تاریخ عشق
معصومه تاوان
بابا مردنش را از تاریخ 5/8 شروع کرد، در یک روز بارانی آبان‌ماه. همان وقتی که پاهایمان در گل های سرد و چسبناک قبرستان فرو می‌رفت و رد پاهایمان پشت سر هم با مال دیگری قاطی می شد. همان وقتی که باران چترهایمان را خیس می‌کرد و صورت‌هایمان را قلقلک می‌داد و اجازه می‌داد که هرچقدر که دوست داریم اشک بریزیم.
من بابا را دیدم از پشت برف پاک کن ماشین. دیدم که کمرش خم شد و دیگر نتوانست راستش کند. من چین روی پیشانی‌اش را دیدم. چینی که تا قبل از این هرگز روی پیشانی‌اش نبود.
بابا از روزی که مامان رفت کمی بیشتر از یکم پیر شد. زیر چشم‌هایش گود افتادند و موهایش سفید شدند. دیگر حال و حوصله رنگ گذاشتن و اینطور کارها را نداشت. وقتی‌که روبه‌رویش می‌نشستیم می‌شد به راحتی چین و چروک‌های روی پیشانی و زیر چشم‌هایش را شمرد. شکمش کوچکتر شده بود و دیگر از آن شکم برآمده بزرگ خبری نبود. قبل ترها که مامان زنده بود، می‌شد روی شکم بابا یک نعلبکی را همراه یک فنجان چای نگه داشت. بابا همیشه می‌گفت:
ـ شکم بزرگ نشانه مرد بودن است.
ولی حالا هر روز صبح که از خواب بیدار می‌شویم، کوچکتر از روز قبل شده. اصلا انگار بابا تمام این چند سال را پیر نشده بود و حالا به یک باره بعداز مرگ مامان می‌خواست تلافی تمام روزهایش را در بیاورد و به اندازه تمام این سال‌هایی که پیریش را به تعویق انداخته بود پیر شود. مامان مریض بود، قلبش درد می‌کرد. بارها دیده بودم که چطور دست روی قلبش می‌گذارد و صورتش توی هم گره می‌خورد. مامان و بابا خیلی با هم عیاق نبودند. هر کدام ساز خودشان را می‌زدند. یعنی ما بچه‌ها هیچ‌وقت نفهمیدیم تقصیر کدامشان بود. بابا دوست داشت، طوری زندگی کند که برعکس خواسته‌های مامان باشد و مامان هم شاید طوری حرف بزند که بر خلاف اعتقادات بابا باشد. بابا یک جوری شبیه برعکس حرکت عقربه‌های ساعت کار می‌کرد. موهایش را رنگ می‌گذاشت، برای اینکه پوست صورتش چروک بر ندارد، پوست خیار و ماست می‌گذاشت، زردچوبه و سرکه سیب و هرکاری که می‌شد کرد تا جوانتر دیده شود. بلند می‌خندید، جک‌های بی‌مزه تعریف می‌کرد و بعد خودش بیشتر از همه با صدایی بلندتر از همه جوری که مامان هرکجا که باشد بشنود، می‌خندید. لباس‌های جوانانه می‌پوشید با رنگ‌هایی خاص و تمام کارهایی که نشود به او لقب یک مرد 53 ساله جا افتاده را داد، انجام می‌داد. مامان کارهای بابا را قبول نداشت، هیچ وقت قبول نداشت. از همان اول هم یادم هست مدام دوست داشت بابا جور دیگری باشد و بابا تمام تلاشش را می‌کرد هرطوری غیر از آن شکلی باشد که مامان می‌خواهد. دست آخر هم قهر و دعواها بالا می‌گرفت و بابا از فردا کارهایش را علنی‌تر پیش می‌برد و مامان حرص خوردن‌هایش را بیشتر.
هیچ‌وقت نه من و نه خواهرم هیچ کدام نفهمیدیم که چرا با هم ازدواج کردند! هربار که این سؤال را می‌پرسیدم، مامان می‌گفت:
ـ حماقت آدم احمق مگر شاخ ودم دارد.
