فتق یعنی جابجایی یک عضو

فتق زمانی رخ می‌دهد که بافت‌ها به خاطر ضعیف شدن غشاء عضلات برآمده می‌شوند که این اتفاق باعث بروز درد زیادی خواهد شد. اما تشخیص علائم فتق می‌تواند درد ناشی از فتق را به حداقل رسانده و درمان لازم را مشخص کند. نکته این‌جاست که فتق ممکن است در هر جایی از بدن ایجاد شود. در واقع به جابجایی اعضای بدن از جایگاه طبیعی خود فتق گفته می‌شود. فتق‌ها جدار شکم، فتق‌های روده‌ای یا فتق مغزی نیز وجود دارد اما بیشتر مردم فتق‌های کشاله ران و ناف را بیشتر می‌شناسند. فتق‌های جدار شکم انواع مختلف و علل مختلفی دارد. شایع‌ترین فتق‌ها، فتق جدار شکم، فتق اینگوینال یا مغبنی (کشاله ران) است.

علائم فتق

یکی از رایج‌ترین علائم فتق وجود یک برآمدگی دردناک و قابل مشاهده در ناحیه شکم است. اما این تنها نشانه این بیماری دردناک ـ و به طور بالقوه خطرناک ـ نیست. در ادامه به برخی دیگر از علائم فتق اشاره می‌کنیم که گاهی نادیده گرفته می‌شوند.

بروز درد در هنگام خم شدن یا بلند کردن جسم سنگین

درد و ناراحتی در ناحیه شکم می‌تواند نشانه فتق باشد، حتی اگر برآمدگی مشاهده نکنید. به ویژه اگر در زمان خم شدن به جلو، بلند کردن جسم سنگین یا سرفه کردن احساس درد، فشار یا ناراحتی کردید، حتما به پزشک مراجعه کنید. به علاوه فتق ممکن است به شکل یک ناحیه سفت شده در شکم یا کشاله ران ظاهر شود.

در برخی انواع نادر فتق ـ مانند فتق فمورال (femoral) یا ابتوراتور (obturator) که در آن یکی از اندام‌های شکمی ‌وارد کشاله ران یا قسمت بالای ران می‌شود ـ کمتر به شکل برآمدگی ظاهر می‌شوند. تشخیص این نوع فتق‌ها نیاز به سی ـ تی ـ اسکن دارد.

احساس سیری و پر بودن شکم

این نشانه فتق یکی از نشانه‌هایی است که به سادگی نادیده گرفته می‌شود، چرا که با سیر بودن اشتباه گرفته می‌شود. این نوع فتق، یکی از رایج‌ترین فتق‌ها به نام فتق مغبنی یا اینگوینال است که در قسمت پایین شکم و ناحیه کشاله ران رخ می‌دهد، این عارضه دردناک بوده و همچنین باعث بروز احساس سیری کامل در شما می‌شود. اگر احساس نفخ و سنگینی دارید و پرخوری نکرده‌اید ـ به ویژه اگر این احساس بدتر شده یا با درد همراه است ـ برای بررسی فتق به پزشک مراجعه کنید.

ضعف عضلانی

ضعف عضلات می‌تواند منجر به بروز فتق شود، علاوه بر این ضعف عضلات نشانه فتق هم می‌تواند باشد. زمانی که مبتلا به فتق شده‌اید، فشار به نواحی اطراف می‌تواند به بروز حس خستگی شدید منجر شود. اگر احساس ضعف می‌کنید ـ به ویژه در عضلات بالای ران و کشاله ران ـ ممکن است دچار فتق شده باشید.

تهوع، استفراغ و تب

مشکلات شکمی مانند تهوع و استفراغ می‌توانند نشان از جدی شدن فتق باشند. بافت فتق که بهبود پیدا نمی‌کند و یا به محل خود باز نمی‌گردد و اصطلاحا به دام افتاده شده، می‌تواند منجر به تهوع و استفراغ شود. اگر دچار فتق به دام افتاده شوید، دچار دردهای شدید شده و نیاز به درمان‌های اورژانسی خواهید داشت.

یبوست

گاهی روده بزرگ ممکن است دچار فتق شود که این امر گوارش را مسدود می‌کند. نتیجه این امر یبوست و مشکل در خروج گاز خواهد بود. در برخی موارد حتی بخشی از روده ملتهب شده و دچار مرگ بافتی می‌شود که برای درمان و رفع مشکل معمولا نیاز به جراحی است.

سوزش سر دل

فتق هیاتال (hiatal hernia) ممکن است قسمت فوقانی شکم را تحت تأثیر قرار دهد و دارای علائم متفاوتی است که با سوزش سر دل یا درد قفسه سینه همراه است. بخشی از معده فشرده شده و از طریق بافت‌های ضعیف وارد مری می‌شود و اسید معده خارج شده باعث التهاب این ناحیه می‌شود. نتیجه این شرایط بروز حس سوزشی است که شبیه به رفلاکس معده است.