بی‌بی مجید
گلاب بانو
بچه دریا
تا بود این شکلی بود که بی‌بی مجید چشم‌هایش را محکم نمی‌بست. یعنی می‌بست این‌طوری که به نظر برسد خواب است و اصلا حواسش به ما نیست، حواسش به ما بود. چشم‌هایش را محکم روی هم می‌انداخت چون چشم‌هایش آبی بود و اگر کمی هم باز می‌ماند، ما متوجه می‌شدیم باز است. مجید گاهی جرأت می‌کرد خودش می‌رفت نزدیک‌تر و به سر کج‌شده مادربزرگش نگاه می‌کرد؛ خوب به درز چشم ها خیره می‌شد. حتی برایش دست تکان می‌داد که بیدار شود. مادربزرگ اگر بیدار می‌شد واویلا بود، اولین کاری که می‌کرد این بود که در زیرزمین را قفل کند و دست ما به هیچ‌کدام از وسایل دزدان دریایی نرسد، وسایل دزدان دریایی یک فرغون بزرگ بود با چند تا بیل و یک کلنگ و چند تا کلاه حصیری و پارچه‌ای بزرگ سوراخ سوراخ که از در و دیوار نمور زیرزمین آویزان بود. مجید برای هر کدام از این‌ها قصه‌ای داشت. مثلا می‌گفت این کلاه‌ها برای زمانی است که دزدان دریایی به کشتی پدر‌بزرگ حمله می‌کردند بعد گوشش را به بدنه فرغون می‌چسباند و به ما هم می‌گفت همین کار را بکنیم. دوباره دستش را روی بدنه آن می‌کشید و خش خش‌اش را به صدای دریا شبیه می‌کرد و می‌گفت؛ می‌شنوید؟ صدای دریاست! الان این کشتی دارد روی دریا حرکت میکند! آن‌وقت همگی سوار فرغون می‌شدیم، چرخ کم بادش باعث می‌شد لاستیک‌ها به زمین بچسبند و تکان نخورد و ما می‌توانستیم با تکیه دادن به لبه‌ها دو طرف را کمی تکان بدهیم!
حسن پرچمی را روی هوا تکان می‌داد، پیراهن خودش بود، از تنش درمی‌آورد و توی هوا به این طرف و آن طرف تکان تکان می‌داد، می‌گفت: این‌طوری دزدان دریایی فرار می‌کنند و می‌روند و از ما می‌ترسند!
دزدان دریایی توی تاریک زیرزمین پنهان شده بودند، گاهی پیمان و جمشید دزد می‌شدند و گاهی خود حسن دزد می‌شد. چوبی را در می‌آوردند و یکدفعه شروع می‌کردند به حمله و داد کشیدن! انگار که بخواهند چیزی را از کسی بگیرند از ما می‌خواستند هر چه در جیب‌هایمان خوراکی داریم بدهیم. هر چه دستشان می‌رسید، می‌گرفتند و می‌تپاندند توی دهانشان و می‌خوردند. نمی‌توانستیم خیلی داد بزنیم چون مادربزرگ مجید بیدار می‌شد و وقتی بیدار می‌شد دیگر نمی‌خوابید و می‌آمد ما را از زیرزمین خنک و بزرگ و نمور و پر از داستان خانه بیرون می‌انداخت.
گاهی هم دبه‌های بزرگ سیر و سرکه و ترشی دزدان دریایی بودند، تسلیم که می‌شدند می‌نشستیم به خوردن ترشی و شیره با انگشت‌های کثیف، اگر مادربزرگ می‌دید پوست سر‌مان را میکند. دزد شیرین خیلی خوشمزه بود مادربزرگ خودش این‌ها را درست می‌کرد و در بستوهای بزرگ سفالی توی زیرزمین جا می‌داد و وقتش که می‌رسید کم‌کم می‌فروخت تا کمک خرجی باشد.
