهد گذشته بود؛ زمانی که مورچه‌های بالدار تک و توک دیده می‌شدند. الان که دیگر عالم و حتی سر و کله آدم را پر کرده بودند، مادر هم از دست آن‌ها عاصی بود و آن‌ها را موزمارهایی می‌دانست که خودشان را به شکل عروس درآورده‌اند تا عزیز شوند؛ وگرنه هفت شب و هفت روز هم که عروسی گرفته باشند، دیگر تمام شده و باید برفتند سر خانه و زندگی‌شان؛ نه این‌که دامن‌کشان همچنان ول بچرخند. معلوم بود عروسی‌ایی در کار نیست؛ بلکه ظاهرا مُد جدید بود.
بله، این عروس‌نماهای تیره‌پوش، در اصل عروسک‌هایی کوکی بودند؛ که مُد مخشان را کوک کرده بود و راه افتاده بودند. بر خلاف آنچه هم که به نظر می‌رسید، اصلا با هم هماهنگ نبودند. اولش به نظر می‌آمد یک حرکت جمعی انجام می‌دهند، اما بعد معلوم می‌شد نقطه اشتراکشان تک‌روی است. هر کدام تصادفی به سمتی می‌رفت و جابجا هم مسیر عوض می‌کرد؛ ولی در کل این‌طور به نظر می‌رسید که همگی با هم حرکتی جمعی و پیچیده و هماهنگ انجام می‌دهند. انگار حروف نوشته‌هایی پویا بودند که مدام در حال نوشته شدن به سرمی‌بردند و اگر کسی می‌توانست زبانشان را بفهمد و بخواندشان، چه بسا زندگی‌نامه‌ای طولانی را ورق به ورق روایت می‌کردند و اگر یک لحظه چشم از آن‌ها برمی‌داشتی، ممکن بود یکسری از نوشته‌ها را از دست بدهی؛ چون هر نوشته، به طرفه‌العینی به نوشته دیگر تبدیل می‌شد. حروف همان بودند؛ اما کلمات و جملات تازه، مدام ایجاد می‌شدند و همزمان برای تبدیل شدن به نوشته بعدی در تغییر بودند؛ طوری که هر مطلب نوشته‌ای بود یک‌بار مصرف که بلافاصله به نوشته بعدی بدل می‌گشت. مطالعه چنین نوشته هذیان‌آلودی، خیلی مناسب زمانی بود که آدم تب دارد؛ چون کابوس درست و درمانی به حساب می‌آمد و با بقیه اوضاع آدم در آن حال سِت می‌شد.
سحر به این فکر کرد که الان اگر مادر اینجا بود، چه فکری راجعشان می‌کرد. انبوهی دخترک دم‌بخت، که مثل بختک افتاده‌اند به جان وقت گران‌بهایشان و با آن برای ولگردی و ولچرخی، ولخرجی می‌کنند. لابد مادر از مشاهده خیره‌سری این دخترکان سر به هوا، فی‌الفور خشمی پنهان در دل دریاییاش جوانه می‌زد و خلق و خوی لطیفش مثل گرداب در هم می‌پیچید و به صرافت می‌افتاد یکی یکی این خیره‌سران را خفت کند و گوش یا شاخکشان را بپیچاند.
سحر هر چه پیشتر می‌رفت، بیشتر می‌آشفت. به نظر می‌آمد هر چه جلوتر می‌رود، بیشتر به مراکز تجمع این تازه به دوران رسیده‌ها نزدیک می‌شود؛ و نه تنها باید مواظبت کند پا روی تن نحیفشان نگذارد، بلکه در کنار سر به زیری، سر به هوا هم باید میبود؛ چون این نوشکفتگان، شنل شیشه‌ای روی دوششان را برای قشنگی نمی‌خواستند، بلکه حالا که می‌دیدند با این لباس‌های جادویی می‌توانند به پرواز درآیند، به پرواز درمی‌آمدند و با پروازهایی ناشیانه و بی‌هدف و چرخ‌زدن‌ها و دور دورهایی پر اعوجاج، فضای بالای حفره لانه‌شان را با نابلدی تمام به قرق خود درمی‌آوردند. انگار قطرات سیاه فواره‌هایی بودند که سرکشانه از شکاف‌های زمین می‌جوشند و نوشیدنی ناگوارایی به فضای سه‌بعدی پیاده‌رو و کوچه و خیابان پمپاژ می‌کنند مملو از دانه‌های سیاه شربتی مانند، که در آب لعاب داده‌اند و با فاصله از هم می‌جنبند و این گونه هوا را خال خال و ناصاف می‌کنند. وضعی که نفس کشیدن هم در آن امن نبود؛ چه رسد به این‌که بخواهی دهان باز کنی و برای دهن‌کجی به بی‌خوابی ناشی از امتحان، خمیازه‌ای تحویل زمانه بدهی. سحر احساس می‌کرد از این لحاظ بسیار در مضیقه است. چرا نباید بتواند با هر نفس، باک شش‌هایش را بی‌باکانه تا خرخره سرشار از هوای دلپذیر بهاری کند و با این تنفس خالص از خواب‌آلودگی بیرون بپرد؟!
در ادامه سحر موفق شد یک موتوری را ببیند که از دست این هیاهوی حشره‌ای، کلاه کاسکتش را گذاشته و شیشه آن را پایین داده بود؛ تا مبادا جک و جانور از سر و گردنش صخره‌نوردی کند. این را می‌شد یکی از مزایای این حشرات دانست؛ چون در هر صورت داشتند به گسترش فرهنگ ایمنی در هنگام استفاده از وسایط نقلیه موتوری و موتورسیکلتی کمک کرده و در این زمینه نقش ایفا می‌نمودند.
