خاطرات یک صندلی قدیمی
یادش نبخیر!
معصومه پاکروان
صندلی هم صندلی‌های قدیم. نه اینکه چون خودم صندلی هستم این را می‌گویم نه! صندلی‌های الان یا خیلی چینی هستند یا مینی... همه می‌دانند که هرچیزی قدیمی‌اش خوب است... تعریف از خود نباشد من به واسطه عمر و تجربه‌ام خاطرات زیادی از عروسی و عزا دارم! من همان صندلی هستم که ناصرالدین‌شاه روی آن ترور شد. همان صندلی که امپراتوری اتریش در جنگ جهانی اول وقتی شکست خورد به آن لگد زد... من به واسطه حضورم در مدرسه و دانشگاه و آرایشگاه و بیمارستان و تیمارستان و اداره و بانک و... خاطره و سابقه دارم...
کسی نمی‌تواند به من صندلی ایراد بگیرد چرا برای یک مدت در اتاق آن تبهکارهای کم‌عقل بودم. بالأخره یک صندلی دست خودش که نیست پایش را به هرجا می‌کشند و هرکسی هم می‌تواند مالکش شود. صندلی است دیگر پا که ندارد بخواهد فرار کند، برای همین ممکن است از هر نقطه‌ای خاطره‌ای داشته باشد و از هر جایی هم که خودش نخواهد سر دربیاورد. راستش وقتی که در آن اتاق تبهکاری و با آن عده تبهکار خنگ بودم خیلی ماجراهای خنده‌داری را تجربه کردم. نمونه‌اش آن روز بود که رئیس با آن عینک دودی خیلی سیاهی که سفیدی پشت آن به سختی دیده می‌شد پشت میزش نشست و دستکش‌های سیاه‌رنگی که همیشه در دست داشت را در آورد تا بتواند کمی نوشیدنی کافیین‌دار بخورد تا وقتی با چاک حرف می‌زند اعصابش آرام باشد. چاک از آن دسته تبهکارهایی بود که رئیس قبل از حرف زدن با او کلی به خودش آرامش می‌داد که این یکی مأموریت هم تمام می‌شود و خاطره‌اش می‌ماند. وقتی چاک وارد اتاق شد، رئیس دوباره دستکش سیاهش را در دست کرد و انگشتانش را درون دستکش خم و راست کرد و نفسی کشید و به اشاره سر به چاک فهماند روی صندلی بنشیند... همین که چاک با آن قیافه خیلی عجیب غریب و با ژستی که گرفته بود خواست روی صندلی اتراق کند، پایش به پایه صندلی گیر کرد و جلوی چشم رئیس روی زمین ولو شد. رئیس لب پایینش را گاز گرفت و دست‌هایش را مشت کرد تا به اعصابش مسلط شود و بلایی سر چاک نیاورد. بعد هم نفسی از سینه بیرون داد و گفت:
ـ چاک! مأموریت سختی داری... ولی باید از پس آن بربیایی!
چاک خندید و دندان‌های زردش نمایان شد و گفت:
ـ خیالت راحت... باید روی من حساب کنید.
بعد از روی صندلی کج شد... فقط یک ثانیه مانده بود که دوباره بیفتد که دسته صندلی را گرفت و ادامه داد:
ـ من از پس هر مأموریت سختی برمی‌آیم. به من اعتماد کنید.
رئیس آهی کشید و گفت:
ـ این کاری است که اصلا نمی‌توانم بکنم...
چاک کمی در صندلی جابه‌جا شد و گفت:
ـ به من نگاه کنید. من از دنی و جک و جی چه کم دارم؟!
رئیس مغزش را نشان داد و گفت:
ـ فکر می‌کنم همین! دلیل کافی باشد برای اینکه نتوانم به تو اعتماد کنم. با این حال این مأموریتی است که قرعه به نام تو افتاده است.
چاک از شنیدن این حرفی تقریبا به خودش افتخار کرد و روی صندلی راحت‌تر نشست و گفت:
ـ خوب حالا مأموریت چیست؟
رئیس دست در جیب کرد و ضمن بیرون دادن نفسی بلند، عکسی را از جیب درآورد و گفت:
ـ خوب نگاهش کن!
چاک به سمت جلو مایل شد و خوب نگاه کرد. رئیس ادامه داد:
ـ فردا صبح نباید نفس بکشد!
چاک پوزخندی زد و دوباره دندان‌های زردش پیدا شد و بعد گفت:
ـ از پسش بر می‌آیم.کارش یک لحظه است...
