
آهن یکی از عوامل تشکیل دهنده آنزیمهای متعدد در بدن بوده، به عنوان یک ماده غذایی ضروری، وظیفه حمل اکسیژن در بدن را به عهده دارد. فرم آهن ذخیره شده در بدن انسان به صورت فریتین و هموسیداین است که در بخشهای گوناگون بدن انسان از جمله مغز استخوان، کبد و طحال وجود دارد. فقر آهن سبب کم خونی، رنگ پریدگی و سلولهای خونی با میزان غلظت هموگلوبین پایین میشود. این کمبود در زنان باردار، خطر تولد فرزندان نارس را افزایش داده و موجب تولد نوزادان کم وزن میشود.
با وجود تمام امتیازات مربوط به عنصر آهن و ترکیبات گوناگون آن، چند واقعیت را در مورد آهن نباید فراموش کنید:
اضافه کردن آهن به رژیم غذایی آسان است
مصرف غذاهای غنی از آهن در هر وعده غذایی مهم است. پرتقال، توتفرنگی، گوجهفرنگی، کلم بروکلی، گل کلم، طالبی، کیوی، فلفل و آب میوه طبیعی. شما میتوانید آهن غیر هم را مصرف کنید و جذب آن را با مصرف ویتامین C افزایش دهید.
همچنین پختن غذا در ظروف استیل ضد زنگ، جذب آهن را در بدن افزایش میدهد. آهن را یک ساعت قبل یا پس از مصرف قهوه یا چای مصرف کنید چون در غیر این صورت جذب آهن ۳۵ تا ۶۰ درصد کاهش مییابد.
کمخونی فقر آهن بیعارضه نیست
کمخونی فقر آهن اگر خفیف باشد معمولا عارضهای ندارد اما اگر درمان نشود، میتواند مشکلات جدی سلامتی را به دنبال داشته باشد. از جمله این عوارض میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
· مشکلات قلبی: کم خونی فقر آهن ممکن است منجر به ضربان قلب سریع و نامنظم شود. همین روند نارسایی و بزرگ شدن قلب را به دنبال دارد.
· مشکلات دوران بارداری: در زنان باردار، کمخونی فقر آهن منجر به تولد زودرس نوزادان و یا نوزاد با وزن کم میشود.
· مشکلات رشد: در نوزادان و کودکان با فقر شدید آهن، مشکلات تأخیر در رشد ایجاد میشود. ضمن این که استعداد ابتلا به عفونتها نیز بالا میرود.
به اندازه کافی آهن دریافت کنید
میزان نیاز زنان به آهن در روز ۱۸ میلیگرم است و این میزان در مردان به ۸ میلیگرم میرسد. البته گیاهخواران، افرادی که گوشت قرمز نمیخورند و ورزشکاران باید مراقب باشند که به اندازه کافی آهن دریافت کنند. علاوه بر این، هنگامی که بدن تحت تأثیر تغییرات ناگهانی نظیر رشد ناگهانی در کودکان و بالغین یا در طی دوره شیردهی قرار میگیرد، نیازمند افزایش دریافت آهن و افزایش تولید سلولهای قرمز خونی است.
آهن سیستم ایمنی بدن را تقویت میکند
یکی از نشانههای فقر آهن، بیمار شدن در بیشتر اوقات است. کمبود آهن خود را با خستگی، تنگی نفس به هنگام ورزش، ضربان قلب سریع، سرگیجه، سردرد، تحریکپذیری و ظاهر رنگ پریده نشان میدهد.
همه آهنها به یک اندازه جذب نمیشوند
دو نوع آهن وجود دارد؛ آهن هِم و غیر هِم. آهن هِم به آسانی توسط بدن ما جذب میشود و آن هم از طریق مصرف گوشت قرمز، گوشت ماکیان، ماهی و جگر. آهن غیر هِم در منابع گیاهی یافت میشود از قبیل عدس، لوبیا و نخود، غلات و ماکارونی غنیشده ،برگ سبزیجات سبز، میوههای خشک، آجیل و دانهها و تخممرغ. آهن غیر هِم به اندازه آهن هِم جذب بدن نمیشود و به همین دلیل گیاهخواران باید در روز ۳۲ میلیگرم آهن مصرف کنند؛ یعنی ۲ برابر گوشتخواران.