قایق آرزوها
ظهر تابستان بود کجا باید می‌رفتند!؟ هیچ کجا مثل زیرزمین خنک نبود، آفتاب این‌جا عجیب تند است. خودم را به خواب می‌زدم. مجید بعد‌از‌ظهر با دوستانش سرازیر می‌شدند توی حیاط، دلشان می‌خواست بروند زیرزمین، آن‌جا پر بود از داستان‌هایی که من هر شب برای مجید تعریف می‌کردم. وسایل مش‌رحیم هم بود. می‌دانستم ممکن است خراب کنند و بشکنند. خوردن به کنار، برای مجید گفته بودم یکی از راه‌های تسلط دزدان دریایی بر ما این است که دست‌هایمان را نشوییم، دزدها سربازهایشان را می‌فرستند کف دست‌ها و از آن‌جا به دهان‌ها و از آن‌جا به بعد دزدها می‌روند توی شکم بچه و کار خرابی می‌کنند! این‌ها را می‌گفتم که دست‌ها را بشویند. می‌دانستم که سراغ همه چیز می‌روند. فرغون مش‌رحیم را قایق کرده‌اند و می‌اندازند توی ساحل خیالشان و به هر کجا که بخواهند می‌روند. مش‌رحیم را با همین فرغون از سر قنات آوردند، نفسش گرفته بود. از قنات که بالا آمد، دیگر جانی در بدنش نمانده بود. وسایلش را بردیم گذاشتیم توی زیرزمین دیگر نفسِ رفتن میان گل و لای و تاریکی را نداشت، نشست کنار من به دانه کردن انگورهای تابستان و بستن ترشی. خودش قصه دریا را برای مجید می‌گفت، دریا کجا و ما کجا؟! در حاشیه تهران، این‌جا دریا ندارد تا چشم کار میکند آدمیزاد است. دریا آرزویی بود که من و مش‌رحیم کنار لنج‌ها و قایق‌هایش بزرگ شدیم، الان فقط یک مشت آب بود که توی مغزهایمان به این سو و آن سو می‌کوبید، موج‌هایش از توی قلب‌هایمان سرا‌ریز می‌شد و تو رگ‌هایمان می‌پیچید و طوفانی توی دل‌هایمان به راه می‌انداخت. کودک بودیم که از دریا کنده شدیم و آمدیم این‌جا، دریا به اندازه مردمک چشم‌هایمان کوچک شد و قایق‌ها حسرتی شدند که در دل این سو و آن سو می‌رفتند.
جنگ ما را راهی تهران کرد. این‌جا که رسیدم پای برگشتمان لابه‌لای این شلوغی‌ها گم شد، مش‌رحیم دنبال بیرون آوردن آب، به دل خاک می‌زد و کیسه کیسه خاک بیرون می‌آورد. وسایلش را گذاشتیم آن‌جا که نبیند. خودش هم به کودکی نوه‌مان می‌خندید و فکر می‌کرد کاش این فرغون پنجر، قایق بود. مجید که مدرسه می‌رفت خودش می‌نشست توی فرغون و پارو می‌زد، تمام پیشانیش پر از دانه‌های عرق می‌شد، نفسش می‌گرفت، همان‌جا می‌نشست به نفس نفس زدن و نگاه کردن، خیره می‌شد و تاریکی زیرزمین گاهی لبخند می‌زد، مثل وقتی که ماهی بزرگی صید کرده باشد و گاهی تلخ می‌شد مثل خاطراتی که دانه دانه سر بریده باشد. از زیرزمین که بیرون می‌آمد رنگش پریده بود، می‌رفت که کمی مرتب و جابجا کند وسایل را، اما بالا که می‌آمد انگار خودش را جا گذاشته بود.
