همواره مشاهده افرادی که موفقیتهای عظیمی کسب کردهاند، نظر دانشمندان و محققان را به بررسی این موضوع معطوف داشته است که چه عامل یا عواملی سبب موفقیتهای یکسان، موفقیتهای بسیار متفاوت دارند. سالهای زیادی پژوهشگران در پاسخ به این سؤال به هوش و توانایی ذهنی بالاتر در افراد موفق اشاره کرده و آن را عامل اساسی در پیشرفت دانستهاند. اما به مرور زمان مشخص شد که هر چند تواناییهای ذهنی و شناختی تا اندازهای با پیشرفت و موفقیت رابطه دارند، اما تنها کلید پیشبینی موفقیت نیستند، زیرا افراد زیادی را میتوان یافت که به رغم هوش مناسب و تواناییهای ذهنی فوقالعاده خوب، موفقیتهای مطلوبی کسب نکردهاند. لذا محققان در سالهای اخیر به عوامل غیرشناختی پرداخته و در تعیین اهمیت عوامل غیرشناختی در موقعیت، به نتایج قابل ملاحظهای دست یافتهاند.
مفهوم هوش هیجانی
به طور کلی هوش هیجانی یعنی: داشتن ظرفیتی برای شناخت احساسات و هیجانات خود و دیگران و استفاده از این هیجانات به نحو مناسب، برای برقراری ارتباط بهتر با خود و دیگران. هوش هیجانی، شامل مؤلفههایی نظیر: خودانگاره مثبت، احساس استقلال، ظرفیت خود شکوفایی، روابط بین فردی، سهولت در همدلی، احساس مسئولیت، ظرفیت فرد برای توانایی حل مشکلات هیجانی، انعطافپذیری، کاربرد و اداره هیجانها، برقراری ارتباط مثبت با دیگران و تعاملات منفی کمتر با نزدیکان است. پژوهشهای انجام شده در زمینه هوش هیجانی توانایی این سازه، شامل ادارک هیجانی، تنظیم هیجانی، شناختهای هیجانی و آسانسازی (تسهیل) هیجانی را با سازش روانشناختی مرتبط دانستهاند و آن را در مقایسه با سازه سنتی هوشبر پیشبینیکننده بهترین برای موفقیت وسازش و ارتباط مطلوب با دیگران معرفی کردهاند. پژوهشهای متعددی به قدرت پیشبینی هوش هیجانی در حوزههای مختلف پرداختهاند. یافتههای آنها حاکی از آن است که هوش هیجانی، قدرت پیشبینیکننده قوی برای موفقیت در آینده است.
….