
حتما همه شما میدانید که دو عضو مهم و حیاتی بدن به شکل لوبیاست و در طرفین ستون فقرات و به موازات مهره ۱ تا ۳ کمری قرار دارند و اندازه هر کدام از کلیهها تقریبا با مشت بسته برابر است. میانه کلیه دارای فرورفتگی به نام ناف است که شریان و ورید کلیوی، اعصاب، عروق لنفاتیک و حالب از آن میگذرند. حالب ادرار نهایی را به مثانه میبرد تا ذخیره شده و سپس دفع شود. در واقع این لوبیاهای عزیز وظیفه دفع سموم از بدن را بر عهده دارند و عملکردشان از حساسیت ویژهای برخوردار است. به همین خاطر از آسیب پذیری زیادی برخوردارند که در این مطلب به آنها میپردازیم.
عوامل آسیبزا
پروتئین زیاد
پروتئین برای یک رژیم غذایی سالم ضروری است. اما اگر کلیههای شما به درستی کار نمیکنند، خوردن پروتئین زیاد میتواند باعث زیاد شدن کار کلیهها شود. با پزشک مشورت کنید. شاید لازم شود مقدار کمی از انواع پروتئینها بخورید. تخممرغ، ماهی، لوبیا و آجیلها منابع خوبی از پروتئینها هستند.
نمک زیاد
در برخی افراد نمک زیاد باعث بالا رفتن فشار خون شده و آسیب به کلیهها را تسریع میکند. نمک زیاد ممکن است منجر به بروز سنگ کلیه شود که میتواند باعث تهوع، درد شدید و مشکل در دفع ادرار شود.
سیگار نه تنها باعث بدتر شدن فشار خون و دیابت نوع 2 میشود ـ دو عامل مهم در بیمار شدن کلیه ـ بلکه حتی با داروهایی که برای درمان این بیماریها تجویز میشوند، تداخل دارد. به علاوه سیگار کشیدن گردش خون به سمت کلیهها را آهسته میکند و میتواند منجر به بروز مشکلات کلیوی در افرادی شود که تقریبا به بیماریهای کلیوی مبتلا هستند.
نوشابههای رژیمی
اگر هر روز نوشابه رژیمی بخورید، بیشتر در معرض ابتلا به بیماری کلیوی هستید. در پژوهشی که در این زمینه انجام شد، نشان داد خانمهایی که نوشابههای رژیمی مینوشند، بعد از 20 سال تا 30 درصد دچار مشکلات کلیوی میشوند.
کلیههای شما برای عملکرد بهتر نیاز به آب دارند. کم آب شدن بدن ـ به ویژه اگر زیاد اتفاق بیفتد ـ میتواند باعث آسیب کلیوی شود. اینکه مایعات کافی نوشیدهاید یا نه، از طریق رنگ ادرار مشخص میشود. ادرار باید به رنگ زرد روشن باشد.
اگر داروهای ضد درد بدون نسخه ـ مانند استامینوفن، آسپیرین و ایبوپروفن ـ به مقدار زیاد و به طور منظم مصرف شوند، به کلیهها آسیب میزنند. اما این مسئله به این معنا نیست که داروهای ضد درد را به طور کامل کنار بگذارید. میتوانید با پزشک مشورت کنید و میزان مناسب این داروها را مشخص کنید یا اینکه جایگزین مناسبی برای آنها پیدا کنید.
مصرف کوکائین، هروئین و متامفتامین به شکلهای مختلف میتواند به کلیهها آسیب بزند. برخی از این مواد مخدر منجر به بالا رفتن فشار خون میشوند. فشار خون بالا نیز یکی از مهمترین عوامل آسیب کلیوی است.
ورزش زیاد برای مدت طولانی منجر به بروز « رابدومیلیز » میشود. رابدومیلیز شرایطی است که در آن بافت عضلات آسیبدیده به سرعت تحلیل میروند. این شرایط مادهای در خون آزاد میکند که به کلیهها آسیب زده و منجر به نارسایی آنها میشود. در ورزش زیادهروی نکنید. اگر قصد دارید ورزش را شروع کنید آن را به تدریج افزایش دهید. در صورت امکان از ورزش کردن در هوای خیلی گرم یا هوای با رطوبت بالا اجتناب کنید. اگر دچار درد عضلات شدهاید یا ادرار شما به رنگ تیره در آمده با پزشک مشورت کنید.
برخی افراد استروئیدهای آنابولیک مصرف میکنند تا توده عضلانی بیشتری به دست آورند. (داروهایی که مانند هورمون مردانه تستوسترون کار میکنند.) اما این داروها منجر به بروز زخم در بخشهایی از کلیهها میشوند که عمل تصفیه خون را انجام میدهند و این امر منجر به بالا رفتن کلسترول میشود.
داروهایی که مهارکنندههای پمپ پروتون (PPI) نامیده میشوند و اسید معده را کم میکنند، اگر برای مدت زیادی مصرف شوند، منجر به التهاب در کلیهها میشوند. برخی بررسیها نشان دادهاند که مصرف این دارو ممکن است منجر به بیماریهای طولانی مدت کلیه شود. اگر نگران بروز این مشکل هستید، در مورد داروهای جایگزین با پزشک مشورت کنید.
گلو درد استرپتوکوکی یک بیماری است که عامل ایجاد آن نوعی باکتری به نام استرپتوکوک گروه A یا گروه A است. گلودرد استرپتوکوکی دهان و لوزهها را تحت تأثیر قرار میدهد. زمانی که به این عفونت مبتلا میشوید، بدن پروتئینهایی به نام آنتیبادی تولید میکند تا با این عفونت مبارزه کند. مقدار زیاد این آنتیبادیها در بخشهایی از کلیهها تجمع پیدا میکنند که عمل تصفیه را انجام میدهند و باعث التهاب میشود. گلو درد استرپتوکوکی معمولا زیاد طول نمیکشد، اما آسیب کلیهها در برخی افراد دائمی خواهد بود. اگر مبتلا به گلو درد استرپتوکوکی شدهاید، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.