ویژگیهای یک مهدکودک خوب
بهترین مهدکودک
مریم کمالینژاد
طبق آمار و بررسیها، نزدیک به 67 درصد از مادران، در سالهای اخیر، شاغل هستند و نیاز دارند که فرزندان خود را برای ساعاتی هر چند اندک، به مهدکودک بسپارند. البته که اولویت همه ما این است که فرزندانمان را تا جایی که میتوانیم در آغوشمان نگه داریم و از آنها تمام و کمال مراقبت کنیم. اما گاه به دلیل مختصات زندگی پیچیده مدرن و شرایط خانواده، نیاز داریم که کودک را به مهدکودک بسپاریم. اما همهمان میدانیم که در تمام آن ساعاتی که فرزندمان کنارمان نیست، تمام فکر ذکرمان مشغول این است که آیا کودک در سلامتی و آرامش است یا نه!
بنابراین میبایست هنگام انتخاب مهدکودک نهایت دقت را به خرج بدهیم. به صرف اینکه مهدکودکی در مسیر رفت و آمد ما قرار دارد یا هزینهاش کمتر از بقیه مهدهای کودک است یا اینکه همسایه و دوست و آشنا از آن تعریف کردهاند، نمیتوان پاره تن را به آن سپرد. اما هنگام انتخاب مهدکودک باید به چه نکاتی دقت کنیم. در ادامه با ما باشید تا با هم این نکات ضروری را مرور کنیم.
ساختمان مهدکودک؛ ایمنی
در ابتدا به ساختمان مهدکودک دقت کنیم. اتاقها، مکان بازی، غذاخوری و سرویسهای بهداشتی را با دقت بررسی کنید. دقت کنید که به ازای هر 10 کودک باید یک سرویس بهداشتی تمیز وجود داشته باشد.
مکان، باید تهویه مناسب داشته باشد. برخی از ساختمان مهدهای کودک، خانههایی قدیمی و فرسوده هستند که با رنگ زدن به در و دیوار، شکل و شمایلشان تغییر کرده، در آنها خبری از ایمنی و نظافت راضیکننده نیست. زمانی که شما فرزندتان را به مهدکودک میسپارید، مدیر باید به شما این تعهد را بدهد که حافظ جان فرزند شما باشد. نصب دوربین مداربسته در تمام نقاط مهدکودک، سیستم سرمایشی و گرمایشی مناسب و نبود وسایل تیز و برنده در ساختمان و در میان دیگر وسایل در دسترس کودکان، نکاتی است که نیاز به دقت والدین دارد.
پروانه رسمی از بهزیستی
مهدکودکها زیر نظر بهزیستی فعالیت میکنند و شما حتما باید حواستان را جمع کنید که مهد، پروانه رسمی فعالیت از بهزیستی داشته باشد. این پروانه فعالیت با اینکه نمیتواند خیالمان را تمام و کمال راحت کند، اما به هر حال نشان دهنده این است که مهد، بخشی از امنیت را زیر نظر بهزیستی تأمین میکند. کافی است سر در مهد و تابلو آن را نگاه کنید؛ نام مهدکودک، سال تأسیس و عبارت «تحت امتیاز و نظارت سازمان بهزیستی استان ...» را میبینید. در غیر این صورت حتما در مورد این نکته سؤال کنید.
تعداد کودکان
توجه کنید که در هر کلاسی نباید بیش از 10 کودک حضور داشته باشد. مربی هر چقدر هم که توانمند و مهربان و کارکشته باشد، باز هم نمیتواند از پس نگهداری از بچهها برآید و همین باعث از دست دادن سلامت و آرامشش میشود و البته ارتباطی که با فرزند شما برقرار میکند، تحت تأثیر همین نکات است. علاوه بر این معمولا تراکم جمعیت در یک کلاس، برای کودکان در این سن و سال مناسب نیست.
دوری از خیابان اصلی
شاید برایتان بهتر باشد که بدون دور زدن و طی کردن پیچ و خمهای زیاد و گذر از کوچههای متعدد، بچه را کنار خیابان اصلی پیاده کنید و بروید به کارتان برسید. اما مهدکودک ایمن، مهدکودکی است که به دور از خیابان اصلی باشد. یک درصد احتمال بدهید که بچه از مهد فرار کند، یا اینکه ماشینی ترمز ببرد، علاوه بر اینها میزان سر و صدا و بوق ماشینها آرامش بچهها را به هم میزند و در واقع نوعی آلودگی را تولید میکند که مناسب نیست.
نظافت مهدکودک
کودکان به دلایل متعدد که یکی از آنها پایین بودن سطح ایمنی بدن است، بیش از بزرگسالان در خطر ابتلای به بیماریها قرار دارند. بنابراین دقت کنید که مهدکوک از نظافت استانداردی برخوردار باشد. از سیستم تهویه ضدباکتری استفاده کند و کف و دیوارهای مهدکودک هر روز نظافت شوند. اگر کف کلاسها موکت، پارکت یا تاتمی شده باشند ـ که البته برای حفظ ایمنی کودکان بسیار بهتر است سرامیک است ـ باید حداقل ماهی یکبار موکتها و هر روز پارکتها به وسیله مواد ضدعفونی کننده شستشو شوند. کودکان همچنین نباید با کفش روی این کف پوشها تردد کنند.
