یقه سفیدها و سکوت بره‌ها
باران زعیمی
باورم نمی‌شد! جملات مدیر مجتمع مسکونیمان در گروه مجازی را می‌خواندم: «همسایه‌ها که هیچ، اعضای هیئت امناها نیز حق ندارند سؤال کنند و اصلا نباید این لیست‌ها را ببینند!» چرا نباید همسایه‌ها پیگیر چگونگی عملکرد مدیر مجتمع کوچک‌شان باشند؟ چرا یک سؤال ساده چنین واکنش تندی به همراه داشت؟!
ماجرا از آنجا آغاز شد که پس از مدت‌ها کش و قوس و اصرار و التماس فراوان، مدیران بلوک‌های هفتگانه مجتمع مسکونی زیبای‌مان از بین خود، یک عدد مدیرکل انتخاب کردند تا محله‌مان سر و صاحب پیدا کند و چرخ اموراتش به درستی و روان بچرخد. ایشان هم کلی ایده‌های جذاب برای بهتر شدن روند کارها و امورات مربوط به فضای مجتمع، به همراه وعده شفافیت کامل ارائه کرد. همه چیز صورت جلسه شد و با سلام و صلوات امضا گردید.
احتمالا می‌دانید نان و آب چشمگیری هم در این نوع مدیریت‌ها وجود ندارد. آنچه نصیب این داوطلبان فداکار می‌شود شاید به 100 هزار تومان هم نرسد! در چنین فضایی جناب مدیر یقه‌سفید ما که گوی سخنوری را از دیگران ربوده و تصویری رویایی از آینده یک محله کوچک شهر ساخته بود برای عمل به قول شفافیت خود، هر ماه لیست هزینه‌ها و درآمدها را به مدیران بلوک‌ها تحویل می‌داد و آن‌ها نیز کمال تشکر را از محضر مبارک ایشان داشته و برگه‌ها را خوانده – نخوانده و خنده، خنده امضا می‌کردند.
گرچه محتوای باکس عمل به وعده‌ها، نزدیک به صفر و مزایای انتخاب ایشان تقریبا هیچ بود اما دوستی و رودربایستی در کنار ترس از سختی انتخاب مجدد مدیرکل و احتمال از دست دادن پست حکومتی خود! باعث شده بود با وجود نقل مکان جناب مدیرکل از مجتمع، همچنان رأی بر بقای مدیریت ایشان، هرچند از راه دور باشد و اهالی به حضور ماهی یکبار این یگانه دهر، جهت گرفتن امضا در جلسه بسنده کنند.
اما در میانه سکوت بره‌ها! سؤال ناگهانی یک همسایه اوضاع را به هم ریخت. وی با مشاهده و مقایسه دو لیست از لیست‌های هزینه‌کرد آقای مدیرکل برایش سوال ایجاد شد که مثلا چرا طی دو ماه برای یک فقره نگهبان چند صد هزار تومان لوازم‌التحریر (چند تا خودکار و کاغذ!) فاکتور شده است؟ مگر یک نگهبان زحمتکش و البته کم‌سواد که امنیت ما را نه با نوشتن که با حضور مقتدرانه‌اش حفظ می‌کند، از جمله نویسندگان است و مردم محله توفیق شناخت نداشته‌اند؟! این سؤال آتشی شد بر جان مدیرکل تا محله مظلوم را ببندد به رگبار جملات نازیبا!
هرچه فکر کردیم متوجه نشدیم چطور در روزگار شفافیت دولت و وزارتخانه‌ها و آرای نمایندگان مجلس و منسوخ شدن محرمانه‌ها! یک سؤال معمولی که حق شهروندی همه همسایه‌ها محسوب می‌شود اینقدر جناب مدیرکل را به هم ریخته و توضیح خواستن را ممنوع کرده است؟ البته محله ما از این‌قدرها هم حقارت‌پذیر نبود و سرانجام آن مدیران بیخیال و راحت‌طلب را مجبور کرد مدیرکل یقه سفید را کنار گذاشته و فرد دیگری را جایگزین کنند تا بعدا با تشکیل مجمع عمومی درباره ادامه فعالیت خوش خوشان آن‌ها تجدید نظر شود و گزینه‌های بهتری روی میز بیاید.
اینجا همسایه‌ها فهمیدند اگر یک عده در سطوح بالای قدرت و ثروت، بازی تودرتوی تاراج و تحقیر و محرمانه‌سازی راه می‌اندازند به خاطر جریان داشتن چشمه‌های کوچک قدرت‌طلبی، ساده انگاری حرام‌خواری و بی‌انصافی نسبت به دیگران در قلب‌هایشان و با استفاده از محیط فاسد و اطرافیان فرصت‌ساز، ذره ذره شانس بروز و ظهور محله‌ای، ملی و حتی گاه جهانی پیدا کرده‌اند.
چه خوب که همیشه چشم تیزبین و زبان حقگویی وجود دارد تا سکوت بی‌اراده‌ها را بشکند، خواب غافلان را بپراند و به جای حلقه تنگ یقه سفید، راه گلوی حرام‌خوری را ببندد.
اصطلاحی است که در بعضی کشورها به کارکنان حقوق بگیری که کارهای حرفه‌ای یا نیمه حرفه‌ای دفتری مانند مدیریت، فروش و … را انجام می‌دهند، گفته می‌شود. در زبان فارسی معمولاً واژهٔ کارمند در اشاره به کارگران یقه سفید و کارگر در اشاره به کارگران یقه آبی استفاده می‌شود. گاهی اصطلاح یقه سفید دلالت بر سوءاستفاده افراد بلندپایه از موقعیت و مقام خود است که بیشتر با جرایم مالی همراه‌است.