آنتی‌اکسیدان‌های طبیعی
سحر یوسفی
در ابتدا برای درک بهتر مفهوم و عملکرد آنتی‌اکسیدان باید با مفهوم رادیکال‌های آزاد آشنا شویم. در بدن ما انسان‌ها به طور طبیعی در بعضی مواقع ماده‌ای تولید می‌شود به نام رادیکال‌های آزاد. اما رادیکال آزاد چیست؟ رادیکال‌های آزاد اتم‌هایی ناپایداری هستند که برای رسیدن به پایداری از سایر اتم‌های بدن الکترون می‌ربایند و به پایداری می‌رسند. این رادیکال‌ها به خودی خود مضر نیستند چرا که وقتی بدن یک باکتری یا ویروس را شناسایی می‌کند، دستور به تولید این رادیکال‌ها را می‌دهد و این رادیکال‌ها به سمت ویروس یا باکتری رفته و برای اینکه پایدار شوند از آن‌ها الکترون می‌گیرد و با آن‌ها مبارزه می‌کند. سپس وقتی این عامل مهاجم از بین رفت بدن به طور طبیعی یک سری آنتی‌اکسیدان تولید کرده تا رادیکال‌های آزاد را خنثی نماید.
آنتی‌اکسیدان‌ها موادی هستند که از تشکیل رادیکال‌های آزاد در سلول‌ها جلوگیری می‌کنند. آنتی‌اکسیدان‌ها نقش مهمی در پیشگیری از سرطان دارند، و در برابر روند پیری سلول‌ها مقاومت می‌کنند.
رادیکال‌های آزاد می‌توانند به طور برگشت‌ناپذیر به مولکول‌های حیاتی نظیر اسیدهای نوکلئیک، پروتئین‌ها، لیپیدها و لیپوپروتئین‌ها آسیب وارد کنند اما در مقابل آنتی‌اکسیدان‌ها قادرند سیستم‌های بیولوژیک را در برابر این عوامل محافظت نمایند.
عوارض سقوط آنتی‌اکسیدان
پایین آمدن سطح آنتی‌اکسیدان‌ها در بدن منجر به پیری زودرس، سلول‌های آسیب‌دیده یا جهش‌یافته، نسج و بافت آسیب‌دیده، فعال شدن ژن‌های معیوب در DNA و افزایش فشار بر سیستم ایمنی بدن می‌شود.
سبک زندگی اشتباه با خوردن فست فودها، تکیه بر داروها و قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی و آلاینده‌های زیست محیطی از جمله عوامل در سمت و سوی گسترش رادیکال‌های آزاد است. از آنجا که بسیاری از ما از سنین جوانی در معرض استرس اکسیداتیو هستیم، به سطح بیشتری از آنتی‌اکسیدان‌ها نیاز داریم که به معنای مصرف بیشتر غذاهای حاوی آنتی‌اکسیدان است. برخی از مواد غذایی، سبزیجات و میوه‌ها و همچنین گیاهان دارویی حاوی مقادیر بالایی از آنتی‌اکسیدان هستند که مصرفشان می‌تواند در سلامتی انسان موثر باشد.
منابع غذایی سرشار از آنتی اکسیدان مانند سبزیجات، ادویه‌جات و انواع دمنوش‌های گیاهی باعث کاهش تأثیر رادیکال‌های آزاد یا استرس اکسیداتیو می‌شوند که عامل ایجاد انواع بیماری‌ها هستند.
آنتی اکسیدان‌ها می‌توانند به سادگی به رژیم غذایی شما افزوده شوند. بر اساس امتیاز ORAC که توسط آزمایشگاه داده‌های غذایی، مرکز تحقیقات تغذیه انسانی بلتسویل(Beltsville) و سرویس تحقیقاتی کشاورزی آمریکا محاسبه می‌شود، برخی از غنی‌ترین مواد غذایی سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها بر اساس امتیازشان عبارتند از:
زالزالک با ۲۵۰۰۰ امتیاز
تمشک وحشی با ۱۴۰۰۰ امتیاز
شکلات تلخ با ۲۱۰۰۰ امتیاز
گردو با ۱۷۰۰۰ امتیاز
کنگر فرنگی با ۹۴۰۰ امتیاز
تمشک با۱۴۰۰۰ امتیاز
لوبیا با ۸۴۰۰ امتیاز
زغال‌اخته با ۹۵۰۰ امتیاز
شاتوت با ۵۳۰۰ امتیاز
گشنیز با ۵۱۰۰ امتیاز
میخک با ۳۱۴.۴۴۶ امتیاز
دارچین با ۲۶۷.۵۳۷ امتیاز
پونه کوهی با ۱۵۹.۲۷۷ امتیاز
زردچوبه با ۱۰۲.۷۰۰ امتیاز
کاکائو با ۸۰.۹۳۳ امتیاز
زیره ۷۶.۸۰۰ امتیاز
جعفری (خشک) ۷۴.۳۴۹ امتیاز
ریحان ۶۷.۵۵۳ امتیاز
زنجبیل ۲۸.۸۱۱ امتیاز
آویشن ۲۷.۴۲۶ امتیاز
درباره سیر
علاوه بر موارد بالا سیر حاوی آنتی‌اکسیدان‌های گوناگونی است، که بر اساس تحقیقات انجام شده می‌تواند از سرطان، اختلالات مغزی ناشی از پیری و انسداد شریان‌ها جلوگیری نماید. مصرف یک حبه سیر در روز به صورت خام یا بخارپز مقدار مورد نیاز این آنتی‌اکسیدان‌ها را به بدن می‌رساند.
همچنین ویتامین E از جمله ویتامین‌های محلول در چربی است که در سیستم ایمنی بسیار مهم و ضروری است. بهترین منابع غذایی ویتامین E شامل: آجیل و روغن‌های گیاهی مثل روغن جوانه گندم، سویا، بادام، گردو، فندق، ذرت، دانه کتان و زیتون است.
اعجازی به نام روغن کندر
در آخر معجزه‌ای دیگر از طبیعت را تحت عنوان روغن کندر معرفی می‌کنیم. از لحاظ کلینیکی، درمانی حیاتی برای انواع مختلف سرطان مانند سرطان سینه، مغز، روده بزرگ و پروستات است و توانایی تنظیم عملکرد اپی‌ژنتیک سلولی را دارد که تأثیر مثبتی در تسریع درمان بر ژن‌ها دارد. روغن کندر را سه بار در روز روی بدن (در ناحیه گردن) ماساژ دهید و سه قطره از آن را در یک استکان آب ولرم بریزید و ۳ بار در روز به عنوان یک عامل پیشگیری طبیعی از بیماری‌ها مصرف کنید.