زهرا کیایی
کوچکتر که بود دیر میخوابید و دیر هم بیدار میشد، کم میخورد و با شتاب و بیمیل اما مشتاق غذاهای فست فودی و چیپس و پفک بود! سؤالات عجیب میپرسید که مناسب سنش نبود، پرخاشگر شده بود و نافرمان و لجباز! برنامههای مدرسه را به دقایق آخر موکول میکرد و در برابر تذکرات من همچنان سر در گوشی داشت و در کنار ما تا نیمههای شب در حال دیدن سریال بود! میدانستم خریدن گوشی در 9 سالگی شاید معقول به نظر نرسد اما برای آنکه نسبت به همسالانش احساس کمبود نکند و در آینده حریص خواستههای اجابت نشده کودکیاش نباشد با مشورت پدرش این کار را انجام دادیم! اکنون که نوجوانی 16 ساله است هرچه به ظاهر و شخصیتش نگاه میکنم نسبتی با فرزندی که در آرزوهایمان بود نمیبینم!
اینها بخشی از شکایاتی است که بارها با خودمان زمزمه میکنیم یا درد دلیاست که با دیگران در میان میگذاریم و یا دیگران به ما میگویند! و همواره محصول بحثمان نتیجه ای مشترک است:« زمانه تغییر کرده و دیگه بچهها قابل کنترل نیستند...!.» اما آیا به واقع زمانه مربی فرزندانمان شده و تربیت را از دستان ما ربوده است؟!
رسانه چیست؟
رسانه در واژه به معنای ابزاری برای انتقال اطلاعات و پیام است. گاه ما در سطحی محدود به دنبال انتقال پیام هستیم مثل ارتباط با دوستان یا اقوام و یا فرزندانمان، که در این صورت ابزارهای سادهتری چون زبان و تلفن و نامه و پیام را میطلبد و گاه در سطحی گسترده به انتقال پیام میپردازیم و هدفی بزرگتر داریم که به سراغ وسایل ارتباط جمعی چون رادیو و تلویزیون، سینما، مجلات و روزنامهها، وبلاگها و سایتها میرویم. در گذشته نه چندان دور ابزار رسانههای ارتباط جمعی محدود به عده کمی بود که در این عرصهها فعالیت داشتند و مثلا روزنامه نگار یا خبرنگار یا فعال رسانههای صوتی یا تصویری بودند اما امروزه رسانههای جمعی به گونه ای گسترش یافته که هر فرد ساکن در گستره زمین در هرکجا که باشد میتواند با استفاده از شبکههای اجتماعی چون اینستاگرام و تلگرام، یا واتساپ و وایبر و یا فیسبوک و تویتر و غیره پیام خود را به جمع کثیری از مردم جهان ارسال کند و در عین حال دریافت کننده این پیامها باشد. یعنی بر خلاف گذشته ارتباطات یک سویه رسانهای به دو سویه و دسترسی محدود در پیام رسانی به دسترسی گسترده بدل شده است. به لیست رسانهها؛ البته باید «بازی» را نیز اضافه کرد که در حال گسترش جدیست و پیرامون آن سخن خواهیم گفت.
...