
خوابیدن بعد از خوردن ناهار و شام باید طبق ساعت مشخصی باشد یعنی اگر شما بخواهید بعد از خوردن غذا و خوابیدن دچار مشکلات گوارشی نشوید بهتر است بین شام تا زمان خوابیدن فاصله مناسبی را در نظر بگیرید. در حقیقیت غذایی که قبل از خواب میخورید، با کیفیت خواب شبانه شما ارتباط مستقیمی دارد. برای اینکه بدانیم خواب و تغذیه چه رابطهای با هم دارند و چه بخوریم که راحتتر بخوابیم مقاله زیر را از دست ندهید.
رابطه کمخوابی و جذب مواد مغذی
کمخوابی معمولا با استرس همراه است، چون وقتی شخص طبق نیاز طبیعیاش 7 ساعت در شبانهروز نمیخوابد، دچار استرس میشود و همین استرس باعث میشود جذب مواد غذایی در بدن به شدت کاهش پیدا کند. در نتیجه نیاز بدن به مواد مغذی و ضروری مانند ویتامینهای C و گروه ویتامینهای B بالا میرود و بدن احساس گرسنگی میکند؛ بنابراین فرد بیشتر از حد نیاز واقعیاش غذا میخورد و دچار اضافه وزن و چاقی میشود. ضمن اینکه افراد برای سرپوش گذاشتن روی استرس ناشی از کمخوابی، به زیادهروی در غذا خوردن روی میآورند که باز هم عامل افزایش وزن میشود.
بینظمی در خواب
این هم یکی از آن عادتهای مضر است که باعث بر هم خوردن روال تغذیه طبیعی میشود. همه انسانها باید بین ساعتهای 12 نیمه شب تا 5 صبح را به صورت ممتد بخوابند. اگر در آن ساعات شب کسی به دلیل كار یا درس خواندن یا از روی عادت غلط بیدار بماند، فردای آن روز اولا دچار استرس میشود و قدرت یادگیری و طراوت ذهنیاش افت میکند و ثانیا در روال تغذیهاش با اختلال روبرو خواهد شد. به این دلیل كه در آن ساعات شب بدن به طور طبیعی هورمونهای خواب از جمله سروتونین ترشح میکند که به خواب راحت و عمیق کمک میکند. اما وقتی شما در آن ساعات بیدار باشید و سروتونین ترشح شود، چون نمیتواند عملکرد اصلی خودش را انجام دهد، باعث پراشتهایی و در نتیجه چاقی میشود. در واقع بینظمی در خواب، نظم متابولیسم و سوخت و ساز طبیعی بدن را مختل میکند.
مشکلات خوابیدن بلافاصله بعد از خوردن غذا
اولین مشکلی که به وجود میآید، آسیب شدید به دستگاه گوارش است چون وقتی میخوابیم دستگاه گوارش به حالت افقی در میآید و در این حالت خونرسانی به معده درست انجام نمیشود بنابراین عمل هضم دچار اختلال میشود و به همین خاطر ریفلاکس یا همان ترش کردن اتفاق میافتد. ضمن اینکه بلافاصله خوابیدن بعد از غذا، باعث چاقی و اضافه وزن میشود. به این ترتیب که سوخت و ساز غذا و متابولیسم پایه درست انجام نمیشود و مواد غذایی خیلی سریع جذب بدن میشوند چون بدن در حالت خوابیده، فعال نیست و عمل هضم را درست انجام نمیدهد و مواد زائد دفع نمیشوند. در واقع سوخت و ساز بدن در حالت خواب پایین میآید و کالری اضافی ناشی از غذایی که خورده شده جذب بدن میشود.
فاصله زمانی بین غذا خوردن و خواب
برای خواب بعدازظهر حدود نیم تا یک ساعت فاصله کافی است و بهتر است این مدت صرف پیادهروی ملایم یا مطالعه در حالت نشسته و فعالیتهای آرام بدنی شود ولی در مورد خواب شبانه فاصله بین وعده غذایی شام و به رختخواب رفتن باید بیشتر و حداقل بین 3 تا 4 ساعت باشد.
برای خواب شبانه راحتتر خوردن چه غذاهایی توصیه میشود؟
شام اصلی بهتر است شامل انواع گوشت بدون چربی به اندازه یك واحد مصرفی، انواع ماكارونیها، نان سبوسدار، سیبزمینی و برنج كه منابع طبیعی اسیدهایآمینه به خصوص تریپتوفان (تریپتوفان یکی از بیست و دو اسیدآمینه اصلی یافتههای زنده و از اسیدهایآمینه ضروری در رژیم غذایی انسان است که در موشها نیز به عنوان یک فاکتور رشد شناسایی شده است. این اسیدآمینه در ساختمان بسیار از پروتئینها وجود دارد) هستند، سفیدهتخممرغ، سالاد با سسهای طبیعی مانند روغنزیتون، آب نارنج، آبغوره و ماست كمچرب، انواع سبزیهای برگسبز مانند اسفناج و كاهو، انواع توتها مانند شاتوت و توتفرنگی و سبزیهای معطر از قبیل ریحان و شوید باشد. دقت كنید كه حجم شام خیلی زیاد نباشد تا احساس سنگینی به شما دست ندهد.
نیمهشب و احساس گرسنگی
برای اینكه این اتفاق نیفتد و فاصله بین وعده غذایی شام و صبحانه زیاد نشود باید قبل از خواب یك میانوعده مناسب مانند یك لیوان شیر كمچرب با یك قاشق عسل یا 2 عدد خرما (برای دیابتیها یك خرما كافی است)، یك تكه نان سنگك، بیسكویت سبوسدار بدون جوششیرین یا یك عدد موز یا سیب بخورید. این مواد غذایی حاوی تریپتوفان هستند همان اسیدآمینه ضروری كه باعث ترشح سروتونین میشود و خواب راحت را به ارمغان میآورد.
در مورد توصیه به شیر نوشیدن، بعضی افراد اگر قبل از خواب مایعات بنوشند دچار تكرر ادرار شبانه و بیخوابی میشوند. این موضوع در مورد افراد مختلف متفاوت است ولی اگر كسی دچار ناراحتی شد، میتواند شیر را یك ساعت قبل از خواب بنوشد.
چه مواد غذایی مانع از خواب راحت شبانه میشوند؟
خوراكیهایی كه در خواب شبانه عمیق و به هنگام اختلال ایجاد میكنند عبارتند از: قهوه، نوشابههای گازدار، چای پررنگ، شكلات و كاكائو، فلفلهای تند، دسرهای چرب و شیرین، سسهای چرب، غذاهای تند و ادویهدار و خوراكیهای خیلی شیرین كه هضم آسانی ندارند و موجب نفخ و ناراحتی گوارشی میشوند. پس بهتر است از غروب به بعد، از خوردن این غذاها و نوشیدنیها پرهیز كنیم تا خواب آسودهای داشته باشیم.