اختتامیه کن؛ دست‌های خالی فرهادی و جایزه‌ای طفیلی برای پناهی
همه می‌دانستند!
هفتاد و یکمین جشنواره فیلم کن در حالی به پایان رسید که اصغر فرهادی با فیلم اسپانیولی خود دست خالی از این جشنواره رفت و جعفر پناهی با رئالیسم سیاه ایرانی خود جایزه بهترین فیلم‌نامه این جشنواره را البته به صورت مشترک به دست آورد. در اختتاحیه این جشنواره که چند روزگذشته در شهر کن فرانسه برگزار شد، فیلم ژاپنی «دله دزدها» یا همان «دزدان فروشگاه» اثر «هیروکازو کورئیدا» برنده نخل طلای این دوره از جشنواره شد.
جایزه‌های غیرفرنگی
در این مراسم جایزه دوربین طلایی به فیلم «دختر» ساخته لوکاس دونت رسید. گفتنی است این جایزه هر سال به فیلمی داده می‌شود که سازنده آن با نخستین اثر سینمایی خود، در بخش اصلی رقابت حضور داشته باشد. در بخش جایزه بهترین فیلم‌نامه، آلیس رورواچر برای فیلم «شاد مثل لازارو» و نادر ساعی‌ور برای فیلم «سه‌رخ» به کارگردانی جعفر پناهی برندگان مشترک بودند. همچنین سامال یسلیامووا برای نقش‌آفرینی در فیلم «آکیا» جایزه بهترین بازیگر زن را از آن خود کرد. جایزه بهترین کارگردان هم به پاول پاولیکوفسکی برای فیلم «جنگ سرد» رسید. مارسلو فونته بازیگر«داگ‌من» نیز جایزه بهترین بازیگر مرد را به خود اختصاص داد. جایزه هیئت داوران هم به فیلم «کفرناحوم» به کارگردانی نادین لَبَکی تعلق گرفت. فیلم «کتاب تصاویر» جدیدترین اثر ژان لوک‌گدار نیز جایزه «نخل طلای ویژه» را از آن خود کرد. جایزه بزرگ کن نیز به اسپایک لی آمریکایی برای فیلم «مرد سیاه کو کلاکس کلان» تعلق گرفت. اسپایک لی هنگام دریافت جایزه خود گفت: «مردم فکر می‌کنند من می‌دانم در آمریکا چه خبر است اما نمی‌دانم. نظر شما درباره اتفاق‌هایی که در دنیای امروز می‌افتد چیست؟ من به این فیلم به عنوان سالی در خطر زندگی کردن اشاره می‌کنم». نکته جالب توجه در ارتباط با جوایز این دوره، توجه ویژه برگزارکنندکان کن به فیلم‌هایی است که بیشتر به معضلات جوامع غیراروپایی می‌پردازند که نشانه آن اعطای 2 جایزه اصلی این دوره به فیلم‌هایی در ارتباط با مشکلات مردم آسیا و سیاه‌پوستان است.
پنه‌لوپه کروز هم افاقه نکرد!
اصغر فرهادی که این‌بار با فیلمی به تمامی غیرایرانی در کن حضور پیدا کرده بود و چهره‌های برجسته‌ای چون خاویر باردم و پنه‌لوپه کروز این فیلم را در نقطه توجه نگه می‌داشتند، نتوانست نخلی را از جنگل طلایی کن از آن خود کند! اگرچه که این فیلم از امتیازاتی همچون نمایش در افتتاحیه کن برخوردار بود اما در نهایت از جوایز این جشنواره نصیبی نبرد و به نظر می‌رسد تازه‌ترین اثر فرهادی در اسکار هم شانس چندان زیادی برای کسب جایزه نخواهد داشت. این در حالی است که عمده فیلم‌های فرهادی سهمی ثابت از جشنواره‌های خارجی داشتند اما تازه‌ترین ساخته او با وجود بهره بردن از حضور ستاره‌های سرشناس سینمای جهان، گویا به واسطه قصه کاملا غیرایرانی آن و عدم وجود ارتباط قصه آن با مشکلات و معضلات داخل ایران، انگیزه کافی را برای بیشتر بها دادن از سوی برگزارکنندگان جشنواره کن نداشته است.
