خون دماغ

خون دماغ حتی اگر به ندرت اتفاق بیافتد، باید جدی گرفته شود. این عارضه که در پزشکی با عنوان «اپیستاکسی» از آن یاد می‌شود، به علت قطع شدن رگ‌های کوچک خونی در داخل بینی اتفاق می‌افتد. یک متخصص گوش و حلق و بینی با بیان این‌که عوامل متعددی در سنین مختلف منجر به خون دماغ شدن افراد می‌شود، گفت: در برخی سنین خون دماغ شایع‌تر است، اگرچه در بیشتر موارد، این اتفاق یک مشکل حاد نیست، اما در بعضی مواقع می‌تواند نشانه یک بیماری باشد.

دکتر ناصر صادقی افزود: شایع‌ترین علت این عارضه به دلیل خشکی مخاط بینی است که در کودکان بیشتر دیده می‌شود. دست‌کاری داخل دماغ از سوی این کودکان، گاه موجب خون آمدن از دماغ می‌شود.

به گفته این متخصص گوش و حلق و بینی، در صورتی‌که خونریزی بینی به دلیل خشکی مخاط بینی و دست‌کاری بینی باشد، شستشوی بینی با آب یخ و همچنین بالا گرفتن سر، می‌تواند موجب توقف سریع‌تر خون جاری شده شود.

وی تصریح کرد: در مواقعی که خشکی مخاط، ادامه‌دار باشد، پزشک با تجویز قطره یا پماد مانع از خونریزی مجدد از بینی خواهد شد.

صادقی اظهار داشت: علاوه بر مورد ذکر شده گاهی وجود یک شیء خارجی در بینی کودک مانند پوست تخمه و یا هر چیزی که وارد بینی کودک شده باشد، موجب التهاب، زخم وعفونت در بینی شده و ممکن است موجب خون آمدن از دماغ کودک شود، که گاهی این مورد فراموش شده و به راحتی تشخیص داده نمی‌شود.

وی عنوان کرد: خونریزی بینی در بزرگسالان بیش‌تر به دلیل شکنندگی عروقی در عقب بینی یا «آترواسکلروز عروقی» به وجود می‌آید، که علاوه بر رعایت نکات اولیه بند آوردن خون، باید به پزشک مراجعه شود، تا با استفاده از درمان مناسب، از ادامه خونریزی بیمار جلوگیری به عمل آید.

صادقی به موارد دیگری که به ندرت عامل خون دماغ شدن در افرد است اشاره کرد و توضیح داد: در برخی افراد عامل آن بیماری‌های عفونی است و در مواردی نیز به دلیل وجود تومورهای عروقی بعد از سن بلوغ که مختص پسرها است اتفاق می‌افتد، همچنین وجود برخی بیماری‌های خونی نظیر هموفیلی و مشکلات انعقادی خون هم می‌تواند موجب بروز خون دماغ شود.

به گفته این متخصص گوش و حلق و بینی، تغییر فصل‌ها نقشی در شیوع بیشتر خونریزی ندارند. اگرچه برخی معتقدند در تابستان بیشتر خون دماغ اتفاق می‌افتد اما بررسی‌ها نشان داده آمار ابتلا تقریبا در فصل‌های مختلف یکسان است.

وی با بیان این که خون دماغ‌های ساده از طریق شستشو متوقف می‌شود، افزود: با توجه به نوع خون دماغ، سن و بیماری فرد، پزشک می‌تواند پماد، قطره و یا اسپری‌های انقباض عروق تجویز کند و یا در صورت وجود تومور با روش‌های درمانی خاص مشکل را برطرف خواهد ساخت.

هنگام بروز خون دماغ موارد زیر رارعایت کنید:

در یک مکان خنک بنشینید، به آرامی و توسط دهان نفس بکشید و لباس‌های اطراف گردن‌‌‌تان را باز کنید.
سرتان را به جلو خم نکنید، اما کمی به عقب متمایلش نمایید.
اگر خونی در دهان‌تان هست، به بیرون بیندازیدش زیرا قورت دادن خون باعث تهوع می‌شود.

بینی تان را به آرامی تمیز کنید تا اگر لخته خونی در بینی مانده، خارج شود.
با دو انگشت، دو سوراخ بینی خود را پنج تا ده دقیقه نگه دارید تا جریان خون قطع شود. حواستان باشد که اگر مشکوک به شکستگی بینی هستید، سعی نکنید که جلوی خونریزی از دو سوراخ بینی را بگیرید. ضمنا می‌توانید چند تکه یخ که در یک پارچه سفید پیچیده شده است را روی بینی‌تان بگذارید تا جریان خون از بینی کم شود.
اگر این روش اثر نداشت، چاره‌ای ندارید جز این‌که یک فتیله پنبه‌ای که قابلیت بند آوردن خون را داشته باشد، در سوراخ‌های بینی‌تان قرار دهید (پنبه باید به یک ماده منعقد کننده آغشته شده باشد.) سپس یک ساعت منتظر بمانید و بعد به آرامی فتیله‌ها را خارج کنید. در تمام موارد، زیاد فتیله‌ها را عوض نکنید زیرا ممکن است این کار باعث حساس شدن مخاط بینی شود.
به محض این‌که جریان خون متوقف شد، تا 4 ساعت از فین کردن خودداری کنید.
در طی این مدت از خوردن قرص آسپرین یا هر ضد التهاب دیگر اجتناب کنید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر خون طی نیم ساعت بند نیامد، یا اگر همراه با سردرد بود، فورا به پزشک مراجعه کنید. اگر مشاهده شود که رگ‌های خونی کوچک آسیب دیده‌اند، ممکن است از روش «سوزاندن» این رگ‌ها، که اغلب به وسیله لیزر انجام می‌شود، استفاده کند تا خطر خون دماغ شدن مجدد را کاهش دهد. خونریزی‌های مکرر ممکن است علامت یک بیماری مزمن مانند فشار خون بالا یا مشکلات انعقادی خون باشند. در اغلب این موارد، آزمایش خون تجویز می‌شود.