پیدا کردن خانه خوب برای تازه عروس دامادها
خ مثل خانه
آزاده صادقپور
آوای خوش زندگی
صدای همهمه گنجشک‌ها حسابی حواسم را پرت کرده بود. انگار داشتند درباره موضوع مهمی باهم بحث می‌کردند. از جایم بلند شدم و رفتم کنار پنجره. از گوشه پرده, جوری که متوجه حضور من نشوند مدتی نگاهشان کردم. سرهای کوچولویشان را تند تند, به این طرف و آن طرف برمی‌گرداندند و جفت پا می‌پریدند. آدم ناخودآگاه با خودش می‌گفت خوش به حالشان. چقدر سبک‌اند. یک دفعه دستم خورد به پنجره و صدای مختصری بلند شد. همه گنجشک‌ها به طور دسته جمعی پر زدند و من ماندم با یک منظره پاییزی خالی از گنجشک. آهی کشیدم و پرده را انداختم. برگشتم پشت میز و دوباره مشغول نوشتن شدم. یاد روزی افتادم که برای اولین بار به این خانه آمدم. آن روز هم صدای همهمه گنجشک‌ها توجهم را جلب کرده بود. این صدا برای من نشانه وجود درخت و زندگی و سرسبزیست. به همین دلیل، اینجا را برای زندگی انتخاب کردم و حالا که دارم از این خانه می‌روم، دلم می‌خواهد باز هم جایی زندگی کنم که دوستش داشته باشم. جایی پر از آوای خوش زندگی.
خانه خوب کجاست؟
خانه‌ای ساخته‌ایم سایبانش همه عشق
زیر پا فرش غرور، در حصارش همه تکرار صفا
ما در این جمع لطیف
لطف دیدار تو را می‌طلبیم.
این شعری است که با آن همه را به جشن عقدمان دعوت کردیم اما حالا که دنبال جا می‌گردیم تا آشیانه عشقمان را بنا کنیم باید تعاریف دیگری را برای پیدا کردن خانه در نظر بگیرم. اینترنت را زیر و رو کرده‌ام و از همه پرسیده‌ام که به نظر شما ویژگی‌های یک خانه خوب چیست؟ چه چیزی باعث می‌شود آدم ازیک جا خوشش بیاید و از جای دیگر نه. برایم جالب است که با وجود تفاوت نظرها، یک سری گزینه‌های مشترک برای خانه وجود دارد: نور، صدا، امنیت، هوا و... از این دست. همه را دسته بندی کرده‌ام و گذاشته‌ام جلوی چشم برای مرور بهتر.
جایی نزدیک شما
توجه به محلي که قرار است خانه‌اي در آنجا بخريم از اهميت بسيار زيادي برخوردار است. اصيل بودن ساکنان آن محله و نيز نزديکي به اقوام و خويشاوندان دو موضوع بسيار مهمي است که هر خريدار خانه بايد به آن‌ها توجه کند. يکي از کارشناسان و مشاوران املاک در تهران هم در اين باره مي‌گويد: «براي خريد خانه پيش از هر چيز بايد به اصالت محله توجه کرد. در محله‌هايي که ساکنان آن را افرادي تشکيل مي‌دهند که سال‌ها در آنجا سکونت داشته‌اند، همدلي و مهرباني بيشتري به چشم مي‌خورد. همسايه‌ها رفتار خوبي با يکديگر دارند و حرمت همديگر را حفظ مي‌کنند. اغلب در چنين محله‌هايي جرم و جنايت بسيار کم اتفاق مي‌افتد و ساکنان آن از امنيت و آرامش زيادي برخوردارند.» او همچنین نزديک بودن به اقوام و آشنايان را عامل مهم ديگري در هنگام خريد خانه معرفي مي‌کند و مي‌گويد تجربه ما نشان مي‌دهد وقتي يک نفر با توجه به وسعت مالي خود اقدام به خريد مسکني در شهرک‌هاي اقماري تهران کرده است، بعد از گذشت چند ماه يا يک سال برمي‌گردد و در تهران به دنبال رهن و اجاره آپارتمان است و وقتي علت اصلي اين کار را مي‌پرسيم متوجه مي‌شويم که دوري از اقوام و آشنايان و احساس تنهايي موجب اين کار شده است.
