سندرومی با علائم مشابه سکته قلبی
«قلب شکسته» می‌تواند باعث مرگ شود!
سندروم قلب شكسته حالتي است كه اولين‌بار درحدود 20 سال پيش توسط محققان ژاپني كشف شد و طي 10 سال گذشته در كشورهاي غربي مورد توجه بسيار قرار گرفته است. اين وضعيت كه تاكوتسوبو كارديوميوپاتي يا TTC نيز ناميده مي‌شود، به طور موقت بر توانايي قلب در پمپ كردن مؤثر خون اثر مي‌گذارد. زماني كه اين اتفاق رخ مي‌دهد، فرد نشانه‌هايي شبيه به نشانه‌هاي حمله قلبي را تجربه مي‌كند، نشانه‌هايي مانند درد قفسه سينه، تنگي نفس و در برخي موارد اين اختلال موجب مرگ افراد نيز مي‌شود. اگرچه نشانه‌هاي سندروم قلب شكسته و حمله قلبي مشابه هم هستند، اما عوامل متفاوتي به بروز آن‌ها دامن مي‌زنند. حمله قلبي در اثر مسدود شدن شريان‌هاي سرخرگي تأمين‌كننده خون مورد نياز ماهيچه‌هاي قلب رخ مي‌دهد، اما مكانيزم دقيق سندروم قلب شكسته هنوز كاملا آشكار نشده‌است.
مردن به خاطر قلب شکسته
سندروم قلب شكسته با انقباضات غيرعادي بطن چپ، اصلي‌ترين مخزن پمپ‌كننده قلب، در ارتباط است؛ اما با انسداد شريان‌هاي سرخرگي ارتباطي ندارد. اين وضعيت در سطح بين‌المللي مورد مطالعه‌اي وسيع قرار گرفته‌است اما اين موضوع كه هورمون‌هاي استرس‌زا مانند آدرنالين تا حدي در بروز سندروم قلب شكسته نقش دارند در جوامع علمي به صورت گسترده‌اي پذيرفته شده‌است.
عامل وقوع سندروم قلب شكسته
بيشترين موارد گزارش شده ابتلا به اين سندروم افرادی هستند که دچار استرس‌هاي شديد جسمي و روحي شده‌اند. اين وضعيت اولين‌بار در زني تشخيص داده شد كه با رويداد عاطفي شديدي، مانند از دست دادن همسرش مواجه شده‌بود، از اين رو است كه اين وضعيت را با نام قلب شكسته مي‌شناسند.
عوامل استرس‌زاي مرتبط با اين وضعيت از تنوع بالايي برخورداراند، از رويداد‌هاي بي‌اهميت گرفته تا رويداد‌هاي شديد و متحول‌كننده. رايج‌ترين آن‌ها مرگ همسر يا يكي از عزيزان، جدال‌هاي خانوادگي، رويداد‌هاي منفي در محل كار، بيماري‌هاي رواني، از دست دادن مال و اموال، از دست دادن حيوان خانگي، سالگرد مرگ يك فرد يا رويداد‌هاي ناخوشايند اجتماعي يا زيست‌محيطي مانند جنگ، زلزله يا سيل هستند. حتي گزارش شده كه اين وضعيت در واكنش به رويداد‌هاي بسيار شاد نيز رخ مي‌دهد.
چه كساني مبتلا مي‌شوند؟
به نظر مي‌آيد اين وضعيت بيشتر بر سنین 65 تا 70 سال اثر مي‌گذارد اما موارد ابتلا در ديگر گروه‌هاي سني نيز افزايش پيدا مي‌كنند. هنوز مشخص نيست چرا زنان بيشتر از مردان در برابر اين سندروم آسيب‌پذيرند يا چرا برخي از افراد در شرايط استرس‌زا به اين وضعيت دچار مي‌شوند و گروهي ديگر در برابر آن مقاومند. شايد به اين دليل باشد كه گروهي از انسان‌ها در برابر استرس مقاومت رواني كمتري دارند. همچنين ممكن است بدن برخي از افراد در برابر ترشح ناگهاني حجم زيادي از هورمون استرس مقاوم نباشد.
تشخيص
تشخيص اين وضعيت معمولا زماني رخ مي‌دهد كه فردي با نشانه‌هاي حمله قلبي وارد اورژانس يك بيمارستان مي‌شود و آنژيوگرافي روي او اجرا مي‌شود، عملياتي كه ميزان گرفتگي شريان‌هاي قلب را مي‌آزمايد. حين انجام آنژيوگرافي پزشكان متوجه مي‌شوند كه انسداد عروق دليل بروز اين نشانه‌ها نبوده‌است، آن‌ها به انقباضات غيرعادي بطن چپ قلب كه با سندروم قلب شكسته در ارتباط است پي مي‌برند.
درمان
درمان سندروم قلب شكسته در مراحل اوليه شبيه به درمان حملات قلبي است، اما پس از تشخيص درست سندروم، در نوع درمان تغييراتي ايجاد خواهد شد. داروهايي كه به آنزيم مبدل آنژيوتانسين يا ACE شهرت دارند، مهاركننده‌ها كه فشار را از عروق خوني برمي‌دارند و مسدود‌كننده‌هاي بتا كه ريتم قلب را كنترل كرده و فشار خون را كاهش مي‌دهند، داروهايي هستند كه معمولا از آن‌ها براي كاهش فشار روي قلب استفاده مي‌شود. با اين همه درحال حاضر مشخص نيست چه داروهايي براي درمان سندروم قلب شكسته كارايي بيشتري دارند يا براي چه مدتي مي‌توان از اين داروها استفاده كرد. شواهد زيادي مبني بر اين وجود دارد كه احساسات منفي از قبيل استرس، افسردگي، خشم، خستگي، درد، ترس و اضطراب با افزايش خطر بروز نشانه‌هاي بيماري‌هاي قلبي در ارتباطند.
اين سندروم نمونه‌اي ديگر از عوارض مخرب استرس بر سلامت انسان است. با افزايش آگاهي نسبت به اين وضعيت و هم‌زمان افزايش شدت استرس‌هاي روزانه در جوامع مختلف، به نظر می‌رسد موارد بيشتري از ابتلا به اين سندروم را در آينده شاهد باشيم.