اسباببازیها
بخش گستردهای از وقت کودکان در مهد کودک به بازی میگذرد. بنابراین اسباببازیها بسیار مهماند. اینکه از چه جنسی ساخته شدهاند، مهم است. در آنها از وسایل تیز و برنده یا مواد نامرغوب استفاده نشده باشد. فراموش نکنیم که بسیاری از اسباببازیها قابلیت شستشو دارند و لازم است که پس از یک دوره بازی کردن چندین بچه با آن، شستشو، ضدعفونی و نظافت شوند. بسیار دیده شده که کودکی با یک ویروس از مهد برمیگردد، که بعد متوجه میشوید که ویروس را از کودکی در مهد گرفته که هرگز او را ندیده است. بلکه تنها بهخاطر استفاده از وسایل مشترک به این بیماری مبتلا شده. محیطی که کودکان در آن به بازی میپردازند باید مساحت بزرگ و کافی برای حضور 10 بچه و ورجه وروجه آنها را داشته باشد. اتاقهای کوچک با سقفهای کوتاه مناسب نیستند. همچنین باید مجهز به کف پوش ضربهگیر باشند. به تعداد بچهها باید از یک وسیله بازی وجود داشته باشد. به طور مثال اگر قرار است از یک مدل لگو استفاده شود، باید 10 سری از آن لگو موجود باشد.
مربی
مربی مهدکودک، مادر دوم فرزند شما محسوب میشود. بسیار مهم است که این مربی از ویژگیهای روانی و اجتماعی مناسب برخوردار باشد. نتایج پژوهش نشان داد که نزدیک به ۳۹ درصد از مربیان مهدهای کودک این شهر علائمی از بیماریهای روانی را نشان میدهند. شاید بگویید که از کجا باید متوجه این امر شوید؟ البته سؤال خوبی است و نمیتوان به این سادگیها هم متوجه آن شد مگر اینکه مربیان تستهای شخصیتی را گذرانده باشند. اما شما میتوانید به عنوان والد چند نکته را بررسی کنید؛ اول اینکه سطح تحصیلی مربیان نباید کم باشد، مربی مهدکودک نباید تجربی و تنها به واسطه علاقه به بچهها، به این کار گمارده شده باشد. مدرک تحصیلی مربی میبایست مرتبط با روانشناسی، علوم تربیتی و روانشناسی کودک باشد. کسی که فیزیک خوانده، حتی اگر دکتری فیزیک هم داشته باشد، واحدهای دانشگاهیای در این زمینه نگذرانده و کار عملی مرتبط انجام نداده است.
حتما یک جلسه به کلاس مورد نظر بروید و رفتار مربی را تحت نظر بگیرید. مربیای که زیادی بلند صحبت میکند آنقدر که بچهها گمان میبرند که دارد سرشان فریاد میزند، مناسب نیستند، کودک در این حالت دچار اضطراب و استرس میشود. مربی که نمیتواند از پس آرام کردن کودکان برآید یا زیادی کُند است، مناسب نیست. لبخند زدن، مهربانی، تجربه و علم مرتبط، نکاتی است که میتوانید بررسیشان کنید.
تغذیه کودکان در مهدکودک
برخی از مهدکودکها این وظیفه را به عهده میگیرند اما برخی دیگر از خانوادهها میخواهند که خوراکی مورد نظر خودشان را با فرزندشان همراه کنند. اگر کودک شما باید از تغذیه مهدکودک، استفاده کنید، لیست غذای هفتگی بچهها را بررسی کنید. نبود هله هوله و تنقلات ناسالم مثل چیپس و پفک و بستنی و در عوض استفاده مناسب از خوراکیهای مقوی و مغذی مثل شیر، گردو، خرما و میوه، از نشانههای استاندارد تغذیهای مهدکودک است. آب آشامیدنی کودکان باید تصفیه شده و خنک و در ظرفهای تمیز وجود داشته باشد. ظروف یکبار مصرفی که برای کودکان استفاده میشود باید از نوع گیاهی و مرغوب باشد. فراموش نکنید که ظروف یکبار مصرف در صورت استاندارد نبودن میتوانند ناقل بیماری باشند.
آموزش
تمام نکاتی که گفته شد، وظایف اولیه مهدکودک و نکات ابتدایی است که باید والدین به آنها دقت کنند. و اما آموزشهایی که در مهدکودکها برای کودکان در نظر گرفته میشود باید بررسی شود. در یک مهدکودک استاندارد، باید با آموزشهای مناسب بر روی مهارتهای اجتماعی کودک کار شود. ارتباط با همسالان، بازیهای دسته جمعی مناسب، کشیدن نقاشی و ساخت کاردستی، از بهترین فعالیتهاست. در بسیاری از مواقع مهدکودکها برای جذب والدین نام کلاسهای عجیب و غریبی را ارائه میدهند که اصلا به سن و سال کودک نمیخورد. کودک دو ساله نیاز نیست زبان انگلیسی یاد بگیرد. حجم نکات آموزشی هم نباید برای کودک خسته کننده و زیاد باشد. همچنین همه آموزشها باید تحت قالب داستان و شعر و بازی به کودک ارائه شود.
برخی از مهدکودک از وسایل کمک آموزشی استفاده میکنند و تماشای انیمیشنها را هم بخشی از آموزش به حساب میآورند. دقت کنید که چه نوع انیمیشنی برای کودکان پخش میشود. حتما بپرسید و خودتان یک بار آن را با دقت ببینید. بچهها آنچه را میبینند فرا میگیرند و تقلید میکنند.