خاطرات یک صندلی قدیمی
من نمی‌ترسم....
معصومه پاکروان
صندلی هم صندلی‌های قدیم. نه اینکه چون خودم صندلی هستم این را می‌گویم نه! صندلی‌های الان یا خیلی چینی هستند یا مینی... همه می‌دانند که هرچیزی قدیمی‌اش خوب است. تعریف از خود نباشد من به واسطه عمر و تجربه‌ام خاطرات زیادی از عروسی و عزا دارم! من همان صندلی هستم که ناصرالدین‌شاه روی آن ترور شد. همان صندلی که امپراتوری اتریش در جنگ جهانی اول وقتی شکست خورد به آن لگد زد... من به واسطه حضورم در مدرسه و دانشگاه و آرایشگاه و بیمارستان و تیمارستان و اداره و بانک و... خاطره و سابقه دارم...
بچه‌های یک آدم پاره جگر او هستند و معمولا آدم از این می ترسد که مبادا از تربیت بچه‌هایش غافل شود. گفتم ترس، ترس مسأله مهمی است که من در خانه‌هایی که بودم متوجه شدم هر مادری نگران است بچه‌هایش دچار یک ترس شوند. در خانواده پنج‌نفری آقای نادری این ترس زمانی بیشتر شد که آقای نادری کتاب مهارت‌های فرزندپروری را خرید و به همسرش هدیه داد. خانم نادری که تا به حال به مبحث ترس اهمیتی نداده بود با خواندن بحث ترس دچار این ترس شد که مبادا بچه‌هایش با ترس‌های الکی در کودکی دچار مشکلات روحی و روانی در بزرگسالی شوند... بعد هم به آقای نادری تأکید کرد که در کتاب مهارت‌های فرزندپروری چندین‌بار تأکید اکید شده گروهی از همین بچه‌ها ممکن است از ترس برخوردهای والدین و ترس از خجالت و توبیخ شدن بزرگرترها ترس‌هایشان را پنهان کنند و این بدترین نوع ترس است. چند تا هم از علائم این ترس‌ها را به آقای نادری گفت و باعث شد که خودش و آقای نادری در مورد ترس بچه‌هایشان بیشتر بترسند و مدام آن‌ها را مورد بررسی قرار بدهند که آیا بچه‌هایشان دچار ترس هستند و از ترس توبیخ آن‌ها صدایشان در نمی‌آید یا نه بچه‌ها زندگی طبیعی خودشان را دارند. آقا و خانم نادری یک روز هم که با ترس از افکارشان ساکت نشسته بودند و هر کدام داشتند به این مسأله فکر می‌کردند که صدای فریاد مینا دختربزرگشان از اتاق بلند شد و همین کافی بود که خانم نادری با ترس کتابش را پرتاب کرده و به اتاق مینا بدود و با دیدن مینا چشم‌هایش درشت شود. تقریبا علائمی که در کتاب نوشته شده بود را در مینا داشت می‌دید. مینا دست‌هایش می‌لرزید و رنگش پریده بود خانم نادری گفت:
از چیزی ترسیدی؟
با شنیدن این جمله آقای نادری هم خودش را به سرعت به اتاق مینا رساند... مینا در حالی که زبانش بند آمده بود، سری تکان داد... آقای نادری هم گفت:
ـ مینا تو ترسیدی! بگو که چه چیزی تو را ترسانده؟
مینا بلند شد، نفسش به شماره افتاده بود که گفت:
ـ نه من از چیزی نمی‌ترسم. ترس یعنی چه! من که شب‌ها چراغ خوابم را هم روشن نمی‌کنم!
البته به مسأله خوبی اشاره کرده بود ولی این دلیل نمی‌شد که او نترسد. اصلا از نظر خانم نادری ممکن بود مینا در شب نترسد و در روز بترسد. آقای نادری هم بلافاصله با توجیه مینا آرام شد و گفت:
ـ بله! مینا دختر بزرگی است.
خانم نادری که قانع نشده بود با هیجان گفت:
مینا باید برای فریادی که کشیده توضیح بدهد! باید بگوید از چه چیزی ترسیده است...