رئیس عکس را روی میز گذاشت و گفت:
ـ عکس را بردار!
ـ رئیس! حافظه من را دست کم گرفتی؟ این حافظه می‌تواند چهره همه سربازان جنگ جهانی را هم به یاد بیاورد.
رئیس عکس را برداشت و از پشت عینک دودی چاک را نگاه کرد و گفت:
ـ خب بگو باید چه کار کنی؟
چاک مثل یک فیلسوف که کارش را خیلی بلد است، سری تکان داد وگفت:
ـ صاحب عکس در حافظه ثبت شد و فقط مانده اینکه نشانی‌اش را پیدا می‌کنم... می‌روم در خانه‌اش را می‌زنم و به او می‌گویم دیگر زیادی داری نفس می‌کشی...
رئیس دو دستش را روی میز کوبید و گفت:
ـ نه این اشتباه است... او تو را نباید ببیند... باید از دور او را هدف بگیری!
ـ اما من هدف‌گیری خوبی ندارم!
ـ چاک برای یک بار هم که شده از پس یک مأموریت بربیا! از مغز دست نخورده‌ات استفاده کن!
چاک دست روی سرش گذاشت و گفت:
ـ این بیچاره دیگر فسفر سوزانده... تابستان و زمستان و بهار و پاییز ندارد... مدام دارد کار می‌کند...
رئیس داد زد:
ـ کار می‌کند اما کار الکی! مثل زبانت! یک بار در عمرت از آن کار درست بکش!
چاک که آن‌قدرها هم بی‌کفایتی خودش را قبول نداشت، سری تکان داد و گفت:
ـ خب رئیس! چیز دیگری هم از بقیه مأموریت مانده است یا باید برای انجامش بروم؟
رئیس دیگر داشت به نفس نفس می‌افتاد که گفت:
ـ یعنی تمام مأموریتت را فهمیدی که کجا و کی او را پیدا کنی؟
چاک به طرز مسخره‌ای خندید و گفت:
ـ به نکته مهمی اشاره کردی رئیس! حالا این مرد خوش‌شانس را کجا باید ببینم؟
رئیس به جای جواب دادن به سؤال او گفت :
ـ امیدوارم کاری نکنی این مأموریت آخرت باشد...کارت را درست و به موقع انجام بده!کارت را انجام بده و پولت را بگیر!
چاک دو دستش را به هم مالید و گفت:
ـ آه! نمی‌شود نیمی از پول را قبل از مأموریت بگیرم؟ می‌دانی بالأخره این مأموریت انجام خواهد شد چه بهتر که با گرفتن نیمی از آن...
با نگاه مستقیم رئیس به صورت چاک؛ او ترجیح داد حرفش را نصفه بگذارد و فقط بپرسد:
ـ می‌توانید بگویید که پولی که باید بگیرم چقدر است؟
ـ نه نمی‌توانم !
ـ می‌توانید بگویید مأموریت بعدی‌ام بعد از این مأموریت چیست؟
ـ نه نمی‌توانم!
ـ من می‌توانم بپرسم که این مأموریت به خاطر کدام شایستگی‌ام به من واگذار شده است!
رئیس انگشتش را مقابل دهانش گرفت و گفت:
ـ شایستگی سکوت!که اگر ساکت نشوی از این مأموریت هم مثل بقیه مأموریت‌ها محروم می‌شوی!
چاک سری تکان داد و با خوشحالی گفت:
ـ بله! سکوت... من از سکوت خوشم می‌آید... می‌دانی می‌توانم ساعت‌ها در مورد سکوت حرف بزنم... می‌خواهید بگویم سکوت در موسیقی چقدر اهمیت دارد؟
رئیس آهی کشید و خشمش را بیرون داد و سپس دوباره گفت:
ـ باید بروی! به ایتالیا... مأموریت تو در ایتالیاست!
چاک این بار از جا بلند شد و کلمه ایتالیا را تکرار کرد و گفت:
ـ آه! من پاستاهای ایتالیایی را با هیچ چیز عوض نمی‌کنم... شما می‌دانید بهترین پاستای ایتالیا در کدام رستورانش است؟ آه... ونیز... دیدن ونیز و سوار آن قایق‌ها شدن جزو آرزوهای من است... می‌توانم با خودم کسی را هم ببرم... آخر می‌دانید سفر به تنهایی جاذبه‌ای ندارد...