و من به آدم‌هایی فکر می‌کردم که هم شاخ دارند و هم دم. مامان دوست داشت بابا به اندازه سنش حرف بزند و رفتار کند. از اینکه او با دهان پر حرف می‌زد و لباس‌هایش را بعد از به خانه آمدن همه جا پرت می‌کرد، بیزار بود. یا وقت‌هایی که خمیر دندان را با در باز توی دسشویی رها می‌کرد یا با جوان‌ها می‌پرید، حرص می‌خورد و تند تند پوست لب پایینش را گاز می‌گرفت. ولی برای بابا اهمیتی نداشت مدام می‌گفت:
ـ باید عادت کند.
ـ عادت کنم؟ من از این کارای تو بیزارم.
مامان وقت‌هایی که خیلی دمق بود و توی لب بر اساس یک عادت همیشگی از جوانیش حرف می‌زد. از روزهایی که هم خودش جوان بود و هم بابا. از داروخانه دکتر عطایی، از جوان سبزه‌روی نسخه‌پیچی که همیشه خدا خنده به لب داشت و از خودش که همیشه سر دردها و دل‌دردها و پادردهای خانم جان را بهانه می‌کرد تا سری به آن داروخانه بزند تا یکبار دیگر آن جوان سبزه‌روی خوش خنده را ببیند. مامان هیچ‌وقت زیر بار نرفت که خودش اولین کسی بود که عاشق بابا شده بود. همیشه بابا را جلو می‌انداخت و بعد هم لعنت می‌فرستاد به آن لحظه‌ای که نگاهش از پشت شیشه در نگاه بابا گره خورده و آخرش رسیده بود به اینجا و دوباره شروع می‌کرد به آه و ناله و گلایه از بابا و کارها و حرف‌هایش. بعضی وقت‌ها طوری که خیلی متوجه نشویم می‌گفت:
ـ از اول هم همین‌طوری بود. نمی‌دونم چرا من اینطوری شدم.
و من و خواهرم همیشه می‌دیدیم که درانتهای چشم‌های مامان وقتی که از آن گره کور حرف می‌زد، درخششی جان می‌گرفت و سکوتی شیرین لابه‌لای حرف‌هایش جا می‌شد که خودش هم از آن خبر داشت ولی خودش را زود جمع و جور می‌کرد.
ـ ها چیه به چی دارین نگاه می‌کنین؟
ـ هیچی به خدا.
ـ برین دنبال کارتون، علاف اینجا نشستین شب شام می‌خوایین ها.
بعد از رفتن مامان انگار تمام روزهای بابا شبیه هم شده بودند. ساعت‌ها مقابل تلویزیون می‌نشست بی‌آنکه چیزی ببیند یا به حرف‌های آن گوش می‌داد بدون اینکه کلمه‌ای از آن‌ها را بعدا به خاطر بیاورد. از بعد رفتن مامان هیچ‌وقت ندیدیم بابا در خمیر دندانش را باز بگذارد یا بلند مثل قبل قهقهه بزند.
حرف‌هایش مدام تکراری بودند و بیشتر در مورد یک چیز آن هم قیمت دارو نسخه‌های بد خط دکترها و کمبود داروهای بیماران سرطانی و... آخر بابا هنوز داروخانه داشت.
بعضی شب‌ها از خواب بیدار می‌شدم و خیره می‌ماندم به چراغ روشن اتاق مامان. به جای خالی قاب عکسش روی دیوار و به خیلی چیزهای دیگر که برای مامان بودند و کم‌کم پیدایشان نبود و روزها بعد آن‌ها را در اتاق بابا پیدا می‌کردیم.
**
بابا را توی اتاقک پشت داروخانه پیدا کردیم. گوشه اتاق نشسته بود و قاب عکس مامان را بغل گرفته و چشم‌هایش را برای همیشه بسته بود. با موهایی سفید، صورتی پر از چروک و اخم‌هایی درهم.
بابا مردنش را از تاریخ 5/8 شروع کرد وقتی که ما روی جنازه مامان زار می‌زدیم، وقتی او برای اولین بار قوطی رنگ مویش را خالی گذاشت و ما هیچ کدام نفهمیدیم. به گمانمان بابا چون دیگر کسی را ندارد که با او بجنگد همان شده که باید می‌شد اما بابا شروع کرده بود به مردن. نبود مامان او را برای رفتن جلوانداخته بود. بابا یک جور دیگر عاشق مامان بود. جوری که ما هیچ‌وقت نمی‌خواستیم درکش کنیم نه ما و نه مامان.