مینا اخم کرد و گفت:
ـ توی خانه هیچ کاری نمی‌شود کرد. یعنی آدم نمی‌‌تواند الکی جیغ بکشد!
بعد هم چندتا جیغ کشید! چند دقیقه بعد خانم نادری همه بچه‌هایش را یعنی نازنین و نوید و نیما را به سالن دعوت کرد تا درباره ترس با آن‌ها حرف بزند. به‌خصوص اینکه نوید همیشه شب‌ها باید چراغ اتاقش را روشن می‌گذاشت تا خوابش ببرد. نیما در حالی که کتاب ریاضی‌اش را در دست داشت با اخم آمد و گفت:
می‌دانید که من فردا امتحان ریاضی دارم! همیشه وقتی من می‌خواهم درس بخوانم خودتان نمی‌گذارید!
نوید هم گفت:
ـ من از امتحان می‌ترسم!
مینا با حرص گفت:
ـ من از امتحان نمی‌ترسم من از امتحان متنفرم!
بعد هم دوباره جیغ کشید! مینا اصلا حال خوبی نداشت و خانم نادری تصمیم گرفت که زودتر حرفش را بزند. آقای نادری هم برای خرید خوراکی پایان جلسه از خانه خارج شد. نوید به نکته خوبی اشاره کرده بود ترس! خانم‌نادری به او نگاه کرد و گفت:
نوید تو از امتحان می‌ترسی! دیگر از چه چیز می‌ترسی؟
نوید شانه بالا انداخت و گفت:
ـ هیچی!
خانم‌نادری گفت:
ـ پس چرا برق اتاقت را همیشه روشن می گذاری؟
نوید با لحنی که مینا حرف زده بود گفت:
ـ من از تاریکی متنفرم!
بعد هم دوتایی با نیما خندیدند و مینا با حرص گفت:
ـ از تو هم متنفرم نوید!
باز هم جیغ کشید. دعوا داشت بالا می‌گرفت که خانم‌نادری گفت:
ـ تمامش کنید! می‌خواهم بدانم هر کدامتان از چه چیزی می‌ترسید؟
هر سه به هم نگاه کردند و شانه بالا انداختند. خانم‌نادری فکر کرد که شاید باید بیشتر توضیح می‌داد. برای همین باز گفت:
هرکس ممکن است از یک چیزهایی بترسد و ترس یک احساس طبیعی است و خجالت ندارد. مثلا من از سوسک می‌ترسم و این را به زبان می‌آورم. شما هم اگر از چیزی می‌ترسید راحت بگویید!
شاید بهتر بود خانم نادری نمی‌گفت که از سوسک می‌ترسد چرا که هر سه فرزندش با صدای بلند خندیدند و شروع کردند به گفتن (مامان از سوسک می‌ترسد) خانم نادری نباید عصبانی می‌شد چون این یک راه دوست شدن بیشتر با بچه‌هایش بود. برای همین شانس خودش را دوباره امتحان کرد و گفت:
ـ بله من از سوسک می ترسم، شما از چه می‌ترسید؟!
نیما با خنده گفت:
ـ من از پشه می‌ترسم!
باز هم هر سه خندیدند و مینا گفت:
ـ من از مورچه می‌ترسم!
نوید هم با خنده گفت:
ـمن از مورچه نمی‌ترسم من از مورچه متنفرم!
هر سه خندیدند. نمی‌دانستم بچه‌های خانم‌نادری بی‌جنبه بودند یا همه بچه‌ها در آن دوره این شکلی از آب در می‌آیند. خانم نادری جدی شد و گفت:
ـ بهتر است تمامش کنید. می‌خواهم بشنوم هرکدامتان از چه چیزی می‌ترسید؟ و مینا از چه چیزی ترسید و جیغ کشید!
مینا گفت:
من از چیزی نمی‌ترسم! گفتم که من نترسیدم...
بعد هم دو پسر خانم نادری هم حرکت مینا را تکرار کردند. خانم نادری دیگر باید عصبانی می‌شد. پس با همان عصبانیت گفت:
ـیعنی شما از دیو وغول هیولا و اژدهای چند سر نمی‌ترسید!