مجرم بودن در ایران مزیت است!
اما نکته جالب توجه و البته قابل پیش‌بینی این دوره از جشنواره فیلم کن اعطای جایزه به جعفر پناهی بود. فیلم‌سازی که در دوران محکومیت خود، چهارمین فیلمش را تولید کرد تا ثابت کند این دوران بهترین فرصت برای او و دوره پرکاری‌اش است. چرا که او پیش از سال 88 تنها 5 فیلم در کارنامه خود داشته و در طول 6 سال اخیر توانسته است به صورت غیرقانونی 4 فیلم تهیه و تولید کند. فیلم‌های پناهی به‌رغم کیفیت بسیار پایین‌تر از حداقل‌های سینمای جهان، همواره مورد اقبال جشنواره‌های خارجی قرار گرفته است و به نظر می‌رسد جایزه مشترک کن برای این فیلم‌ساز مستقل (!) باز هم هزینه و بهانه کافی برای فیلم‌های آتی او را فراهم کند. فیلم جدید پناهی اثری شبه‌رئالیسم از دختری در روستاهای ایران است که خانواده‌اش او را تحت فشار گذاشته‌اند تا تحصیلاتش در دانشکده هنر تهران را رها کند و شخصیت‌های واقعی جعفر پناهی و بهناز جعفری برای رسیدگی به امور او به روستایشان می‌روند. مخلوط کردن مفاهیم تعصب جاهلانه با غیرت، اثری دیگر از پناهی را خلق کرده که با وجود همه ضعف‌هایی که داشت برگزارکنندگان جشنواره‌ای همواره سیاست‌زده همچون کن را وادار کرد حتی به صورت مشترک هم که شده به چنین اثری که به دنبال ارائه نمایی چرکین از جامعه ایران بود، جایزه بدهند!
بازیگر ایتالیایی در اختتامیه کن: جشنواره فیلم کن شکارگاه واینستین بود!
«آزیا آرجنتو» بازیگر ایتالیایی که چند ماه پیش، بعد از افشاگری علیه «هاروی واینستین» و رسوایی‌های جنسی این تهیه‌کننده معروف وادار به ترک ایتالیا شده بود، با سخنرانی علیه واینستین در مراسم اختتامیه جشنواره فیلم کن جنجال‌ساز شد. آرجنتو که برای اهدای جایزه بهترین بازیگر زن به همراه «ایوا دوورنای» روی صحنه رفته بود، تعریف کرد: «سال 1997، همین‌جا در کن، هاروی واینستین به من تجاوز کرد». او در ادامه گفت: «این‌جا (جشنواره کن) دیگر هرگز پذیرای هاروی واینستین نخواهد بود». آرجنتو همچنین تأکید کرد واینستین در ارتکاب چنین رفتارهای وحشیانه‌ای تنها نبوده و با پیامی خطاب به خاطیانی که دیگر قادر به فرار از زیر بار رفتار نادرست‌شان نیستند، سخنرانی‌اش را به پایان برد: «و حتی امشب، در میان شما کسانی نشسته‌اند که همچنان نحوه برخوردشان با زنان زیر سؤال است. چنین رفتاری نه تنها در سینما جایی ندارد، بلکه در هیچ صنعت و محل کاری جایی ندارد. خودتان می‌دانید چه کاره‌اید. جای شما در سینما نیست. اما از همه مهم‌تر این‌که، ما هم شما را می‌شناسیم و دیگر به شما اجازه نخواهیم داد قسر در بروید».
گروه فرهنگ و هنر وطن امروز