
گردآوری و تنظیم: مریم سیادت
آزاده؛ پزشک فارغالتحصیل دانشگاه علوم پزشکی تهران؛ ساکن ایالات متحده آمریکا
جلسه این هفته در مورد افزایش سن و همه مسائل مرتبط با آن بود. مقدمه بحث از آنجایی شروع شد که طبق آمار، جامعه آمریکا تا سال ۲۰۳۰ به قدری پیر میشود که جامعهای با امکانات فعلی سال ۲۰۱۸، پاسخگوی نیازهای آن نخواهدبود. راهکارهای مختلفی که نظام سلامت آمریکا برای روند پیرشدن جامعه درنظر دارد، با همه نقاط ضعف و قوت آن، مورد بحث قرار گرفت و جلسه به قسمت پرسش و پاسخ رسید.
یکی از حاضرین در جلسه، به عنوان پیشنهاد، نمونههایی را از کشور ژاپن مثال زد که مهدکودکها و مراکز نگهداری از نوزادان مادران شاغل را با خانههای سالمندان و مراکز نگهداری پارهوقت از سالمندان ادغام کرده بودند. بقیه شرکتکنندههای حاضر در جلسه، از این پیشنهاد، هم متعجب و هم به نظر راضی میرسیدند. یکیدو نفر گفتند در مورد طرحهای مشابه در آمریکا هم مطالبی شنیدهاند و یکی از آقایون گفت که ایده خیلی هوشمندانهای است اگر برای اولینبار خودمان در این شهر پیشقدم شویم و چنین مرکزی را احداث کنیم.
اساس چنین مراکزی در کمکگرفتن از سالمندان در نگهداری از کودکان و نوزادان، استفاده از تجربه آنها در بچهداری، انتقال احساس مفید بودن به آنها، احساس بهتر بچهها در تعامل با سالمندانی که احتمالا در قیاس با کارمندان موظف و حقوقبگیر مهدکودکها، به نگهداری از بچهها علاقهمندتر هستند و شادتر شدن فضای خانههای سالمندان با بهرهگیری از نشاط کودکانه خلاصه میشود.
بین همه این تبادل نظرها، من انگار پرت شدم میان همه روزهای شیرین کودکیام! روزهایی که با دخترخالهها یا دخترعمهها، وسط حیاط خانه مادربزرگها و پدربزرگها، برای خودمان دنیای کوچک و مستقلی داشتیم و از دنیای آدمبزرگها، جز قربان صدقههای مادربزرگ و پدربزرگ و خوردنیهای خوشمزه، چیز دیگری عایدمان نمیشد و همین سهم، از هر سهم دیگری بهتر و شیرینتر بود.
یادم به سریال «پدرسالار» افتاد و فکر کردم آدمها بعد از سالها جنگیدن برای استقلال و دورشدن از هم، حالا به نقطهای رسیدهاند که انگار برای حل مشکلات حلنشدنی این جداییها، چارهای جز بهرهگیری و کمکخواستن از یکدیگر ندارند!
حقوق و مزایای مادی مربیهای مهدکودک و پرستاران مراقبت از سالمندان، ظاهرا برای درست چرخیدن چرخدندههای این سیستم، به اندازه کافی کارآمد نیست. چرخدندههای دنیای مدرن، هرچند موتور غولپیکر دنیا را میچرخاند، اما انگار سر و صدای گوشخراشی دارد که آدمها را به فکر روغنکاری انداخته؛ روغنی که عصاره با هم بودنها و کنار هم ماندنهاست.
ظاهرا تنهایی آدمها را، نه سگ و گربه خانگی پر میکند و نه حتی کارمندهای حقوقبگیر و وظیفهشناس و روانشناسهای سالمند و کودک. تنهایی آدمها با همدیگر پر میشود و لازمه با هم بودن، صبور بودن و تحملکردن و خودخواه نبودن است؛ چیزی که بشر امروز از آن فراری است!
راهکار بشر، تا اینجای دنیا، به این نقطه رسیده که آدمها از هم جدا و دور باشند و باز یک جایی که لازم شد، پیرها و بچهها را، هر چند بیگانه با هم، کنار هم جمع کنند تا از مزایای بیشمار کنار هم بودن بهره ببرند. دلم میخواست همانجا و در همان جلسه، بگویم چرا باید نوهها و مادربزرگها را آنقدر از هم دور کنید که روزی برای پلزدن بین سالمندان و کودکان، اینطور نیازمند سوزاندن فسفرهای مغزتان باشید؟! اما سکوت کردم... فکر کردم در ازای این بدیهیِ رسوخکرده در ذهنم، از من هزار و یک دلیل و سند علمی و عدد و رقم میخواهند؛ و به قول «شازدهکوچولو» واقعا آدمبزرگها عاشق عدد و رقماند! فکر کردم شاید بهتر باشد کمی صبر کنم؛ شاید سالها بعد، خودشان همینجا، در همین اتاق، به این نتیجه رسیدند که زندگیکردنهای نزدیک به هم، خیر و برکتش بیشتر از این زندگیهای درهم و دور از هم است. اما آن روز، چه کسی پاسخگوی اینهمه دور بودنها و غریببودنها و عمر از دسترفته ماست؟! راستی... کسی میداند معادل خیر و برکت به انگلیسی چه میشود؟!
ـ در ایرلند، برای کنترل قیمت مسکن بر روی سود حاصل از فروش مسکن 33 درصد مالیات وضع کردهاند تا به مسکن به عنوان یک کالای سرمایهای نگاه نشود. مثلا اگر یک خانه را با نیت سرمایهگذاری امسال به قیمت 100 میلیون بخرید که مثلا بعدا 120 میلیون یا بیشتر بفروشید میدانید دولت یک سوم سود را به عنوان مالیات دریافت خواهد کرد.
این سیاست باعث میشود سرمایههای مازاد سمت مسکن نرود و صرفا یک کالای مصرفی بماند و قیمت آن با سوداگریهای سرمایهای بالا نرود. در بعضی کشورها و شرایط این نرخ بالاتر هم بوده است تا به کل مانع نگاه سرمایهای به مسکن بشوند.
حتی اگر با هدف کسب درآمد، مسکن دوم بخرید تا اجاره بدهید، باید 50 درآمد حاصل از اجاره را مالیات بدهید.