دوباره میان حرف‌های چاک رئیس که دیگر داشت به جنون می‌رسید وارد شد و او را وادار به سکوت کرد و گفت:
ـ اگر باز هم اضافه‌گویی کنی ناچار می‌شوم از اتاق پرتت کنم بیرون...
سپس چاک دو دستش را بالا برد و گفت:
ـ بله! حق با شماست... ایتالیا را باید تنها رفت!
رئیس دست در گشوی میزش کرد و اسلحه‌ای را بیرون کشید و به سمت او گرفت... چاک در جا وحشت کرد و از جا پرید. رئیس که دیگر داشت کلافه می‌شد، داد زد:
ـ حواست کجاست... من که نمی‌خواهم به تو آسیبی بزنم... باید با این بروی به ایتالیا! همراه تو این است...
چاک نفس راحتی کشید و سپس به سمت رئیس رفت و آن سلاح را گرفت و گفت:
ـ حالا این چطور کار می‌کند؟
ـ اگر آرام بگیری نشانت می‌دهم. تنها کاری که لازم است بعد از رفتن به ایتالیا بکنی این است که به آدرسی که به تو می‌دهیم، بروی و در یک جای مناسب کمین کنی و آنقدر منتظر بمانی که صاحب آن عکس از مقابلت رد شود...
چاک دستپاچه شد و گفت:
ـ آه رئیس! من همه را قاطی کردم، نفهمیدم که کی باید کمین کنم و کی باید آن صاحب عکس رد شود... اصلا صاحب عکس چه شکلی بود؟ پیر بود یا جوان!
ـ مگر تو نگفتی عکس را دیدی و یادت ماند؟ مگر نکفتی در حافظه ثبت شد؟
ـ آه رئیس... مأموریت خیلی پیچیده شد و تمرکز من روی مطالب مهم‌تر ماند.
ـ خب بگو ببینم کجا باید صاحب عکس را پیدا می‌کردی؟ کدام شهر؟
ـ استانبول؟
ـ آه... چاک!
ـ آه رئیس به یادم آمدم فرانسه... بله... بله پاریس... ایفل!
ـ فکر می‌کنم داری دیوانه بازی در می‌آوری...
ـ نه رئیس خوب دارد به یادم می‌آید... روسیه! قفقاز... آنتالیا... بله... بله... آنتالیا!
ـ ایتالیا...
ـ آه راست می‌گویی... من همیشه ایتالیا و آنتالیا را با هم اشتباه می‌گیرم. مثل سرخک و سرخچه و یا ناپلئون و هیتلر!
ـ این دو به هم چه ربطی دارند؟
ـ گاندی و استالین!
ـ برای من این اسامی را بلغور نکن به مأموریتت فکر کن... آن عکس را هم بردار تا یادت نرود باید چه کسی را غافلگیر کنی!
چاک دست جلو برد و اسلحه را برداشت و گفت:
ـ به من اعتماد کنید... به زودی در آنتالیا خبر می‌پیچد...
ـ ایتالیا!
ـ بله همان ایتالیا... راست می‌گویی می‌خواستم بروم ونیز... همیشه مأموریت‌ها یک دلهره‌هایی دارد که آدم اسامی را اشتباه می‌کند...ایتالیا... ایتالیا... ایتالیا...
و درست وقتی داشت ایتالیا را تکرار می‌کرد با اسلحه هم تمرین می‌کرد که رئیس یکی دوبار تذکر داد که بهتر است اسلحه را ببری بیرون و در جای مناسب امتحان بکنی... اما چاک چنان در مأموریتش فرو رفته بود که دیگر صدای رئیس را به وضوح نمی‌شنید و وقتی ضامن آن را کشید صدای آخ رئیس در اتاق پیچید که ضمن آن داد زد:
ـ چاک بزن به چاک!!
رئیس در حالی‌که خون از سینه‌اش می‌چکید روی میز و آن عکس ولو شد و عینکش هم از چشمانش افتاد... در همین حین چاک با خنده گفت:
ـ رئیس تا به حال شما را بدون عینک ندیده بودم... شما بدون عینک جذاب‌ترید... چرا اصراردارید این عینک را به چشم بزنید؟!
بعد هم عینک رئیس را روی چشمش گذاشت به اطراف خیره شد و گفت:
ـ واقعا شما از پشت این عینک چیزی می‌بینید؟ البته عینک خوبی است... یعنی در عکس‌ها به نظرم خوب می‌افتد... می‌شود آن را در سفر به آنتالیا به من بدهی؟!
رئیس آهی کشید و گفت:
ـ ایتالیا!