ماجرای فکر آوینی
«زمان آگاهی»، «خودآگاهی تاریخی» و «وقتشناسی» امتیاز اهل حکمت و فضیلت از دیگرانی است که گرفتار عادات روزمره شدهاند. اهل حکمت و فضیلت، به «وقت» که همانا باطن زمان است، وقوف پیدا میکنند و مختصات تاریخی و تمدنی خود و ماهیت حقیقی رخدادهای پیرامون خود را بهتر از هر کسی باز میشناسند؛ آنگاه حکمت از زبان و قلم آنها میتراود و «معلم» دیگران میشوند.
سید مرتضی آوینی، حکیم هنرمندی بود که بیشک مقام او، مقام «معلم» است. معلم اندیشهها و سلوک فکری و فرهنگی کسانی که در ساحت انقلاب اسلامی راه میپیمایند.
مخاطبان اصلی درس گفتارهای مندرج در این کتاب جوانانی هستند که در آغاز راه مطالعات فرهنگی و تمدنی هستند و غالبا دغدغه این را دارند که فهم و تحلیل رخدادها و تحولات سیاسی، تاریخی و تمدنی را از چه نقطهای باید آغاز کنند. «منظومه فکر آوینی»، چه در بعد تفکر انتقادی قدرتمندش و چه افق گشایی هوشمندانهاش از آینده، همیشه یکی از بهترین پیشنهادها برای پویندگان این راه است.
بخشهایی از کتاب
نویسنده در بخش «آوینی در مواجهه با تاریخ جدید» زیر عنوان «مواجهه ایران با مدرنیسم» درباره ویژگیهای ایران چنین آورده است:
ایران تمایزات بنیادینی دارد؛ علتش هم کانونهای هویت بخشی مثل محرم و دیگر مؤلفههای تاریخی حفظ سنت دینی و معنوی است. ما نمیتوانیم به صورت تام به سرنوشت مدرنیته درآییم... البته معنیاش این نیست که ما هنوز در دوران پیشاتجدد زندگی میکنیم.
او در بخش «مبانی حکمی و عرفانی تفکر آوینی» نیز درباره اصول تفکر شهید آوینی میگوید:
اصل تفکر آوینی برگرفته از تفکر عرفانی است؛ یعنی ادبیات آوینی وقتی که ایجابی میشود، ادبیات عرفانی است.
نویسنده در بخش «ماهیت تفکر و فرهنگ در غرب مدرن» نیز در زیر عنوان تفاوت انسان شناختی مدرنیته با تفکر اسلامی نیز شهید آوینی را چنین معرفی کرده، میگوید:
شهید آوینی بیش از همه بر مسأله انسان شناسی متمرکز میشود؛ یعنی تفاوت انسان برگزیده را در فرهنگ غربی و فرهنگ اسلامی بیان میکند. او انسان شناسی غربی را ذیل مفهوم اومانیسم درک میکند و در مقالات متعددش آن را بررسی میکند.
شناسنامه کتاب
کتاب «ماجرای فکر آوینی» به همت «وحید یامینپور» و به کوشش «انتشارات معارف» به چاپ رسیده است.