تولد
معصومه تاوان
ـ نوبت به تمیز کردن عکس شوهرش که رسید آه کشید:
ـ خدا بیامرزدت حاجی پارسال این موقع بودی، یادته چقدر خندیدیم کبابی که زده بودی حرف نداشت اصلا تو از اول هم آشپزیت از من بهتر بود.
و غبار نشسته روی قاب را پاک کرد و عکس را به لب هایش چسباند.
ـ ولی هیچ وقت به روم نمی‌آوردی بس که آقا بودی. میان دوباره شلوغ می‌کنن، دوباره سر و صدا. این راه دور رو فقط به خاطر من میان ولی بدون تو صفا نداره، اصلا می‌دونی چیه از وقتی که تو رفتی صفا از همه چی رفته.
روز تولدش بود. امروز 55 ساله می‌شد، راس ساعت 8 عصر. این ماجرا را بارها و بارها از زبان مادرش شنیده بود که چطور توی فقر و نداری گوشه سرداب به دنیا آمده بود. چطور زن همسایه بند نافش را با قلوه سنگی بریده بود و پیچیده بودش توی قنداق و داده بود دست مادرش. شنیده بود پدرش وقتی مادر را بچه بغل دیده بود به خاطر فقر و نداری و شرمساری از زنش تا سه شب خانه نیامده بود. مادر همیشه این ماجرا را تعریف می‌کرد اولش را با خنده و شوخی و آخرش را با اشک و ناله و آه.
از صبح یک لحظه هم یک جا بند نشد. چند دست لباس عوض کرده بود تا آخر آن چیزی را که دلش می‌خواست پیدا کرد. همه لباس‌هایش برای زمان حاجی بود، بعد حاجی دست و دلش به خرید نمی‌رفت. اصلا هرچه فکر می‌کرد نمی‌دانست باید چطور خرید کند. چانه زدن بلد نبود. این کارها مخصوص حاجی بود. او با آن لهجه قشنگ ترکی‌اش تا می‌شد و می‌توانست چانه می‌زد و حالا... پس باز هم از آن لباس‌ها انتخاب کرد. دوست داشت وقتی بچه‌ها او را می‌بینند از همیشه مرتب‌تر باشد. بارها خودش را جلوی آینه برانداز کرد و با خودش جلوی آینه حرف زد، تمام حرف‌هایی که آماده کرده بود، بگوید.
ـ شما بزرگترین سرمایه من هستید. سلامتی شما آرزوی منه، از اینکه به یادم بودید... و هزاران هزاران حرف دیگر که از قلب یک مادر عاشق می‌توانست بیرون بیاید.
بارها از پشت پنجره سرک کشید و مسیر آمدن‌شان را براندز کرد و در دلش از خوشحالی بال در آورد. بچه‌ها بزرگترین نعمت زندگی‌اش بودند و بعد از شوهرش بزرگترین دلخوشی‌اش.
ـ حتما سنگ تمام می‌ذارن.
آرام با خودش خندید. حیاط را آب و جارو کرد. باغچه را سر و سامان داد. انباری را رفت و روب کرد. انگار که برای اولین بار بود بچه‌ها می‌خواستند پا به این خانه بگذارند. دلش می‌خواست همه جا برق بزند. عروسکی را که برای نوه جدیدش دوخته بود را روی میز تلوزیون گذاشت تا فراموشش نشود؛ هر سه بچه‌اش ازدواج کرده بودند و حالا هفت نوه داشت. بعد از مرگ شوهرش بچه‌ها تمام امیدش شده بودند و امروز تولد 55 سالگی بود. اولین تولدی که بدون شوهرش برگزار می‌کرد. مبلی را که حاجی همیشه رو آن می‌نشست چندبار دستمال کشید و رویش یک پارچه سفید انداخت. چند قطره عطر گل محمدی روی پارچه چکاند. خواست خانه پر بشود از عطر مرد خانه. یاد خاطره‌هایش افتاد. آهی کشید و گفت:
ـ بدون تو صفا نداره حاجی. کاش بودی و شلوغ کاری نوه‌ها رو می‌دیدی. این آخری تازه به دنیا اومده، کپی خودته، زمین بره آسمون، من همینو میگم ولی عروسمون میگه شبیه بابای خودشه. آخه مگه میشه من اون پیشونی کوتاه و اون چونه فندقی از یادم بره و نتونم تشخیص بدم که شبیه تو هست؟!