سواری‌ها این‌قدر شانس نداشتند. تا می‌آمدند به خودشان بیایند و شیشه را بدهند بالا، می‌دیدند که به منطقه گردش حشرات وارد شده‌اند و تعدادی مهمان ناخوانده چپیده داخل.
یک جا هم این مورچگان پران به فریاد خود سحر رسیدند. آن‌جا که وانتی دوره‌گرد عبوری، به موازات سحر داشت در خیابان پیش می‌آمد و صدایش را چنان انداخته بود توی بلندگویش که اصوات از شدت وضوح به جای شنیده شدن، انگار در کاسه سر سرکشیده می‌شدند. مثل این بود که وانتی مذکور، یک شعبه در داخل جمجمه سحر تأسیس کرده و یک بلندگوی جانبی هم آن داخل کار گذاشته و همه دادها و اعلام‌هایش از آن طریق تشدید و تکرار می‌شود. اینجا بود که این مورچگان بال به دوش به کمک آمدند و آن غریو و بانگ بی‌رحم و بیمبالات را به خاموشی گراییداندند. بله، گویا یک یا تعدادی از این مظاهر طبیعت، وارد دهان دوره‌گرد مفلوک شده و طعم ایجادکردن آلودگی صوتی را در مذاقش تلخ کردند؛ طوری که کار به تف‌های پیاپی و حتی چندین و چند سرفه مزمن انجامید.
سحر به این فکر می‌کرد که اگر می‌شد این حشرات را آموزش داد و ساماندهی کرد، چه بسا بساط این‌گونه آلودگی‌های صوتی را از همین طرق به کنترل خود در می‌آوردند. البته بعضی دوره‌گردها از صدای ضبط شده استفاده می‌کردند؛ که برای مواجهه با آن به تدابیر پیچیده‌تر و یا شدیدتری نیاز بود؛ که فعلا سحر نتوانست طرح پیشنهادی مناسبی برای بررسی و اتخاذ تصمیم در مورد آن، به مدیر درونش ارائه دهد.
سحر سعی می‌کرد نیمه پر لیوان را ببیند، اما چه می‌شد کرد که بیشتر لیوان خالی بود. چایی درون لیوان سرکشیده شده بود و فقط تفاله‌اش با مختصر نَمی آن ته دیده می‌شد؛ که آن هم در حال خشک شدن بود.
جلوتر اوضاع وخامت یافت. یک جاهایی هوا به خاطر تردد پرترافیک این ابر حشرات، به شکل نگران‌کننده‌ای نقطه‌چینی پر از آشوب و جنب و جوش بود؛ که به سر و صورت کوبیده می‌شد و بی‌تابی و لاابالی‌گری طبیعت را نشان می‌داد. بعد متوجه می‌شدی متوجه نشده‌ای کی و چطور به زیر مقنعه‌ات راه پیدا کرده‌اند؛ اما حالا خزیدنشان را جابجای پوستت حس می‌کنی و مورمور می‌شوی و از هر چه مور و ملخ است دلت آزرده می‌شود و سخت به تنگ می‌آیی. تنها نکته مثبت قضیه این بود که بر خلاف سایر مورچگان، این‌ها نجابت داشتند و گاز نمی‌گرفتند؛ یا اهل این کارهای چندش‌دار نبودند و اِبا می‌کردند؛ یا اگر باکی داشتند و می‌گرفتند، آرواره دکوریشان زور نداشت و معلوم نمی‌شد. البته شاید هم سحر پوست‌کلفت بود و ککش نمی‌گزید.
سحر به این فکر کرد که برای زدودن این ناخالصیها از هوا چه می‌توان کرد. به نظرش دایی گزینه مناسبی آمد. کافی بود دایی، با آن موهای فرفری‌اش، در شهر قدم بزند و وقتی به اندازه کافی مورچه بالدار لای موهایش به تور افتادند، سرش را داخل مخزنی شانه کند؛ تا مورچگان مذکور بیفتند آن تو. بعد که مخزن پر شد، ببرند به دل طبیعت و آن‌جا رهاسازی‌شان کنند. از مراحل انجام کار هم فیلم بگیرند و پویش حشره جمع‌کنی برای دایی‌های مو فرفری راه بیندازند؛ تا با عزمی جمعی، شهر از حشره پاک شود.
حُسن این طرح این بود که بابایی مجبور نبود به کمک دایی بشتابد؛ چون کله‌اش چنان کچل بود که گویی هندوانه است؛ و این فقط دایی بود که می‌بایست زکات موی پرپشت و پرچین و شکنش را بپردازد.
وقتی به خانه رسید، مادر نبود. از طبقه بالا هم سر و صدایی به گوش نمی‌رسید. معلوم نبود کجاست. سحر به جستجو در مناطق خوراکی‌خیز پرداخت و موفق شد بستنی نحیفی در فریزر یخچال کشف کند. پوستش را کند و گوشتش را به نیش کشید و به بلعش مشغول شد. در انتها، چوب‌بستنی بی‌نوا را هم گازگاز کرد، تا آخرین ذره شیرینی خزیده در بافتهایش را هم استخراج کند. چوب چلانده شده را که به سمت زبالهدان مشایعت نمود، با نهایت حیرت مشاهده کرد ردیف پرتعدادی از مورچه‌های ریز، به سمت سطل‌آشغال صف کشیده‌اند و در رفت و آمدند. بزرگراه‌شان هم فقط یک لاین داشت؛ که هم برای رفت و هم برای آمد از همان استفاده می‌شد. شیوه رانندگی‌شان درهم لولیدن بود.
سحر به این فکر کرد که اگر مادر این خط سیاه درهم پیچنده و این زبالهگردهای کوچک را ببیند، چه چندشی که در وجودش حس نخواهد کرد!