آپاندیس از نگاه طب سنتی
این زائده کوچک!
آپاندیس عضو کوچک و انگشتی‌شکل است که از روده بزرگ منشعب می‌شود. در دیواره این عضو بافت لنفاوی فراوانی موجود است. طول آپاندیس بین ۲ تا ۲۰ سانتی‌متر متغیر و قطر آن نیز بین ۶ تا ۸ میلی‌متر است. عفونت و التهاب در آن منجر به آپاندیسیت (التهاب آپاندیس) می‌شود. در بروز حمله، درد در قسمت راست و پایین شکم شروع می‌شود و زمانی که محل درد را فشار می‌دهید، درد چند برابر می‌شود. ممکن است فرد هنگام فشار دادن احساس درد نکند، ولی وقتی دست را برمی‌دارید، احساس درد شدید کند، به گونه‌ای که از جایش بپرد. یکی دیگر از نشانه‌ها پیچیدن درد دور ناف است، به گونه‌ای که شخص نمی‌تواند خم شود.
دکتر الهام حق‌جو، رزیدنت طب سنتی دانشگاه علوم پزشکی ایران در مورد علل آپاندیسیت می‌گوید: خوردن غذایی که بین دندان و در فضای دهان باقی مانده است، مخصوصا اگر مدت زیادی مانده باشد. رعایت بهداشت دهان و دندان به پیشگیری از التهابات دستگاه گوارش کمک می‌کند. توصیه اکید به 3 مرتبه شستشوی فضای داخلی دهان با آب بعد از خلال و مسواک کردن تا مواد باقی‌مانده بین دندان‌ها که با خلال و مسواک بیرون آمده‌اند از دهان خارج شوند. به عبارت بهتر، قبل از خوردن غذا هم دهان نباید آلودگی داشته باشد و بهتر است دندان‌ها مسواک شده باشد.
این رزیدنت طب سنتی ادامه می‌دهد: داشتن یبوست‌های متوالی و چندروزه یکی از مهم‌ترین علت‌های آپاندیسیت است. در صورت ابتلا به یبوست، فرد باید فوری درمان شود. درمان آپاندیسیت در طب سنتی کمک درمان رایج پزشکی است. امیدواریم با رعایت نکات پیشگیرانه و اصلاح شیوه زندگی ابتلا نیز کمتر شود. هنگام درد راه‌های پیشنهادی در طب سنتی عبارتند از:
بعد از این‌که نخستین نشانه‌های درد شدید، استفراغ و تب دیده شد، بیمار باید بلافاصله بستری شود.
استراحت مهم‌ترین عامل در درمان این بیماری است.
تنها درمان حقیقی برای التهاب آپاندیس پناه بردن به روزه است.
در مدت روزه گرفتن بیمار نباید از هیچ غذایی استفاده کند. هیچ ماده‌ای به جز آب نباید وارد بدن بیمار شود.
برای تمیز کردن بخش پایینی روده، تنقیه که دارای حدودا یک‌دوم لیتر آب گرم است باید به مدت ۳ روز استفاده شود.
کمپرس‌های آب برای چند بار روی ناحیه دردناک قرار داد.
وی در مورد التهاب مزمن آپاندیس می‌گوید:
در مورد التهاب آپاندیس مزمن، دوره کوتاه روزه گرفتن باید با بهره گرفتن از یک رژیم غذایی فقط با استفاده از شیر برای 2 یا 3 هفته ادامه یابد. در این رژیم غذایی، یک لیوان شیر باید هر ۲ ساعت یکبار از ساعت ۸ صبح تا ۸ شب در روز نخست، یک لیوان شیر هر 5/1 ساعت روز بعد و یک لیوان شیر در هر ساعت در روز سوم مصرف شود. سپس، میزان شیر باید به تدریج افزایش داده شود، به‌طوری که یک لیوان شیر را هر 30 دقیقه یکبار باید مصرف کرد، البته اگر بتوان از چنین میزان شیری بدون مشکل استفاده کرد. بعد از رژیم غذایی فقط با استفاده از شیر، بیمار باید به تدریج از یک رژیم غذایی متعادل با تأکید بر میوه‌های تازه و سبزیجات برگ‌دار استفاده کند.
عصاره سبزیجات مشخص به ویژه آب هویج، در ترکیب با آب چغندر و خیار در درمان التهاب آپاندیس بسیار ارزشمند است. استفاده مداوم از چایی که از دانه‌های شنبلیله درست شده نیز در پیشگیری از این بیماری مؤثر و مفید است.
بیمار مبتلا به التهاب آپاندیس باید تمامی اقداماتی که منجر به برطرف شدن یبوست می‌شود، استفاده کند. استفاده از کمپرس آب گرم هر صبح و شب می‌تواند به درمان این بیماری کمک کند. ماساژ شکم نیز مؤثر و مفید است. زمانی که مواد زائد به روده بزرگ منتقل و در نهایت، از بدن دفع شدند، سوزش و التهاب در آپاندیس کاهش پیدا خواهد کرد و به برداشتن آپاندیس به وسیله عمل جراحی دیگر نیازی نخواهد بود. از عمل جراحی فقط در موارد نادر یعنی زمانی که آپاندیس دچار آبسه شده باید استفاده کرد.