کیک را از فر بیرون کشید و کنار پنجره گذاشت تا خنک شود. بارها و بارها چیدمان میز را عوض کرد گلدان را یک طرف گذاشت، ظرف‌ها را طرف دیگر. بعد دوباره عکس حاجی را آنطرف‌تر گذاشت و گلدان را بغلش. به قابلمه‌ها سرک کشید تا غذایش از همیشه خوشمزه‌تر باشد. برای دامادش فسنجان پخته بود و برای پسرش از آن نان‌های روغنی تنوری و برای عروسش ماهی. دیگر کارهایش تمام شده بود. نگاهی به ساعت دیواری انداخت ابروهایش را درهم کشید و بعد به ساعت مچی‌اش خیره شد ساعت هشت بود الان دیگر پیدایشان می‌شد.
نفس عمیقی کشید و روی صندلی راحتی‌اش نشست، زل زد به در و گوش سپرد به زنگ، اما دوست نداشت که بنشیند.
ـ مگه میشه که بشینم، بچه‌هام دارن میان، نوه‌هام دارن میان، قربونشون بشه مادربزرگ.
بلند شد و دوباره در خانه چرخ زد به اتاق ها سرک کشید، همه چیز را وارسی کرد، کیک را داخل سینی گذاشت دوباره به ساعت نگاه کرد دلش کمی شور افتاد.
ـ نکنه که یادشون بره؟
و از فکری که به سرش زده بود خنده‌اش گرفت:
ـ اصلا مگه میشه، هیچ‌کس هم نه بچه‌های من.
و دوباره نفس عمیقی کشید و به رفعت خانم همسایه فکر کرد. به بی وفایی بچه‌هایش، به اینکه پیرزن را تنها گذاشته‌اند و هر کدام رفته‌اند دنبال زندگی خودشان، به پدر خودش فکر کرد، به آن سه روزی که رفتنش، به اینکه مادر می‌گفت وقتی برگشت لاغر شده بود و شکسته. رفته بود باربری توی شهر، تمام پشتش زخم شده بود و کبود. برای دخترش لباس خریده بود و برای زنش گوشواره.
روی صندلی راحتی‌اش نشسته بود و با خاطراتش ور می‌رفت. پلک‌هایش روی هم سنگینی می‌کردند. به زحمت چشم‌هایش را باز نگه داشته بود و شبکه‌های تلویزیون را عوض می‌کرد تا حواسش پرت شود.
ـ الان دیگه پیداشون میشه!
اما کم‌‌کم پلک‌هایش روی هم افتادند و سرش سنگین شد و به یک سمت افتاد. توی خوابش همه بودند، بچه‌ها وحاجی. با صدای زنگ در از خواب پرید. سراسیمه و با عجله نگاهی به سر و وضع خودش در آینه انداخت و به سمت در دوید. نور عجیبی از سمت پنجره چشم‌أهایش را اذیت کرد پرده را کنار زد و...
نور خورشید تمام حیاط را پر کرده بود. پشت در، پسر همسایه بود، آمده بود تا سهم خودش را از کیک دیشب بگیرد. پیرزن دلش شکسته بود اما خنده کوتاهی کرد و پسر بچه را داخل برد. بعد از رفتن پسرک دل شکسته و غمگین مقابل آینه ایستاد و به خودش و لباس‌هایش زل زد و گفت: تولدت مبارک زیور خانم.