چگونگی رعایت اصول ورزشی و تغذیه‌ای
سبک زندگی و پاره‌ای اصلاحات!
سحر یوسفی
بدن انسان‌ها بسيار شگفت‌انگيز است. وقتی در برابر چيزی قرار مي‌گيرد كه احساس خطر می‌كند، وارد عمل مي‌شود و خيلي سريع وضعيت تدافعی به خود مي‌گيرد. یکی از مهم‌ترین اصولی که رعایت موازین آن منجر به حفظ سلامتی می‌شود رعایت اصول تغذیه است. دانستن این اصول قبل از پرداختن به تجویز مواد غذایی مختلف برای مردم ضروری است. برخی از این نکات عبارتند از؛ خوردن به وقت اشتهای صادق اما نه به مقدار رفع کامل اشتها، عدم حرکت شدید بعد از خوردن غذا، عدم مداومت بر مصرف یک نوع غذای خاص و رعایت زمان و ترتیب مصرف غذاهای مختلف. حکمای ایران زمین بهترین غذاها را نان سالم، گوشت گوسفند شش ماهه، شیرینی‌های ملایم و از میان میوه‌ها انگور و انجیر برای همه و خرما برای ساکنین مناطق گرمسیر بر شمرده‌اند.
شروع
شاید باور آن سخت باشد اما شیخ‌الرئیس در هزار سال پیش می‌فرماید: مهم‌ترین تدبیر در حفظ سلامتی ورزش است بعد از آن تدابیر مربوط به تغذیه و بعد آن اصلاح خواب. ورزش را به حرکات ارادی گویند که عمق و تعداد نفس‌ها را افزایش دهد. فوایدی که برای ورزش برشمرده‌اند عبارت است از گرمی بخشی به بدن، دفع مواد زائد از طریق منافذ بدن، تقویت هضم غذا در معده، تقویت اعصاب و افزایش نشاط؛ زمان گرسنگی و بعد از خوردن غذا و در زمان‌هایی که هوا بسیار گرم است اوقات مناسبی برای انجام فعالیت ورزشی نیست.
ـ از جمله فعالیت‌های ورزشی که در گذشته بر آن‌ها تأکید شده می‌توان به کشتی، دویدن، پیاده‌روی، اسب‌دوانی و حتی شنیدن صوت دلنشین و آواز خواندن اشاره کرد.
ـ یکی از اصولی که رعایت آن می‌تواند نقش مهمی در حفظ سلامتی مردم داشته باشد اصلاح روش خوابیدن است. بر اساس نظر اطبای ایرانی بهترین زمان برای خوابیدن حدود دو ساعت بعد از غروب آفتاب و پس از خروج غذا از معده است. مدت زمان خواب برحسب سن و فصل از ۱۰ ـ ۶ ساعت در شبانه‌روز متغیر است. حکما توصیه نموده‌اند که به جز در ظهر روزهای بلند و گرم تابستان، افراد از خوابیدن در طول روز بپرهیزند. بستر جوانان در فصل گرما از جنس کتان و کهنسالان در فصل سرما از حریر و پنبه باشد. همچنین خوابیدن در بستر نرم موجب چاقی بدن می‌شود. بهتر است فرد در ابتدا به پهلوی راست بخوابد و سپس تغییر وضعیت پیدا نماید.
ـ در طب سنتی گفته می‌شود پرخوابی، کم‌خوابی و حتی بدخوابی سلامت بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بهترین ساعت خواب از نظر طبی ساعت ۱۰ شب تا ۵ صبح است. این در حالی است که وسایل ارتباط جمعی و شیوه زندگی ماشینی باعث شده است مردم نتوانند به این برنامه عمل کنند. همچنین در طب سنتی گفته می‌شود پرخوابی باعث تنبلی و چاقی و کم‌خوابی باعث خشک مغزی و ناراحتی‌های عصبی می‌شود. همچنین احتباس و استفراغ یکی دیگر از اصول شش‌گانه سلامت در طب سنتی است که در این‌باره گفته می‌شود یک‌سری مواد باید در بدن حفظ و یک‌سری مواد زائد باید دفع شود. تصور کنید اگر در شبانه‌روز ۲ وعده غذا بخوریم، مقدار زیادی تبدیل به انرژی می‌شود. مقداری از مواد زائد باقی مانده دفع می‌شود اما قسمتی از این مواد در بدن باقی می‌ماند و این ما هستیم که باید آن‌ها را دفع کنیم و اگر اقدام به این کار نکنیم، در واقع به ایجاد بیماری کمک کرده‌ایم. اولین بیماری ناشی از دفع نشدن مواد زاید در بدن، بیماری‌های پوستی است. چنان‌که هم اکنون کمتر کسی پوست شاداب و صافی دارد و جوش‌های پوستی و پیری زودرس پوست بسیار شایع است. علت بسیاری از این عوارض تجمع مواد زاید در بدن است که بهترین راه دفع آن‌ها ورزش و عرق کردن و در مرحله بعد حجامت است.
ـ از نظر طب سنتی عامل بسیاری از بیماری‌ها از خوردن ناشی می‌شود. خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها دارای بحث بسیار مفصل و پردامنه‌ای در طب سنتی ایرانی است و مجال زیادی را می‌طلبد. بیشتر مردم ما نمی‌دانند چه غذایی بخورند، چقدر بخورند، چه مواد غذایی را با هم ترکیب کنند و چگونه مضرات بعضی مواد غذایی را در ترکیب با دیگر مواد غذایی کم کنند.