تقلید از مجتهد فوت شده

تقلید ابتدایی از مجتهد میّت

فقها حیات (زنده بودن) مرجع را شرط می‌دانند یعنی می‌گویند: تقلید ابتدایی از مجتهد میت جایز نیست. (هر چند تازه از دنیا رفته باشد.)

رعایت احتیاط پس از وفات مرجع

اگر مرجع تقلید انسان از دنیا برود، تا پیدا کردن مرجع زنده باید به احتیاط عمل کند.

ترک تقلید از مجتهد زنده پس از فوت مرجع

اگر مرجع تقلید انسان از دنیا برود و از مرجع زنده تقلید نکند حکم عمل شخص بدون تقلید را دارد.

باقی ماندن بر تقلید میت

پس از فوت مرجع تقلید نخست باید به مجتهد زنده اعلم مراجعه نمود سپس مطابق نظر او در مسئله بقای بر میت عمل کرد. (یعنی اگر او بقای بر میت را اجازه می‌دهد می‌تواند بر تقلید از مجتهد مرده باقی بماند وگرنه جایز نیست.)

بقا بر تقلید میت در صورت اعلم بودن مجتهد زنده

کسی که از مجتهدی تقلید می‌کرده که از دنیا رفته است و اکنون مجتهد زنده را اعلم از او می‌داند نمی‌تواند بر تقلید مجتهد میت باقی بماند و باید از مجتهد زنده اعلم تقلید کند.

بقا بر تقلید میت اعلم

کسی که از مجتهدی تقلید می‌کرده و آن مجتهد از دنیا رفته است و اکنون او را اعلم مراجع تقلید زنده می‌داند:

حضرت امام و آیت‌الله خامنه‌ای: می‌تواند بر تقلید مجتهد میت باقی بماند.

آیت‌الله بهجت، آیت‌الله سبحانی، آیت‌الله مکارم: باید (سبحانی: ‌بنا بر احتیاط واجب) در مسائلی که به فتوای میت عمل کرده بر تقلید او باقی بماند.

آیت‌الله سیستانی: باید بر تقلید او باقی بماند.

آیت‌الله صافی: بنا بر احتیاط واجب باید بر تقلید او باقی بماند.

رجوع از فتوای مجتهد زنده به فتوای مجتهدی که از دنیا رفته

اگر در مسئله‌ای به فتوای مجتهدی عمل کند و بعد از مردن او در همان مسئله به فتوای مجتهد زنده رفتار نماید دوباره نمی تواند آن را مطابق فتوای مجتهدی که از دنیا رفته انجام دهد.