در فصل پاییز بیماریهایی مانند افسردگی، مشکلات تنفسی، آلرژی، اگزما، اضطراب و بدخوابی شایعتر است که با رعایت تدابیر و دستورات ساده طب سنتی مربوط به این فصل میتوان از این مشکلات پیشگیری کرد.
هر فصلی از سال طبق دیدگاه طب سنتی، دارای مزاج خاصی بوده، لازم است توصیهها و تدابیر مخصوصی را برای حفظ تندرستی و پیشگیری از بروز بیماریها یا به حداقل رساندن عوارض و پیامدهای آنها انجام داد. در این رابطه ابوالفتح شیرمردی اظهار کرد: «زمانی که از فصل تابستان که گرم و خشک بوده به پاییز که سرد خشک است، وارد میشویم، در این حالت گرمی تبدیل به سردی شده که علاوهبر این آب و هوا نیز مواد آلرژیزا تولید کرده و بدن مستعد آلرژیهای مختلف میشود. تغییر فصل و تبدیل گرمی به سردی نوعی اختلال در بدن ایجاد میکند که سبب بروز آلرژی میشود، لذا افراد در پوشش خود باید از لباسهای گرمتر استفاده کنند چراکه تفاوت دما سبب بروز آلرژیکهای مختلف میشود.» وی با بیان اینکه آلرژی از طریق آبریزش بینی و سینوزیت آلرژیک در این فصل بسیار شایع است، گفت: «گلودرد آلرژیک نیز در این فصل برای برخی افراد ایجاد شده که موجب خارش در گلو، خلط سرد و خشک پاییزی میشود». دکتر شیرمردی گفت: «مصرف غذاهایی مانند گوشت گاو و گوساله، کنسروها و کمپوتها، فستفودها، ادویههای تند و تیز، ترشیجات، سرخ کردنیها، پنیر شور، ماست و دوغ ترش، کشک، کلم و گلکلم، رُب و سسها، غذاهای مانده و گوشت نمکسود، چای پررنگ، یخ، شوریها، چیپس و پفک و امثال آنها از آنجا که به خشکی مزاج بدن دامن میزنند، بهویژه برای فصل پاییز نامناسباند.» وی اضافه کرد: «در صورتی که تدابیر فصل پاییز رعایت شود، علائم آلرژی و بروز حساسیت نیز کم میشود، لذا در شهرهای سرد و خشک رعایت تدابیر طب سنتی ضروری است، بنابراین مصرف غذاهای گرم و تر، آبگوشت با نخود فراوان، نخودآب، پلوهایی گرم نافع است.»
مصرف انار ایمنی بدن را بالا میبرد درمانگر طب سنتی ادامه داد: «مصرف آب هویج، شلغم، ترب، سبزیجات بهویژه ریحان نیز در فصل پاییز بسیار مفید است.» شیرمردی بیان کرد: «چون در این فصل سودای بدن بالا میرود لذا مصرف انار ایمنی بدن را بالا برده و بدن را از خلط سرد و خشک پاییز دور میکند.» وی در خصوص دمنوشهای مناسب فصل پاییز، گفت: «دمنوش اسطوخودوس، پرسیاوشان، بسفایج، بادرنجبوبه، مرزنجوش ضد بلغم و سودا مناسب است، همچنین مصرف دانهی اسفند و شربت تقویتی جنسینگ نیز در این فصل مفید است.» وی بیان کرد: «بهترین داروی ضد سودا در میوهها انار است، همچنین مصرف و استنشاق افتیمون با پودر پنیر نیز سودا را دفع میکند. مصرف عسل، گردو، زعفران، دارچین و موادی با طبع گرم بسیار نافع است.» وی تصریح کرد: «برای از بین بردن آلرژیهای پاییز دمنوش بذر کتان، گلپر، آویشن، پونه و استشاق پونه بسیار مناسب است.»
بروز سکتههای قلبی در فصل پاییز بیشتر است شیرمردی اظهار کرد: «بخور اوکالیپتوس برای ضدعفونی کردن فضای خانه، سینوسها و بینی بسیار عالی عمل میکند.» وی داروهای اصلی ضدحساسیت را بذر کتان و گلپر دمکرده دانست و افزود: «در این فصل بیماریهایی همچون هموروییدها، گرفتگی عروق و سکتههای قلبی بیشتر میشود.» شیرمردی اضافه کرد: «پاییز فصلی است که در آن روزها کوتاه شده و سودای بدن بالا رفته و ممکن است افراد محزون و غمگین شوند بنابراین بهتر است از دمنوشهای مفرح مثل زعفران، گل سرخ، اسطوخودوس، مرزنجوش، گل ساعتی، دمنوش برگ به برای بازشدن رگهای قلب و پا و همچنین ترکیب برگ زیتون نیز با برگ به استفاده شود.»