دزد انگشتر
مجید به حسن گفت که شمشیرش را بیخودی این‌قدر عقب نبرد! چه کسی می‌خواهد جواب بی‌بی را بدهد؟ تو؟ حالا خیالت راحت شد؟ از الان فرض که این گوش هزار بار تاب خورده باشد و کنده شده باشد! چه خیالی با خودت کردی؟ فکر کردی مثل خودت آدم است که شکمش را پاره کنی؟ فکر کردی واقعا دزد دریایی است؟ مال پدرت را دزدیده است؟ من گفتم انگشتر ننه‌ات را همین دزدها برداشته‌اند تو چرا باور کردی؟
مجید این‌ها را که می‌گفت رگ‌های گردنش بیرون می‌زد. فشار داد زدن، شقیقه‌هایش را سرخ کرده بود. دو خط آبی پررنگ از پیشانی‌اش جدا می‌شد و ضربان ریزی زیر رگ‌ها می‌دوید؛ جَو داده بود. همگی بوی تند سیر و ترشی می‌دادند! لباس‌هایشان پر از لکه‌های قهوه‌ای بود! مجید و حسن کاملا خیس شده بودند.
حسن سرش را پایین انداخته بود، چند روز پیش مادرش انگشتر طلایش را گم کرده بود، مجید عادت داشت برای به هیجان آوردن سربازانش برای ایستادگی دربرابر دزدهای دریایی قصه‌ها را بزرگ کند. داستان انگشتری مادر حسن را شنیده بود، آن‌جا بود که مادر حسن همه جا را به دنبال انگشتری زیر و رو می‌کرد، حسن را لخت کرده بود که لباس‌هایش را خوب بگردد. می‌گفت: شاید این‌جا باشد، شاید آن‌جا باشد و پشت بند این کلمه آن‌جا و و این‌جا را زیر و رو می‌کرد و بهم می‌ریخت.
مجید ایستاده بود وسط حیاط و حسن بی‌لباس و تن‌پوش، لخت لخت ایستاده بود وسط اتاق، چشم در چشم که شدند مجید سلام داد که در باز بوده و هرچی زنگ زده کسی نشنیده و آمده دنبال حسن که بروند بازی کنند. مادر حسن دوباره لباس‌های حسن را چنگ زد و چند‌بار توی مشتش مچاله کرد و بعد حسابی تکاند. اصلا نشنید که مجید چه گفت. لباس‌ها را پرت کرد میان حیاط، لباس‌ها روی هوا پرواز کردند و افتادند روی کاشی‌ها، حسن لباس‌هایش را سریع پوشید و خداحافظی کوچکی را از میان لب‌هایش پر داد، دلخور بود که چرا مادر لباس‌هایش را درآورده و دلخورتر که چرا انگشتری باارزش یادگاری مادرش را گم کرده؟! مجید هم که این جریان را دیده بود توی زیرزمین سعی کرده بود طوری این داستان واقعی را به قصه بچسباند، حسن به بستوی سفالی بزرگ خیره شد، دستش را تا آرنج بالازد و فرو برد لای سیر‌ترشی‌ها و شروع کرد به گشتن! دستش را زحمت به هر سمتی می‌چرخاند که شاید انگشتری را پیدا کند. متنفر بود از دزد گنده و چاقی که مادرش را ناراحت کرده بود. مرتضی، جمشید و طاهر همگی نگاهش می‌کردند. گاهی چیزی پیدا می‌کرد و بالا می‌آورد اما انگشتر نبود. یکدفعه گفت: پیدا کردم! به خدا پیدا کردم! خودش است!
حلقه باریکی را بالا آورد که از دستش رها شد. کار خودشان بود، دزدها همین‌ها بودند، چوب را برداشت و کوبید به شکم بستو، شکم پاره شد و سیر‌ترشی هُری بیرون ریختند دو زانو نشستند به گشتن دنبال انگشتر، انگشتر زنگ‌زده‌ای را پیدا کردند که انگشتر بی‌بی بود، سال‌ها پیش گمش کرده بود، انگشتر نقره زنگ‌زده که جا مانده بود وسط شکم گنده سیر‌ترشی!