آن سه با تعجب نگاه به هم کردند و نوید گفت:
ـاژدهای چند سر چیست!؟
نیما به او گفت:
ـاین‌ها توی قصه است!
مینا در حالی که چشم‌هایش را درشت کرده بود تا تأثیر بیشتری روی نوید بگذارد در ادامه حرف‌های نیما گفت:
ـچیزهای دیگری هم توی قصه‌ها هست! پیرزن‌هایی که می‌آیند و بچه‌ها را توی کیسه می‌گذارند و می‌دزدند. اینطوری!
بعد هم به سمت نوید حمله کرد و نوید جیغی کشید و خانم‌نادری گفت:
ـ قرار نیست برای هم قصه بگوئید. می‌خواهم بدانم شما هم از این تخیلات می‌کنید که وقتی اتاق تاریک می‌شود عروسک‌هایتان حرف می‌زنند و یک نفر پشت پرده می‌ایستد و شما را نگاه می‌کند!؟ یا اصلا از کمد بسته می‌ترسید!؟
هر سه بچه با هم جیغ کشیدند و تقریبا یکدیگر را بغل کردند و نوید با صدایی شبیه به گریه گفت:
ـ یعنی وقتی برق را خاموش می‌کنیم یک نفر می‌آید داخل اتاق‌مان و ما را نگاه می‌کند. من می‌ترسم! دیشب صدایی از داخل کمدم می‌آمد... من دیگر به اتاقم نمی‌روم!
نیما هم که ادعای نترسی زیادی داشت تقریبا حسابی ترسیده بود و با تعجب به خانم نادری نگاه می‌کرد و گفت:
ـ دوست من سهیل هم این را می‌گفت. تازه می‌گفت که آن کسی که می‌آید نگاه‌مان می‌کند شاخ هم دارد! من باور نکرده بودم... یعنی از توی کمد بیرون می‌آید!؟
این بار سه بچه بیشتر جیغ کشیدند و خانم نادری از اینکه آن‌ها را ناخواسته ترسانده بود گفت:
ـهیچ هم چنین چیزی راست نیست! اینها همه خیالات است! همه اینها در قصه‌هاست... چه کسی گفته در کمد چیزی هست... شما نباید بترسید...
مینا که تا این لحظه با شجاعت رفتار کرده بود با گریه گفت:
ـاما من بعضی شب‌ها پرده اتاقم تکان می‌خورد صدای خرو پف هم می‌شنوم از اتاقم! من فکر می‌کردم نوید خرو پف می‌کند!
بچه‌ها دوباره جیغ کشیدند و خانم‌نادری گفت:
ـ بله درست فکر می‌کردی... این صدای خرو پف نوید است!
نوید هم با ترس گفت:
ـ نه من خرو پف نمی‌کنم... حتما نیما است!
نیما گفت:
ـ نه من هم خرو پف نمی‌کنم!
دیگر اوضاع خیلی وخیم شده بود. خانم نادری به مینا گفت:
ـ پس از همین بود که امروز تو ترسیدی و جیغ کشیدی؟
مینا گفت:
ـ نه من امروز داشتم با تلفن حرف می‌زدم که شنیدم فردا امتحان ریاضی داریم و من هنوز هیچ چیز نخواندم! گفتم که از چیزی نمی‌ترسم اما الان از اتاقم، از پرده اتاقم، از وسایل توی اتاقم می‌ترسم و دیگر توی اتاقم نمی‌روم!
آن دو هم حرف مینا را تکرار کردند و خانم نادری ماند و سه بچه وحشت‌زده که با کوچک‌ترین صدایی جیغ می‌کشیدند و او را بغل می‌کردند! وقتی آقای نادری با تنقلات برگشت تقریبا رنگ خانم نادری و بچه‌هایش پریده بود و کسی نمی‌توانست توضیحی بدهد! آن شب هر پنج نفری توی سالن خوابیدند و در واقع اصلا نخوابیدند و تا صبح به پرده سالن نگاه کردند! خانم نادری کتاب مهارت‌های فرزندپروری را هم تا اطلاع ثانوی روی صندلی گذاشت و بی‌خیال خواندنش شد.