
علوم انسانی همواره در بین سیاستگذاران علمی و دانشگاهیان کشور مغفول مانده است. خوشبختانه در چند سال اخیر به وجود آمدن برخی مشکلات به خاطر همین عدم توجه، عدهای را بر آن داشته تا به این بخش از علوم که مهمترین و اساسیترین بخش آن نیز میباشد، توجه کنند. یکی از نشانههای توجه به این حوزه اختصاص آنتن توسط رسانه ملی به این موضوع است.
هر چند برنامههای مختلفی طی این سالها در حوزه علوم انسانی تولید شده و به اندیشه در این حوزه پرداختهاند اما هیچکدام مطلوب فضای علمی و مخاطب عام نبوده و نتوانستهاند توفیقی حاصل کنند. اما طی چند هفته اخیر برنامهای در شبکه چهار سیما در حال پخش میباشد که توجه بیشتری از اهالی علم را به خود جلب کرده است. این برنامه با نام شوکران دوشنبه شبها روی آنتن میرود و مسئولیت سردبیری و اجرای آن با پیام فضلینژاد است.
پیام فضلینژاد کسی است که همیشه سعی داشته دغدغه علوم انسانی خود را از طریق رسانههای مختلف به گوش مخاطب برساند. پیش از ساخت این برنامه نیز مجله عصر اندیشه با سردبیری او آغاز به کار کرد و در حال حاضر او در این برنامه در نقش مجری و سردبیر سعی دارد تا حدودی متفکران و اندیشمندان را به چالش کشیده و آن ها را به اندیشیدن بیشتر درباره علوم انسانی وارداتی و ایجاد تمایل به تولید علم بومی ترغیب کند.
هرچند به دلیل پخش تنها دو قسمت از این برنامه نمیتوان درباره آن قضاوتی داشت، اما میتوان گفت که در این برنامه نیز مانند عصر اندیشه، فضلینژاد به دنبال اندیشمندان و متفکرانی خواهد رفت که دارای سابقه طولانی در موضوع بوده و از متقدمین آن علم در کشور هستند. به علاوه این برنامه بر خلاف برنامههای دیگر به دنبال چهرههای شناخته شده برای جذب بیشتر نیست و سعی دارد تا افرادی دعوت شوند که در حوزه مربوطه سواد آکادمیک و همچنین سابقه درخشانی داشته باشند. با این نگاه مباحث مطرح شده عمیقتر و دقیقتر مورد بررسی قرار خواهند گرفت.
نکته مثبت دیگر این برنامه تمرکز بر این موضوع است که علیرغم ادعاهای دانشمندان و دانشگاهیان معاصر مبنی بر عدم وجود علم بومی در حوزه علوم انسانی، ما دارای سابقه درخشانی در این حوزه هستیم و تنبلی و شاید غربزدگی اساتید و صاحب نظران فعلی است که توجهی به آنها نداشته و نظریات غربی را تمام ثمره عمر بشر در علوم انسانی میدانند. همین نگاه باعث شده که در بیشتر موارد ما به طور کامل از تولید علم بومی ناامید شده و یا در اندک بخشها، علم بومی تولید شده سرشار از التقاط و تحریف باشد.
اما نکتهای که سازندگان شوکران باید به آن توجه کنند این است که سعی کنند تا حد امکان زبان برنامه را به زبان عامه مردم تبدیل کنند تا فهم و درک آن برای همگان آسان باشد. در دو قسمتی که تاکنون پخش شده ادبیات سنگینی مخصوصا از طرف مجری بر برنامه حاکم بوده که این نوع بیان حتی مخاطب متخصص را نیز گاهی خسته میکند.
در مجموع این برنامه اتفاق خوب و جدیدی در رسانه ملی است و همین که سعی دارد مردم را به اندیشیدن و تفکر بیشتر وادار کند امری مثبت است. امید است که با جلو رفتن برنامه شاهد هرچه بهتر شدن و فراگیرتر شدن آن در جامعه و رسانه ملی باشیم.