
سحر یوسفی
با حلول ماه مبارک رمضان در فصل تابستان، شرایط ویژهای برای روزهداری در این ماه فراهم میشود که نیاز به رعایت تدابیری دارد تا روزهداران بتوانند با استفاده از فرصت معنوی این ماه، زمینه پالایش جسم و جان خود را فراهم کنند. روزه که نوعی پرهیز غذایی به شمار میآید یکی از بهترین شیوههای تنظیم دستگاه گوارش است و به عنوان یکی از شیوههای درمانی در کلینیکهای طب سنتی تجویز میشود اما روزه نیز مانند دیگر شیوههای درمانی، بایدها و نبایدهایی دارد که باید رعایت شود.
شروع
تغذیه در طول ماه رمضان از اهمیت زیادی برخوردار است و نوع تغذیه در ماه رمضان با سایر ماهها متفاوت است میخواهیم بهترین روشهای تغذیهای در روزه داری را از زبان طب سنتی بیاموزیم.
ـ برنامه غذايي ما در ماه مبارک رمضان نبايد نسبت به قبل خيلي تغيير کند و در صورت امکان بايد ساده باشد. همچنين بايد طوري تنظيم شود که بر روي وزن طبيعي تأثير زيادي نداشته باشد.
ـ با توجه به اينكه معده انسان در طي خواب، فعاليت ندارد ولي روده در طي خواب به فعاليت خود ادامه ميدهد بنابراين هيچگاه با شكم پر نبايد خوابيد؛ چرا كه اين امر باعث فساد غذا در معده و عدم هضم صحيح ميگردد.
ـ اگر آب و نمک و روغن سفره ما سالم باشد اصلیترین موارد رعایت شده است.
روغنهای خوب و سالم عبارتند:
روغن کنجد، روغن زیتون و روغن محلی
نمک: نوعی از آن مورد تأیید است که به صورت طبیعی در طبیعت یافت میشود.
آب: آب باید بدون کلر و مواد افزودنی باشد. آب جوشیده سرد شده، آبی مناسب است.
ـ هرگز مواد خوراکی پخته شده را همراه خام مصرف نکنید وسعی کنید دور از افطار تا قبل سحر، از مواد خام و میوهها و تنقلات مفید بهره مند شوید.
ـ معمولا در ماه رمضان به دلیل کم شدن و جابجایی وعدههای غذایی باعث میشود که عامه مردم در وعدههای غذایی خود تغییرات عمدهای را ایجاد کنند. افراد لاغر در این ایام از چیزهایی که حرارت بدنشان را بیشتر افزایش میدهد بپرهیزند.
ـ استفاده از غذاهای تند و پر ادویه، شور و سرخکرده، غذاهای آماده و بستهبندی، غذاهای خمیری مثل ماکارونی، الویه، قارچ، انواع فستفودها، یخ، چای پررنگ، قهوه و کاکائو، انواع نوشابهها و آبمیوههای صنعتی در این ماه توصیه نمیشود. به جای آن روزهدان میتوانند به تناسب مزاج خود از غذاها، شربتها و آبمیوههای طبیعی استفاده کنند.
ـ حلیم یک منبع عالی پروتئین بوده و از غذاهائی است که دیر هضم میشود.
ـ خرما یک منبع عالی قند، فیبر، کربوهیدرات، پتاسیم و منیزیم است.
ـ مغز بادام غنی از پروتئین و فیبر بوده و حداقل چربی را دارا است.
ـ موز یک منبع خوب پتاسیم، منیزیم و کربو هیدرات است.
ـ مصرف زیاد آب یا آب میوه در صورت امکان در فاصله بین افطار و زمان خواب باعث تأمین آب مورد نیاز بدن میشود.
ـ سالمندان اگر روزه میگیرند باید مراقبت بیشتری کنند. کاهش میزان آب در بدن سالمندان و کاهش قند خون ممکن است موجب سرگیجه شود و اینگونه سرگیجهها اگر موجب افتادن شود برای سالمندان خطرآفرین است .
مصرف میوه رنده شده، لبنیات به ویژه شیر کمچرب، استفاده از انواع سوپها و آشها در افطار و سحر و نوشیدن چای کمرنگ برای آنها مفید است و میتواند تعادل آب و املاح را برقرار کند.
ـ توصیه میشود روزهداران از مصرف تنقلات مانندآجیل و شکلات و شیرینی در فاصله افطار تا سحر پرهیز کنند، این قبیل مواد دیرهضم هستند و سبب میشود که هنگام سحر به دلیل پریمعده میل به غذا کاهش پیدا کند. همچنین، مصرف مواد غذایی سنگین، دیرهضم، پرچرب و سرخ شده به هنگام افطار مناسب نیست چون هم فشار زیادی به دستگاه گوارش وارد میشود و هم خواب را مختل میکند .
ـ توصیه میشود به جای غذاهای چرب و سرخ شده از غذاهای آبپز و بخارپز یا کبابی استفاده شود.
ـ به طورکلی توصیه میشود در ماه مبارک رمضان به جای انواع شیرینیها مانند زولبیا و بامیه که حاوی انرژی و فاقد مواد مغذی (ویتامینها و املاح) هستند از مواد غذایی طبیعی شیرین مانند خرما، کشمش و انواع میوههای تازه و خشک استفاده شود.