آثار شغل‌های مختلف بر روان انسان

حضرت آیت‌الله مجتبی تهرانی

با اشتغال به شغل‌های ذکر شده، حریم انسان نسبت‌ به ربا از نظر روحی و روانی، از بین می‌رود؛ یعنی وقتی یک انسان مسلمان وارد این کار می‌شود، کم‌کم ترس او از ربا ریخته و به رباخواری عادت می‌‌کند. وقتی هم که به رباخواری عادت کرد، دیگر اول مصیبت او است!

البته ‌این‌طور نیست که فقط به همین دلیل از این کار نهی شده باشد. چه ‌بسا ابعاد گوناگون و نقش‌های دیگری نیز وجود داشته باشد که به‌ خاطر آن‌ها از این شغل نهی شده باشد ولی در روایت، تنها به این جنبه اشاره شده است.

من در ابتدای جلسه عرض کردم که روح انسان با استمرار یک عمل، روش می‌گیرد و به ‌مرور زمان آن عمل برای او عادی می‌شود. وقتی هم که کاری برای انسان عادی یا به تعبیر دیگر ملکه شود، انسان بر اساس آن تربیت می‌شود. به ‌عبارت ‌دیگر اشتغال دائمی انسان به یک شغل، به ‌خاطر وجود تکرار در آن سبب تربیت او می‌گردد. در اینجا محیط شغلی و خود شغل، مربی انسان است.

سایر مشاغل مکروه

حالا به مشاغل دیگری که آن‌ها نیز به دلیل اثرات تربیتی مخرب مورد نکوهش قرار گرفته‌اند، اشاره می‌کنم.

...