تفاوت آب و آب معدنی
اصلا چرا آب معدنی؟
در دهه‌های اخیر استفاده از آب معدنی در بین افراد بسیار شایع شده است. چرا که مردم معتقدند در آب‌های بسته‌بندی‌شده مواد معدنی وجود دارد که برای سلامتی مفید هستند و از نظر سلامتی هم مشکلی ندارند. اما آیا به راستی استفاده از آب‌های معدنی نسبت به آب‌های آشامیدنی ارجحیت دارند؟
شایعاتی که در مورد آلودگی‌های آب لوله‌کشی منتشر می‌شود یا اخباری که در رسانه در مورد آلودگی آب سدها و رودخانه‌ها با فاضلاب‌ها و مواد سوختی به گوش می‌رسد از یک طرف و کیفیت پایین آب بعضی از شهرستان‌ها به دلیل وجود املاح و رسوبات موجود در آب که لایه‌ای از رسوب در کتری و سماور‌ها به جا می‌گذارند و اخیرا وجود نیتریت و نیترات در آب شرب از جمله دلایل تمایل مردم به مصرف آب بسته‌بندی می‌باشد.
طبق تعریف مؤسسه استاندارد آب معدنی طبیعی، آبی است که با آب آشامیدنی تفاوت دارد. آب معدنی محتوای املاح معدنی خاص و کمیاب است. از منابع طبیعی مانند چشمه نقاط حفاری شده از سفره‌های آب زیرزمینی به دست می‌آید و کلیه اقدامات احتیاطی برای جلوگیری از هر گونه آلودگی یا تأثیرات خارجی روی کیفیت آن باید انجام گیرد. ترکیبات آن در فصول مختلف سال از ثبات نسبی برخوردار است. تحت شرایطی که ویژگی‌های آن تغییر نکند جمع‌آوری می‌شود. در نزدیک‌ترین محل ممکن به سرچشمه آب، تحت شرایط بهداشتی خاص، بسته‌بندی می‌شود.
آب‌های بطری طعم و مزه بهتری نسبت به آب لوله‌کشی دارند و از نظر حمل آب سالم‌تر در مسافرت‌های بین شهری و توقف‌گاه‌ها که اغلب فاقد آب‌های تصفیه شده هستند، نیز مناسب است.
برای ضد‌عفونی کردن آب بطری‌‌شده اگر استانداردهای تعیین شده کامل رعایت شود مانند اشعه مادون‌قرمز، فیلتراسیون و ضد‌عفونی کردن با اوزون انجام پذیرفته باشد، نه تنها محتوای میکروبی آب از بین می‌رود، بلکه طعم خاصی که آب‌های ضدعفونی‌شده با کلر داراست را نخواهد داشت. بعضی از آب‌های معدنی محتوای املاح مفیدی مثل کلسیم، منیزیم و دیگر املاحی هستند که به تأمین نیازهای مصرف‌کننده کمک می‌کند.
توجه
ـ وجود املاح معدنی خاص و عناصر کمیاب تنها در آب معدنی متصور است و بنابر این هنگام خرید به تفاوت آب معدنی و آشامیدنی توجه کنید. وجود فلزات سنگین و آلودگی‌های شیمیایی در انواع آب‌ها ممکن است وجود داشته باشد. گاها لوله‌کشی‌های فرسوده و زنگ‌زده داخل منازل منبعی برای افزودن بعضی از آلودگی‌ها به آب شرب است.
ـ نوشیدن آب بسته‌بندی در سفرهای شهری و بین شهری جهت رفع تشنگی و تأمین آب و املاح بدن توصیه می‌شود و از نوشیدن نوشیدنی‌های رنگی فاقد شماره پروانه ساخت از وزارت بهداشت که حاوی رنگ‌های مصنوعی و انواع آلودگی‌های میکروبی می‌باشد و به جای آبمیوه، به فروش می‌رسد اکیدا خودداری کنید.
ـ قبل از خرید آب‌های بسته‌بندی، کیفیت ظاهری آن را از بیرون بسته‌بندی بررسی کنید تا از عدم وجود اجسام خارجی، جلبک و کدورت رنگ آب در این بطری‌ها مطمئن شوید.
زیر تمام بطری‌های آب معدنی، عددی درج شده که نشانه کیفیت پلاستیک آن بطری و سمی بودن یا نبودن آن است. این عدد که از ۱ تا ۷ است و معمولا در میانه مثلثی قرار دارد، که نشانه قابل بازیافت بودن بطری پلاستیکی و کیفیت آن است
دکتر آراسب دباغ‌مقدم متخصص صنایع غذایی در مورد اهمیت توجه به کدهای درج شده در قوطی‌های آب معدنی این‌گونه می‌گوید:
بهتر است قبل از خرید آب معدنی به نشانه‌های استاندارد آن و همچنین عددهای درج شده در زیر بطری دقت زیادی کنید. این اعداد به شما اطلاعاتی درباره کیفیت مواد تشکیل‌دهنده بطری می‌دهند. این ارقام از ۱ تا ۷ می باشند که هرکدام گویای کیفیت مواد تشکیل‌دهنده این بطری‌هاست که اگر از مواد نامرغوب تهیه شده باشند شما را در معرض ابتلا به انواع بیماری‌ها قرار خواهند داد.
اعداد زیر بطری‌های آب معدنی
عدد۱ در زیر بطری
این نوع پلاستیک رایج‌ترین نوعی است که در دنیا برای بطری‌های آب معدنی استفاده می‌شود و حاوی ترکیب شیمیایی پلی‌اتیلن‌تری فتالات است که می‌تواند باعث آزاد شدن گاز تری‌اکسید آنتیموئین شود. مواجهه طولانی‌مدت با این ماده می‌تواند سبب حساسیت تنفسی و پوستی و بروز اختلالات ماهانه و سقط جنین در زنان شود. اگر فقط یک‌بار از این بطری استفاده کنید، مشکلی پیش نمی‌آید اما اگر به دفعات از آن استفاده کنید این گاز از بطری به آب منتقل و بیماری‌زا می‌شود.
اعداد ۳، ۶، ۷ در زیر بطری
بدترین نوع پلاستیک مصرفی در بطری‌ها انواعی هستند که زیر آن اعداد ۳، ۶ یا ۷ درج شده است.
عدد ۳ به معنی وجود PVC است که برای سلامت انسان و محیط‌زیست خطرناک است.
عدد ۶ به معنی وجود پلی‌استرن است که حاوی استیرن است و به اعصاب آسیب می‌زند. در ظروف پلاستیکی این نوع، ریختن مایعات گرم یا گرم کردن خود ظرف ممنوع است زیرا سبب آزاد شدن مواد شیمیایی می‌شود.
نوع ۷ حاوی بیسفنولA است که سبب اختلالات هورمونی می‌شود و در کاهش تدریجی ترشح هورمون استروژن در زنان دخیل است.
اعداد ۲، ۴، ۵ در زیر بطری
عدد ۲ یعنی بطری حاوی مواد شیمیایی مضر نیست و به محیط‌زیست هم آسیبی نمی‌رساند. اما این نوع بطری هم نباید بیش از یک‌بار استفاده شود.
عدد ۴ یعنی پلاستیک آن هیچ ماده سمی‌ای وارد آب درون بطری نمی‌کند. البته اکیدا توصیه می‌شود ماده دیگری داخلش نریزید.
عدد ۵ مناسب آب معدنی نیست و گرچه پلاستیک سالمی است اما برای ماست یا شربت استفاده می‌شود.