پای‌مان را در خم اول کوچه تاریخ می‌گذاریم، آسه‌آسه و با احتیاط روی سنگ‌فرش‌های کاغذی نسخه‌های خطی و چاپی قدم برمی‌داریم تا مبادا در تاریک و روشن وقایع و حوادث چیزی از قلم بیفتد و اتفاقی نگفته بماند. تاریخ معاصر ایران پر است از ناگفته‌هایی که روی دیگر سکه را به ما نشان می‌دهد. در این میان آدم‌های جریان‌ساز و جریان‌های آدم‌سازی هستند که گذشته و حال و آینده را ساخته‌اند، کافی است آن‌ها را مثل قطعه‌های پازل کنار هم بچینیم و بعد سر فرصت معمای حل شده را تماشا کنیم و بالأخره در جریان‌شناسی تاریخی سرکی به مهم‌ترین وقایع فرهنگی، اجتماعی و سیاسی می‌کشیم و با نگاهی نو در کنار جریان‌ها به شخصیت‌های اثرگذار می‌پردازیم. همین صد و خرده‌ای سال پیش بود که مردهای سبیل ‌تا بناگوش دررفته، اسلحه به کمر بستند و در قهوه‌خانه‌ها و حجره‌های تاریک، نقشه آزادی می‌کشیدند. نام‌شان مجاهد، آزادی‌خواه یا ظاهراً اعضای کمیته نجات بود. این مردها همیشه نام‌شان در صفحات تاریخی بود اما در حاشیه‌ی همین صحنه، زنانی ایستاده بودند که هیچ سبیل و سلاحی نداشتند، اما با شبکه‌ای مخفی از انجمن‌های زنانه، کارزار دیگری به راه انداختند. در خانه‌ها، در پستوهای امن و حتی در پوشش مهمانی‌های ساده، پول جمع می‌کردند، شب‌نامه می‌نوشتند، خبرها را جابه‌جا می‌کردند و گاه اسلحه‌ای را در صندوق‌چه یا میان پارچه‌های جهاز پنهان می‌گذاشتند. این شبکه‌ی مخفی زنان در تابلوهای رسمی و در عکس‌های دسته‌جمعی آن روزگار جایی ندارد؛ اما حقیقت این است که اگر این بازوی پنهان نبود، بسیاری از نقشه‌های کمیته‌های مشروطه‌خواه بر زمین می‌ماند. درست همان‌طور که شصت سال بعد، در انقلاب اسلامی، باز همین زنان بودند که در هیئت‌های خانگی، مدارس و محله‌ها، شبکه‌ای گسترده ساختند و میدان مبارزه را از خانه تا خیابان پیوند زدند، بررسی پیدا و پنهان نقش زنان در قالب کمیته‌های آزادی‌خواهی سوژه‌ی این شماره از جریان‌شناسی زن روز است:

بیشتر اوقات وقتی کتاب قطور تاریخ را ورق می‌زنیم توجه‌ و نظرمان جلب رویدادها و اتفاقات تاریخی می‌شود و سرگرم خواندن ماجرا و روایت آن‌ها می‌شویم که در جای خودش بسی خواندنی و جذاب است اما در پس این اتفاقات و رویدادها شخصیت‌ها و جریانات مختلفی وجود دارند که نقش مهم و اثرگذاری در وقوع رخدادهای تاریخی داشته‌اند و معمولا از چشم ما دور می‌مانند و حالا ما تصمیم داریم به سراغ آن‌ها برویم. جریان‌شناسی به معنای شناخت بسترهای تاریخی جریانات فکری، سیاسی و اجتماعی یا شناخت رفتار و تفکر تشکل، جمعیت و گروه اجتماعی معینی که علاوه بر مبانی فکری، از نوعی رفتار ویژه اجتماعی برخوردارند، از جمله مباحث مورد استقبال این روزهاست که واقعا هم به کار می‌آید و می‌تواند خیلی مسائل را برای ما روشن کند و شناخت دقیق‌تری در اختیار ما قرار دهد. البته علاوه بر جریانات مختلف سیاسی، اجتماعی، فکری و فرهنگی قرار است پای شخصیت‌های مهم تاریخی که دارای اندیشه و تفکر خاص و اثرگذاری بوده‌اند را هم به این صفحات جدید مجله باز کنیم و نگاه موشکافانه‌تری به اندیشه، آرا و آثار آن‌ها داشته باشیم. این‌ روزها لابه‌لای خبرهایی که از گوشه و کنار جهان مخابره می‌شود نام یمن بیش از همه به گوش می‌رسد آن هم به واسطه اقدامات شجاعانه و غیرتمندانه مردانی از این سرزمین که انصارالله خوانده می‌شوند. آن‌ها که چند وقتی است خنجر یمنی خود را زیر گلوی استکبار جهانی گذاشته‌اند و هیمنه‌ی پوشالی آن را به دست آب‌های خروشان دریای سرخ سپرده‌اند، وابسته به جریانی برگرفته از شیعیان زیدی و متأثر از اندیشه‌های بدرالدین حوثی به نام جنبش انصار الله یمن هستند که ما قصد داریم این هفته در صفحه جریان‌شناسی، درباره‌‌ی آن‌ها با شما سخن بگوییم.