نان داغ برای صبحانه فراموش نشود
یکی دیگر از فاکتورهای مهم که در ابتدا به چشم نمی‌آید دسترسی محلی است. اینکه آدم بتواند در موقع نیاز سوپرمارکت ، داروخانه ، میوه فروشی ، قصابی و البته نانوایی در همان نزدیکی‌ها پیدا کند. خیلی وقت‌ها همین چیزها باعث می‌شود بعد از مدتی از جایی واقعا خسته شویم. یکی از دوستان برج نشین می‌گفت من مجبورم صبح‌ها برای تهیه نان, ماشین کرایه کنم چون همسرم خیلی زود به سرکار می‌رود و بچه کوچک هم دارم. راننده آژانس نان را می‌آورد بالا.
شمالی یا جنوبی، شرقی یا غربی؟ کدام طرف؟
در شهرهاي بزرگ براي نورگيري بهتر، جهت شمالي، جنوبي بهتر است و اين به عنوان يك امتياز محسوب مي‌شود. نور جنوب در نيم‌كره شمالي زمين جهت اصلي نورگيري است چون خورشيد براي اين قسمت، همیشه از طرف جنوب مي‌تابد، بنابراين انرژي گرمايي و نوراني زيادي دارد. نور شرق و غرب نورهايي هستند كه ساعت‌های محدودي از روز درك مي‌شوند. نور شرق صبح‌ها با انرژي گرمايي كم و روشنايي متوسط و نور غرب كه به اصطلاح نور تيزي است، چشم را اذيت مي‌كند. نور شمال از انعكاس خورشيد روي سطوح ديگر درك مي‌شود چون خورشيد هیچ وقت متمايل به شمال نمي‌شود و نوري انعكاسي ست. به همين علت، انرژي نوراني و گرمايي متعادلي دارد. با اين تفاسير، براي مثال بهتر است آشپزخانه سمت نور شمال باشد. البته طراحي مي‌تواند به گونه‌اي باشد كه نور غرب هم نوري مناسب باشد.1
اگر قرار باشد فضایی بیشتر از بقیه نورگیر باشد بهتر است این فضا اتاق خواب‌ها و نشیمن باشند. چون بیشتر ساعت عمرمان را در طول شبانه روز در این منطقه از منزل می‌گذرانیم. بهتر است پنجره‌ای از خانه یا حداقل نورگیر ساختمان در آشپزخانه وجود داشته باشد. ساختمانی که نور مناسبی داشته باشد علاوه بر صرفه جویی مصرف انرژی از رشد میکروب‌ها جلوگیری می‌کند.
ویژگی‌های خانه خوب از نظر ابوعلی سینا
ابوعلی سینا در کتاب قانون، مشخصات محل زندگی را ذکر می‌کند و می‌نویسد: «وقتی کسی جایی سکونتی برمی‌گزیند باید کیفیت خاک، پستی و بلندی زمین، باز بودن فضا، پوشش گیاهی، آب و گوهر (کیفیت) آن، کمی‌یا زیادی آب، بادگیر بودن یا گود بودن محل سکونت را بررسی کند. همچنین بادهایی که در منطقه می‌وزد را بشناسد که آیا سالم است یا نه و نیز نقاط مجاور محل سکونت مانند دریا، مسیل‌ها، کوه‌ها و کان‌ها (معادن)، وجود درختان، گورستان‌ها، مواد بدبو (محل دفن زباله و...) را مورد تحقیق قرار دهد چرا که همه این موارد در مزاج هوا مؤثرند و تأثیراتی بر بدن دارند.
در ضمن باید از
تندرستی و بیماری مردم آن منطقه با خبر باشد که تا چه حد نیرومندند، اشتها و هضم‌شان
چه اندازه است و بیشتر چه غذاهایی می‌خورند و بداند که آب‌های منطقه از آب‌راه‌های
باریک می‌آید یا کانال‌های وسیع (که در کیفیت آب مؤثر است) و مردم آنجا به چه نوع
بیماری‌هایی خو گرفته‌اند (اپیدمی است). پنجره‌ها و درهای محل سکونت باید شرقی
شمالی باشد، به ورود بادهای شرقی به داخل خانه اهمیت داده شود، آفتاب باید همه جای
خانه را فرابگیرد زیرا آفتاب هوا را صاف و مساعد می‌کند. بهتر آن است که محل سکونت
در نزدیکی آب‌های گوارا، روان و پاکیزه که در زمستان سرد و در تابستان گرم‌اند
باشد، آب‌های زیرزمینی که در زمستان گرم و در تابستان خنک هستند به خوبی آب‌های
مذکور نمی‌باشد. اواین ویژگی‌ها را به طور خلاصه اینطور فهرست می‌کند:2
۱. نوع خاک
۲. حالت پستی و بلندی زمین
۳. باز بودن فضا
4. آب و گوهر (کیفیت) آن
5. بادگیر بودن محل
6. جهت قرار گرفتن درها و پنجره‌ها
7. سالم یا ناسالم بودن بادهای
منطقه
8. مجاورت با کوهساران، درختان،
کانی‌ها (معادن)، گورستان، مواد بد بو، مسیل
9. تندرستی و نیرومندی مردم منطقه
10. غذای غالب مردم
11. بیماری‌های مردم
منطقه
12. وضعیت آفتاب
13. جهت وزش باد به داخل خانه
و اما از همه مهم‌تر
دین ما برای همه حالات و رفتار انسان حرفی برای گفتن دارد. برای کوچکترین کارها تا بزرگترین کارها
امام علی‌علیه‌السلام
در نهج البلاغه در نامه 69 به حارث همدانی می‌فرمایند: «جای پرت خانه نساز.» یعنی
از جامعه دور نشو. به عبارت دیگر در كنار مردم باش كه همانا محل تجمع مسلمین است و
از محله‌های كه بویی از اسلام و خیرات جامعه نبرده‌اند دوری كن مثل كسی كه می‌گوید
من نه خانه كسی می‌روم و نه كسی با من كاری دارد مثل بوته تیفی كه در كویر خودش می‌روید
و خودش هم خشك می‌شود. (از محله‌هایی كه طاغوتی‌ها و از خدا بی‌خبرها می‌نشینند
دوری كن).
