چرا به اضطراب بیمار دامن میزنید؟

ورود به اتاق عمل برای اکثریت بیماران با اضطراب همراه است. دنیای تقریباً ناشناخته‌ای که در آن بیمار و کادر درمان به‌صورت ایزوله و جدا از فضای عمومی ‌بیمارستان با هم تعامل دارند. همین ناشناخته بودن فضا به اضطراب بیماری که در آستانه‌ی بیهوشی و انجام جراحی است دامن می‌زند.
حال فکرش را بکنید در این شرایط، بیمار اضطراب دیگری را هم در ارتباط با برهنگی خود تجربه کند و نداند بعد از بیهوشی قرار است کدام قسمت بدنش در معرض دید کادر درمان قرار گیرد.

حفظ حریم‌ها، حق مسلم بیمار است
این عادی شدن برهنگی در بیمارستان و تقلیل دادن یک ضرورت به سطح مطالبه و انداختن این مسئولیت به گردن بیمار که خودش باید این موضوع را به درمانگران یاداوری کند، بار دیگر آشنایی با قوانین لازم‌الاجرای مدون شده را می‌طلبد.
در ماده‌ی ۵ آیین‌نامه اجرایی قانون انطباق آمده است: «اقدامات تشخیصی، درمانی و مراقبتی باید با حفظ حق اختیار بیمار و توسط کارکنان فنی هم‌جنس انجام شود، مگر آنکه ضرورت پزشکی مانع آن باشد.»
ماده‌ی ۱۳ همین آیین‌نامه نیز عنوان کرده است: « پوشش بیماران باید به‌گونه‌ای باشد که امنیت روانی، حفظ حریم بیمار و موازین شرعی و اخلاق پزشکی تأمین شود.»
مطابق احکام اسلامی ‌نیز ضرورت، شرط اصلی است. یعنی بنابر ضرورت، تنها ناحیه‌ای که قرار است جراحی شود در معرض دید جراح قرار گیرد نه تمام بدن و در معرض دید تمام افراد حاضر در اتاق. به این ترتیب مطابق قانون، شرع و اخلاق، حفظ حریم شخصی بیمار برای کادر اتاق عمل و بخش لازم و ضروری است و نباید از بیمار خواسته شود در شرایطی که به امنیت روانی نیازمند است، حواسش باشد و این ضرورت قانونی را به کادر درمان اطلاع دهد.
بدیهی است رعایت حریم انسان موضوعی فراتر از دین و مذهب است. حتی افراد غیر‌مسلمان نیز تمايل دارند اصول اوليه کرامت انسانی و حفظ حریم شخصی در موردشان رعايت شود. این موضوع علاوه بر پوشش بیمار شامل موارد پزشکی هم می‌شود.
به‌خصوص که بسیاری از مراکز درمانی و بیمارستان‌های تخصصی، دولتی و دانشگاهی هستند. دانشگاهی بودن یک مرکز پزشکی به این مفهوم است که دانشجویان رشته‌های مختلف پزشکی و پیراپزشکی مجازند در این مراکز تحت نظارت نیرویی متخصص و زبده به کارورزی و امور بالینی بپردازند. اما گاهی دیده شده نیروی ناظری وجود ندارد و خود دانشجو مستقیماً وارد عمل شده ، بدن و حریم فرد بیمار را به فضایی برای آزمون و خطا تبدیل می‌کند.

برای لباس‌های اتاق عمل فکر شود
گان یا لباس اتاق عمل لباس بهداشتی است که عمدتاً توسط کارمندان بخش مراقبت و پزشکی پوشیده می‌شود. این پوشش برای استفاده توسط جراحان، پرستاران و سایر پرسنل اتاق عمل طراحی شده که آن را روی لباس خود به تن می‌کنند.
از طرفی لباس بیمار هم تعاریف خودش را دارد. اصل بر این است که لباس بیمار باید به‌صورت فرم و یکسان باشد و با توجه به بخش‌های مختلف رنگ و مدل نیز تغییر ‌کند و نیز مدل لباس‌های بیمار نیز مانند لباس‌های جراحی باید متناسب با نوع عمل باشد و برای بیماران مشکل ایجاد نکند. اما در برخی بیمارستان‌ها بدون توجه به این نکات همان گان جراحی یعنی یک پوشش بدون پشت، که با وارد کردن دست‌ها به درون آستین‌ها پوشیده می‌شود برای بیماران در نظر گرفته می‌شوند که پشت یا جلوی آن تنها با چند بند به هم گره می‌خورد!
این باز بودن پشت لباس، بسياری از بیماران و مادران را هنگام زايمان اذيت می‌کند. به‌خصوص اينکه اکثر زنان بايد قبل از زايمان و در فرآيند درد کشيدن، در اتاق زايمان و راهرو پياده‌روی کنند و ورزش‌های مخصوص را انجام بدهند. اغلب زنان نيز توانايی گرفتن اتاق خصوصی را ندارند و مجبورند جلوی پرسنل و بقيه‌ی مادران باردار ورزش‌ها را انجام دهند. حتی بعد از زايمان در برخی از بيمارستان‌ها زنان با همان وضعيت پوشش توسط خدمه‌ی مرد از روی تخت به روی برانکارد منتقل، يا با ويلچر به بخش هدايت می‌شوند. برخی زنان در این رابطه گفته‌اند که برای حفظ پوش‌شان مجبور بوده‌اند در هوای گرم درخواست پتو کنند و آن را تا گردن بالا بکشند. يا ملحفه‌ی اضافه درخواست کنند و دور خود بپيچند.
به نظر می‌رسد با تدبيری ساده می‌توان از اضطراب بیمار در اين مورد کم کرد و لباس بهتری طراحی و شرايط امن‌تری ايجاد کرد. فرقی هم نمی‌کند بیمار خانم باشد یا آقا!

سال شصت ویکم -شماره 2962