همچنین
مواظب باشید زمین غصبی نباشد. امام صادق علیه‌السلامفرمودند: اگر كسی در
زمین غصبی خانه بسازد، زمانی که صاحب زمین، زمین خود را طلب کند، حكومت اسلامی حق
دارد خانه را خراب كند و زمین را به صاحبش برگرداند. محل و مكان حلال، آب فراوان،
هوای خنك و در كنار امت و دور از مناطق طاغوتی كه از خدا غافل و اهل ظلم هستند، از
ویژگی انتخاب محل مناسب خانه می‌باشد. امام صادقعلیه‌السلام و امام باقرعلیه‌السلاممی‌فرمایند: مساله
هوا را در نظر بگیرید. می‌خواستند بیمارستان بسازند از زكریای رازی پرسیدند كجا
بسازیم؟ گفت: چهار قطعه گوشت در چهار منطقه شهر آویزان كنید هر منطقه‌ای دیرتر
گوشت فاسد شد آنجا هوا خنك‌تر است پس آنجا بیمارستان بسازید.
خانه وسیع
اسلام می‌گوید مساحت زمین خانه زیاد باشد ولی ارتفاع آن كم باشد. یكی از انصار گفت یا رسول‌الله خانه ما خیلی تنگ است فرمودند «ارْفَعْ صَوْتَكَ مَا اسْتَطَعْتَ وَ سَلِ اللَّهَ أَنْ یُوَسِّعَ عَلَیْكَ»5 از خداوند متعال جدی بخواه كه خانه‌ات توسعه پیدا كند. از سعادت مرد آن است كه خانه بزرگ داشته باشد البته به شرط اینكه حلال باشد دیگران هم داشته باشند و برای كار مفید باشد و افتخار و فخرفروشی در آن نباشد پس خانه بزرگ باید مفید باشد و در آن نفع اجتماعی باشد. دیگران را دعوت كند بیایند و بروند و تعلیم و تربیت در آن باشد.
خانه مجلل خوب است یا نه؟
رسول اكرمصلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم در حال عبور ساختمانی را دیدند كه روی آن قبه‌ای ساخته بودند به آن نگریسته و پرسیدند صاحب آن كیست؟ گفتند از اصحاب شماست صاحب خانه آمد و ایشان از او روی برگرداند.علت را از اصحاب جویا شد. گفتند: پیامبرصلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم چند روز پیش خانه تو را دیدند كه مجلل ساخته بودی و ناراحت شدند و احتمالا برای همین است. او رفت و آن تجملات را خراب كرد و برگشت و پیامبرصلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم او را تحویل گرفت.
خانه‌ای برای دیگران
حضرت عیسی به همراه یارانشان از كنار قبری می‌گذشتند. فرمودند: صاحب این قبر آدم گناهكاری بود و تا سال گذشته عذاب می‌شد. او پسری دارد كه امسال دو اتاق به شخص بی‌خانه‌ای داده است و خدا به این دلیل عذاب را از پدر وی برداشت.8
پیوست:
1- مشاوره حقوقی املاک و مستغلات مدیران
2- کتاب قانون، صفحه ۳۳۶
3- مستدركالوسائل، ج3، ص472
4- كافى، ج5، ص125
5- كافى، ج6، ص526
6- كافى، ج6، ص531
7- المحاسن، ج2، ص608
8- مرکز جامع اطلاع رسانی مباشر